اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

«
»

د هیواد د مینې شاعر ښاغلي حفیظ ملیار کاري او ادبي هڅې 

 حفیظ ملیار څوک دی؟

   د هیواد وتلی شاعر او لیکوال ښاغلی عبدالحفيظ  «مليار » دخدای بښلي اروا ښاد مرزا عبدرزاق خان ساپي زوی په ١٣٣٤ه ش کال د  لغمان د ولايت مرکز   

عمرزائي د دندی  د شکور اباد په کلي کې  په یوه روښان فکره کورنۍ  کې سترګې دونیا ته پرانیستلې دي ۰خدای بخښلی پلار یې دخپل وخت مشهور مرزا او شاعرانو  څخه وو چې قلم او اشعار یې په خپل عصر او زمان کې د هیواد والو د پام وړ ګرځیدلي دي ۰

  ملیار صیب وایي : زه مې خپل پلار  د لغمان مرکز د مهترلمک د ابتدايه ښوونځۍ کې شا مل کړم  د ١١ کلو وم چې پلار مې ومړ او ما د ژوند د ستونزو سره ، سره  خپل زدکړو او تعلیم ته ادامه ورکړه٠

   ښاغلی حفیظ ملیار په کال ١٣٥٤ه ش کې د لغمان ولایت د  د روښان دليسې د ١٢ ټولګي څخه فارغ شوی او په کال ١٣٥٥ه ش کې د ننګرهار  په عالی دارالمعلمين کې شامل اوپه کال ١٣٥٧ه ش کې د نو موړي دارالمعلمين څخه فارغ شوی دی٠ 

 په ملکي برخه کې ملیار صیب  دهیواد په مختلفو برخو کې دندې ترسره کړي دي۰  په لمړي ځل ملیار صیب په کابل کې د سعدالدين انصاري د متوسطې دسر معلم په  ټوګه پاته شوی دی او بیا وروسته دلغمان دوﻻيت دمخابرا تو دمدير په ټوګه یې دنده تر سره کړې ده  ۰ورسته تر هغې دکا بل دولايت د بريښنا په رياست کې د محاسبې په عمومي مديريت کې ديوې برخې دکنترول دامر په توګه دندې تر سره کړي دي ۰

 ښاغلی ملیار صیب  په نطامي برخه کې هم تر زده کړو وروسته د کورنیو چارو په وزارت کې په لاندې برخو کې دندې تر سره کړې دي :۰

لمړی : دکورنیو چارو د وزارت د تشريفاتو په قطعه کې دبلوک قوماندان په توګه ۰

دویم : د صحي خدماتو په ريا ست کې دټولي د قوماندان په توګه ۰

دریم :په مزار شريف کې داول  سمت دماموریت دمرستيال په توګه ۰  

۰څلورم : د مزارشريف په ولایت کې د رهايشي ساحی د قطعې د قوماندان په توګه 

 پنځم : دشمال په اوپراتيفی زون کی د پولیسو د قطعې معاون او بیا داستقا متونو دامر په توګه په دندو پاته شویدی۰

 وروستي وظيفه یې په کابل کی د کورنیو چارو د وزارت  دمکروريانونو دمحافظې او د ٢٠٤ قطعی دپيژند دامر په تو ګه وظايف  اجرا کړيدي ٠ 

ومو ویل چې هغه  شاعر دی او د شعراوشاعرۍ سره یې   له وړکتوبه څخه مينه درلوده چې په اکثره کلتورې پروګرامونو  کې یې شعرونه لوستلي او د هیواد په مجلو او انټر نيټي پاڼو کې یې شعرونه نشر ته رسیدلي دي ۰   يوه شعري ټولګه یې د«د اوښکو سيلا ب» تر سرلیک له چاپه راوتلی او بله شعري ټولګه یې چاپ ته اماده ده  اوډیری خوږ ژبو هنرمندانو یې هم شعرونه په خپلو خو ږو اوازونو کې کمپوز کړيدي ۰ ملیار صیب له کال ٢٠٠١ څخه را پديخوا د اتريش په هیوادکې  د جلا وطنی په حالاتو کی شپی سبا کوي او په اتريش کې افغانانو ته د کلتوري ودې په مقصد د افغانانو د کلتوري کميټې د مرستيال په توګه خپلو  فعاليتونو ته ادامهورکوي ۰

