راهبرد جدید ایران در رویارویی با آمریکا
فضای سایبری به میدان نبرد تبدیل میشود
گئورگی توپالوف (Georgi TOPALOV)- روزنامهنگار (صوفیه)
ا. م. شیری- ایران ما علاوه بر هکرهای سایبری، اهرمهای قدرتمند دیگری نیز در اختیار دارد که اگر اراده بخرج دهد و از آنها به نحو احسن استفاده کند، میتواند پشت امپریالیسم آمریکا را ظرف فقط چند روز به خاک بمالد و شروط خود را بر آن دیکته کند. اهرمهای مورد نظر عبارتند از: مبارزۀ بیامان با عوامل داخلی- ستون پنجم آمریکا در درون و پیرامون حاکمیت؛ بسته نگه داشتن تنگۀ هرمز؛ ترغیب حوثیهای متحد کشور ما برای مسدود کردن تنگۀ بابالمندب؛ هدف گرفتن کابلهای ارتباطات در زیر آبهای خلیج فارس و تنگۀ هرمز؛ قطع کامل صدور نفت و گاز تمام کشورهای منطقه، بویژه عراق، حتی از طریق حمله و ضربه زدن به تأسیسات نفت و گاز آنها؛ بموازات زدن پایگاهها و ناوهای جنگی آمریکا، حملات موشکی و پهپادی به تمام سفارتخانهها و کنسولگریهای آن در کشورهای همسایه که عموما مراکز دیپلوماتیک نیستند!..
*-*-*
اقدامات فشار اعلامشده از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، علیه ایران از طریق اعمال تحریمهای متعدد و شدید، واکنش متقابل تهران را به دنبال داشته است. رسانههای جهان اظهارات مجتبی خامنهای، رهبر عالی ایران را که در آن خواستار اتخاذ اقدامات فوری برای مقابله با تورم و بیکاری، افزایش سرمایهگذاری و تولید، و همچنین تقویت استقلال اقتصادی شده است، نقل میکنند.
به گزارش خبرگزاری «شینهوا»، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در یک مصاحبۀ تلویزیونی اعلام کرد که ایران با آمریکا مذاکره خواهد کرد، اما همچنان نسبت به واشنگتن محتاط است. وی تأکید کرد که تهران به تعهدات خود پایبند خواهد بود، اما تنها به شرط احترام متقابل به تعهدات پذیرفتهشده از سوی دو طرف.
در بیانیهای که رسانههای دولتی منتشر کردند، دولت اعلام کرد که بر مهار تورم، ایجاد فرصتهای شغلی، حمایت از تولید داخلی و کاهش تدریجی وابستگی به دلار تمرکز خواهد کرد.
بااینحال، تهران یک «برگ برنده در آستین» خود نیز دارد که در اظهارات رسمی به آن اشارهای نمیشود. به گفتۀ برخی کارشناسان، ایران میتواند جنگ را از طریق حملات سایبری علیه زیرساختهای حیاتی، از جمله سامانههای آبرسانی، نیروگاهها، خطوط لوله و سامانههای صنعتی، مستقیماً به خاک آمریکا بکشاند.
تهران سالهاست قابلیتهای سایبری خود را بهویژه پس از حملۀ سایبری استاکسنت (Stuxnet) به برنامۀ هستهای ایران توسعه داده است. گروههای مرتبط با ایران پیشتر نیز به حمله به سامانههای آبرسانی و شرکتهای آمریکایی متهم شدهاند و تحلیلگران انتظار دارند استفاده از جاسوسی سایبری، خرابکاری و عملیات اطلاعاتی در مقیاس گستردهتر نیز صورت گیرد.
به باور متخصصان، بزرگترین خطر نه یک «پرل هاربر سایبری» مجزا، بلکه موج پیوستۀ حملات است. ایران میتواند با وارد کردن ضربات کوچک اما تکرارشونده، احساس ناامنی ایجاد کند، جامعۀ آمریکا را فرسوده سازد و فشارها برای پایان دادن به جنگ را افزایش دهد. یک کارزار سایبری هدفمند ایران میتواند قلب آمریکا را هدف قرار دهد و بالقوه پیامدهایی بسیار مخرب، هم برای امنیت ملی و هم برای زندگی روزمرۀ مردم، به همراه داشته باشد.
