تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

«
»

۸۱ سلنه نه؛ بلکه ۱۰۰ سلنه ناخوښه ولس

که څه هم د ملي يووالي حکومت د افغانستان د اساسي قانون خلاف د يو دريمګړي له خوا جوړ شوى، نه د خلکو د رايو پر بنسټ، په همدې سبب دی چې ورځ تر بلې خلک له حکومته واټن اخلي. د حکومت څخه د خلکو د ناخوښۍ خبرونه پخپله د حکومت له منځه هم ډير ورکړل شوي دي. څو ورځې وړاندې پخپله د ملي یووالي د حکومت مشر اشرف غني په تير يو کال کې په خپل مشروطيت او ناکامۍ اقرار وکړ. غني د ۱۳۹۵ ښوونيز کال د پرانيستې په مراسمو ومنل چې د ښوونکو د وضعيت ښه کولو په برخه کې مشروط شوى، خو هيله لري چې په روان کال کې به د کاميابي نمره واخلي.

همداشان څه موده وړاندې د ملي یووالي حکومت اجراییه رییس عبدالله عبدالله ويلي و ، پوهیږي چې له حکومته یې خلک ناخوښ او ورباندې بې باوره شوي دي خو دوي به بیاهم هڅه وکړي چې تر څو خلکو ته په ښه خدمت کولو د هغوی باور تر لاسه کړي. نوموړي دغه خبرې د وزیرانو شورا په غونډه کې کړي او زیاته کړې يي وه؛ د دوي د کارونو په مخ کې تر ټولو لوی خنډ نا امنیو جوړ کړی دي. همداشان د ښې حکومتولۍ په برخه کې د ولسمشر ځانګړي استازي ضيأ مسعود او د  اجراييه رياست مرستيال محمد محقق هم په ځلونو د حکومت له کړنو ناخوښي څرګنده کړې ده.

اوس تازه ترسره شوې سروې ښيې چې په افغانستان کې ۸۱ سلنه خلک د ملي يووالي له حکومته ناخوښ دي. د امریکا د متحده ایالاتو د نشراتي بورد BBG د مدیره پلاوی او د گلوپ شرکت په یوې سروی کې څرگنده شوې چې گډون کوونکي نژدې په سلو کې ٨١ په نسبي او یا بشپړه توګه د ملي وحدت د حکومت له اجرااتو څخه ناراضه دي. ددې سروی په بنسټ یواځې په سلو کې ١٧ کسانو ددې حکومت له اجرااتو څخه تر یوه حده او یا بشپړ ملاتړ کړی دی. د يادې سروې بل په زړه پورې ټکی دا دی چې د ملي يووالي حکومت د دواړو شريکانو څخه د ولس د ناخوښۍ کچه يي؛ بيله بيله په ډاګه کړې ده. د سروې له مخې د ملي یووالي د حکومت د دوو مشرانو په پرتله کولو کې د ملي وحدت د حکومت له اجرائیه رئیس عبدالله عبدالله څخه د نارضایتۍ کچه د ولسمشر اشرف غني په پرتله زیاته ده. ددې سروې د ګډون کوونکو شاوخوا ۷۶ فیصده کسان د ولسمشر غني له اجرااتو او ۸۶ فیصده کسان د اجرائیه رئیس عبدالله عبدالله له اجرااتو ناراضه دي.

که څه هم ياده سروې د ملي يووالي حکومت څخه د ولس د ناخوښۍ کچه ۸۱ سلنه په ډاګه کوي؛ خو که په حقيقت سترګې پټې نه کړو نو په ډاګه کيږي چې پوره سل فیصده خلک له حکومت ناخوښه دي. په تازه ترسره شوې سروې کې چې د حکومت له کړنو راضي ۱۷ سلنه خلک ياد شوي دي؛ دوی هغه خلک دي چې په يو نه يو ډول به حتماً په حکومت کې سهيم وي. يا به پخپله، يا به يي ورور، يا کاکا، يا ماما او د کورنۍ کوم بل غړی به يي حتماً په حکومتي څوکۍ ګمارل شوی وي. اصلاً که په دقيقه توګه د بې طرفه او بيوزله افغانانو وپوښتل شي؛ نو  په ډاګه به شي چې پوره سل فيصده خلک د ملي يووالي له حکومته ناخوښه دي.

تاسې په خپله قضاوت وکړئ، د ګډ حکومت په تېر يو نيم کال کې د ډېری افغانانو ژوند د پخوا په پرتله څومره خراب شوی او راتلونکي لپاره يې بې باوري کومې کچې ته رسيدلې ده؟ ولس د تير حکومت له موجوده ستونزو تر پوزې راغلی و او په ډيره علاقمندۍ سره د رايو صندوقونو تر شا ودريدل، د سر او مال خطر يي پر ځان ومانه خو د اوسني ګډ حکومت مشرانو ته يي رايه ورکړله. دوی هيله درلوده چې په ژوند کې به يي مثبت بدلون راشي او د يو هوسا ژوند خاوندان به شي. خو له بده مرغه د ملي يووالي حکومت مشرانو د ولس په رايه او سرنوشت معامله وکړه او د ولس د ارادې د تمثيل پر ځای يي دريمګړی خوشحاله او پر خوښه يي ګډ دوه سره حکومت جوړ کړ. دوی له پيله تر ډیره د مقرریو پر سر په بې پایه مبارزه کې ګیر شول او خلک يي تر شاه پريښودل.

ولسونه خو په دې هيله د رايو تر صندوقونو ولاړل چې نوى حکومت به يې امنيت ونيسي او خلکو ته به د کار زمينه مساعده کړي، څو د خلکو بېوزلي او اقتصادي کمزوري ورکه شي. خو اوس د يو نيم کال په تيريدلو ليدل کيږي چې د خلکو هيلې په ناهيلۍ بدلې شوې، اشرف غني او عبدالله نه يواځې چې خپلې ژمنې عملي نه کړې، بلکې د دواړو تر منځ اختلافاتو هېواد د ناورين په لور روان کړى. دوی د سوګند کولو له ورځې قانون ماتونې ته ملا وتړله، يو مشر يي د قانون ملا ورماتوي او بل هغه يي پوښتۍ. يو هغه يي سرپرست وزير ته قانونيت ورکوي او تر شاه يي دريږي او بل هغه يي بيا د يو ولايت لپاره دوه ښاروالان ټاکي، يو يې د کابل بانک زنداني ميليوني پوروړي ته قرارداد ورکوي او بل يي په چک چکو بدرګه کوي. او همداسې په لسګونو نورې قانون ماتوونې.

په ټوله کې د دې حکومت له جوړېدو تر ننه پورې اشرف غني او عبدالله په اختلافاتو سر دي او ولس ته يې د کار لپاره هېڅ زمينه نه ده مساعده کړې. نو تاسې په خپله قضاوت وکړئ چې څوک به څنګه د دې اووه سره حکومت له کړنو خوښ او راضي و واوسي؟؟

 

لیکنه : خوشحال آصفي