د ملیار صیب د شعر او شاعرۍ په اړه

مـــــــــا چی خښوئ ماته دعا وکړئ

یـــــــــاد مې کړئ وطن اوتمنا وکړئ

اوښکی مې هجران کې ډيرې تللي دي

نـــــــــــه چې په حفيظ  مليار ژړا وکړئ

                                                                   مليار

ښاغلی حفیظ ملیار د خداى بخښلي شاعر او اديب پلار( مرزا عبدالرزاق خان ) ته

 دپلار دورځې په وياړ لیکي : ۰

وياړ مو وې ،عزت او افتخار مو وې

شمله مو وې نعمت مووې ،غمخوار مو وې

ديره مو وې، هجره مووې ،جرګه مووې

دنيا مو وې ،ډيوه مو وې ،دلدار مو وې

مينه ،شفقت او د زړګي رڼا

دعا مو وې ،رحمت مو وې او پلار مو وې

روح دې مدام ښاد اوسه نامدار پلاره

بهار مووې ،ګلزار مووې ،مليار مو وې

حفيظ مليار

 ليکوال اوعلمي شخصيت ښاغلي  ډاکټر عبدالطيف « ياد» د ښاغلي حفیظ ملیار په اړه لیکي : ۰ 

 په پښتو او پښتنوالې مین شاعر ښاغلي عبدالحفیظ ملیار دا مهال داتریش دهیواد دویانا په ښار کې دپردیسۍ شپې او ورځې تیروي۰ 

دښاغلي ملیار صیب په شعرکې د جان او جانان خبري هم شته، وفا او د جفاویرونه هم شته د وطن یادونه هم شته اودهیواد د مکار دښمن افشا کول هم .ملیار صیب د شعر د لارې ښه هیوادنی مبارز دی او تل یې دا سنګر تود او ګرم ساتلی دی او دشعر د کهکشانونو کاروان یې ګړندی دی او تل د ځوان کول د هڅونو لپاره هم شعر ونه وايي په تیره بیا دکرکیټ اتلانو ته یې هم ډیر شعرونه لیکلي دي۰ 

د ښاغلي ملیار صیب شعرونه له اهنګ او ترنمه ډک دي او دهیواد مشهورو سندر غاړو دده  اشعار د سرو تال سره زمرمه کړي دي اولاهم دا لړۍ روانه ده ۰

ډاکټر  عبدالطيف « ياد»۰

 ښاغلي ملیار صیب د  کلي او ټاټوبې په یاد وایي:۰

که په کلي مې راځې خوزه به نه يم

ما به زړه کې يادوې خو زه به نه يم

جنازه مې که د ستا له کوڅې یوسي

بيابه اوښکې تويوې خوزه به نه يم

هغه دجانان د لرې والي او مساپرۍ درد ژړوي  او په یاد یې داسې وایي :۰ 

جانانه مساپره دزړه حال خودې راليږه

که خپله راتلی نشې نواحوال خودې راليږه

سهاردوخته ناست يمه دباد ښکلو وږموته

دزلفوعنبرينو داشمال خودې راليږه

هغه د سالوسۍ ژوند رټي او د مینې او محبت په تنده او نشه کې وایي : ۰

شرابي يمه ساقي ته مې سلام

چې کړي مينه هر سړي ته مې سلام

چې په ناز ناز دې راويښ کاندي له خوبه

شوراو شرنګ دلاس بنګړي ته مې سلام

چې په مينه درته وګوري ملياره

دمورجانې ورين تندي ته مې سلام

په مهاجرت کې یې د خپل ګران  هیواد پلازمینه کابل یاد ژړوي او وایي : ۰

بې څښتنه خوار او زار نشې کابله

بيا زخمي په زړه ازار نشې کابله

دعليم په لمسون خپلو په اور وسوې

بيا لمبې ، لمبې انګار نشې کابله

د کوزې پښتونخوا د ملي تحریک د مشر منظورپشتین په اړه وایي:۰

چا ويل شرنګ دپيمانو دی ميکدو کې

چا ويل شوردغيرتو دی پښتنو کې

دمنظور په شان ځوانان سره يوشوي

جوش د وينو پاريدلی دی رګو کې

لراوبر به سره زر يو شي ملياره

لوی ارمان به مو پوره شي ارمانو کې

دا وه د ښاغلي ملیار صیب د شعرونو د پيل شوېو ملغلرو څو بیلګې ، ملیار صیب ته د بسیا او هوسا ژوند تر څنګ د روغتیا او  لا بریاوو هیله کوم ۰

په ډیره مینه

منشن ګلدبخ – جرمني

۱۴ – ۴ – ۲۰۲۰

م ۰ کال