گزارشهای اخیر نیز حملات هکری ماه ژوئیه را به ایران مرتبط دانستهاند. در جریان این حملات، یک نیروگاه در انگلستان و حداکثر ۳۰ سامانۀ آبرسانی در آمریکا از کار افتاد. فرانک چیلوفّو، از کارکنان پیشین وزارت امنیت داخلی آمریکا و مدیر کنونی مؤسسۀ امنیت سایبری و حفاظت از زیرساختهای حیاتی در دانشگاه آبرن در ایالت آلاباما، در مصاحبه با نیوزویک گفت: «این امر میتواند به شناسایی نقاط آسیبپذیر در اقتصاد و زیرساختهای حیاتی ما منجر شود، در مناطقی بسیار دور از میدان نبرد خسارت وارد کند و دربارۀ اینکه حملۀ بعدی چه زمانی و در کجا انجام خواهد شد، ابهام ایجاد کند».
به گفتهٔ چیلُوفو، سناریویی حتی نگرانکنندهتر برای آمریکاییها میتواند شامل ترکیبی از قابلیتهای فیزیکی ایران برای وارد آوردن ضربات با پهپادها و موشکها، همراه با استفاده از مؤلفهٔ سایبری باشد. بهطور بالقوه میتوان از هوش مصنوعی برای وارد آوردن فشار همزمان بر اهداف فیزیکی و دیجیتال استفاده کرد.
در بیشتر موارد، عملیات سایبری احتمالی مرتبط با ایران به گروههای نیابتی، از جمله «ارتش سایبری ایران» که نخستین بار در سال ۲۰۰۹ اعلام موجودیت کرد، نسبت داده میشود. از آن زمان، گروههای مشابه زیادی، از جمله گروههایی با نامهای «تهدید پیشرفته مداوم» (APT)، ۳۳ (تیم الفین)، «بچه گربۀ هلیکس» (۳۴ APT)، «طوفان شن نعناع» (۴۲ APT) و «آب گلآلود» (MuddyWater) ظهور کردهاند.
هکرهای مرتبط با ایران به حملات سایبری پیشین علیه یک سد در نیویورک در سال ۲۰۱۳ و یک شرکت محلی آبرسانی در پنسیلوانیا، ده سال بعد، متهم شدهاند. حملهٔ دوم توسط گروهی انجام شد که خود را «CyberAv3ngers» مینامد. این گروه یکی از چندین تیمی است که پس از آغاز جنگ در غزه در اکتبر ۲۰۲۳ ظهور کرد. گروه دیگری که با نام گروه هکری حنظله» (Handala Hack Team) شناخته میشود، مسئولیت مجموعهای از حملات را در جریان بحران تقریباً سهساله در خاورمیانه بر عهده گرفت. شاید برجستهترین مورد در میان آنها، از کار انداختن سامانههای شرکت آمریکایی تجهیزات پزشکی «شرکت استرایکر» (Stryker Corporation) در ماه مارس سال جاری بود. این حمله اندکی پس از آغاز جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران انجام گرفت.
اخیراً خبرگزاری نیمهرسمی ایرانی تسنیم از عملیات بهاصطلاح «جبهۀ حمایت سایبری» برای نفوذ به شبکهٔ شرکت اسرائیلی «Novamill» خبر داد. گفته میشود این شرکت، به تولید تجهیزات تسلیحاتی مشغول است.
مایکل سولمایر، استاد مدرسۀ خدمات خارجی دانشگاه جورجتاون که پیشتر سمت دستیار وزیر در امور سیاست سایبری و مشاور ارشد امنیت سایبری در پنتاگون را بر عهده داشت، اخیراً در مصاحبه با «Foreign Policy» دربارهٔ سرعت پائین سازگاری آمریکا با قابلیتهای بهسرعت در حال تحول حملات سایبری با استفاده از هوش مصنوعی هشدار داد. او گفت که برخی سامانهها برای آنکه بهطور مناسب خود را با سطح تهدیدهای امروزی بهروزرسانی کنند، به سالها زمان نیاز دارند.
انجام حملات در فضای سایبری فقط تأثیر صرفاً نظامی و مختلکننده بر طرف مقابل ندارد. جامعهٔ آمریکا که به زندگی در شرایطی از نوعی آسایش عادت کرده است، خیلی زود به ابراز نارضایتی شروع خواهد کرد. پرسش «آیا ما به این جنگ با ایران نیاز داریم؟» به احتمال زیاد در انتخابات میاندورهای بعدی کنگرهٔ آمریکا مطرح خواهد شد. بیتردید، تهران برای متوقف کردن «شاهینها» در واشنگتن و پنتاگون، در درجهٔ اول چنین شیوهای را مدنظر قرار میدهد.
١۶ شهریور-سنبله ١۴٠۵
