روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

«
»

د هیواد د مینې شاعر ښاغلي حفیظ ملیار کاري او ادبي هڅې 

 حفیظ ملیار څوک دی؟

   د هیواد وتلی شاعر او لیکوال ښاغلی عبدالحفيظ  «مليار » دخدای بښلي اروا ښاد مرزا عبدرزاق خان ساپي زوی په ١٣٣٤ه ش کال د  لغمان د ولايت مرکز   

عمرزائي د دندی  د شکور اباد په کلي کې  په یوه روښان فکره کورنۍ  کې سترګې دونیا ته پرانیستلې دي ۰خدای بخښلی پلار یې دخپل وخت مشهور مرزا او شاعرانو  څخه وو چې قلم او اشعار یې په خپل عصر او زمان کې د هیواد والو د پام وړ ګرځیدلي دي ۰

  ملیار صیب وایي : زه مې خپل پلار  د لغمان مرکز د مهترلمک د ابتدايه ښوونځۍ کې شا مل کړم  د ١١ کلو وم چې پلار مې ومړ او ما د ژوند د ستونزو سره ، سره  خپل زدکړو او تعلیم ته ادامه ورکړه٠

   ښاغلی حفیظ ملیار په کال ١٣٥٤ه ش کې د لغمان ولایت د  د روښان دليسې د ١٢ ټولګي څخه فارغ شوی او په کال ١٣٥٥ه ش کې د ننګرهار  په عالی دارالمعلمين کې شامل اوپه کال ١٣٥٧ه ش کې د نو موړي دارالمعلمين څخه فارغ شوی دی٠ 

 په ملکي برخه کې ملیار صیب  دهیواد په مختلفو برخو کې دندې ترسره کړي دي۰  په لمړي ځل ملیار صیب په کابل کې د سعدالدين انصاري د متوسطې دسر معلم په  ټوګه پاته شوی دی او بیا وروسته دلغمان دوﻻيت دمخابرا تو دمدير په ټوګه یې دنده تر سره کړې ده  ۰ورسته تر هغې دکا بل دولايت د بريښنا په رياست کې د محاسبې په عمومي مديريت کې ديوې برخې دکنترول دامر په توګه دندې تر سره کړي دي ۰

 ښاغلی ملیار صیب  په نطامي برخه کې هم تر زده کړو وروسته د کورنیو چارو په وزارت کې په لاندې برخو کې دندې تر سره کړې دي :۰

لمړی : دکورنیو چارو د وزارت د تشريفاتو په قطعه کې دبلوک قوماندان په توګه ۰

دویم : د صحي خدماتو په ريا ست کې دټولي د قوماندان په توګه ۰

دریم :په مزار شريف کې داول  سمت دماموریت دمرستيال په توګه ۰  

۰څلورم : د مزارشريف په ولایت کې د رهايشي ساحی د قطعې د قوماندان په توګه 

 پنځم : دشمال په اوپراتيفی زون کی د پولیسو د قطعې معاون او بیا داستقا متونو دامر په توګه په دندو پاته شویدی۰

 وروستي وظيفه یې په کابل کی د کورنیو چارو د وزارت  دمکروريانونو دمحافظې او د ٢٠٤ قطعی دپيژند دامر په تو ګه وظايف  اجرا کړيدي ٠ 

ومو ویل چې هغه  شاعر دی او د شعراوشاعرۍ سره یې   له وړکتوبه څخه مينه درلوده چې په اکثره کلتورې پروګرامونو  کې یې شعرونه لوستلي او د هیواد په مجلو او انټر نيټي پاڼو کې یې شعرونه نشر ته رسیدلي دي ۰   يوه شعري ټولګه یې د«د اوښکو سيلا ب» تر سرلیک له چاپه راوتلی او بله شعري ټولګه یې چاپ ته اماده ده  اوډیری خوږ ژبو هنرمندانو یې هم شعرونه په خپلو خو ږو اوازونو کې کمپوز کړيدي ۰ ملیار صیب له کال ٢٠٠١ څخه را پديخوا د اتريش په هیوادکې  د جلا وطنی په حالاتو کی شپی سبا کوي او په اتريش کې افغانانو ته د کلتوري ودې په مقصد د افغانانو د کلتوري کميټې د مرستيال په توګه خپلو  فعاليتونو ته ادامهورکوي ۰

د ملیار صیب د شعر او شاعرۍ په اړه

مـــــــــا چی خښوئ ماته دعا وکړئ

یـــــــــاد مې کړئ وطن اوتمنا وکړئ

اوښکی مې هجران کې ډيرې تللي دي

نـــــــــــه چې په حفيظ  مليار ژړا وکړئ

                                                                   مليار

ښاغلی حفیظ ملیار د خداى بخښلي شاعر او اديب پلار( مرزا عبدالرزاق خان ) ته

 دپلار دورځې په وياړ لیکي : ۰

وياړ مو وې ،عزت او افتخار مو وې

شمله مو وې نعمت مووې ،غمخوار مو وې

ديره مو وې، هجره مووې ،جرګه مووې

دنيا مو وې ،ډيوه مو وې ،دلدار مو وې

مينه ،شفقت او د زړګي رڼا

دعا مو وې ،رحمت مو وې او پلار مو وې

روح دې مدام ښاد اوسه نامدار پلاره

بهار مووې ،ګلزار مووې ،مليار مو وې

حفيظ مليار

 ليکوال اوعلمي شخصيت ښاغلي  ډاکټر عبدالطيف « ياد» د ښاغلي حفیظ ملیار په اړه لیکي : ۰ 

 په پښتو او پښتنوالې مین شاعر ښاغلي عبدالحفیظ ملیار دا مهال داتریش دهیواد دویانا په ښار کې دپردیسۍ شپې او ورځې تیروي۰ 

دښاغلي ملیار صیب په شعرکې د جان او جانان خبري هم شته، وفا او د جفاویرونه هم شته د وطن یادونه هم شته اودهیواد د مکار دښمن افشا کول هم .ملیار صیب د شعر د لارې ښه هیوادنی مبارز دی او تل یې دا سنګر تود او ګرم ساتلی دی او دشعر د کهکشانونو کاروان یې ګړندی دی او تل د ځوان کول د هڅونو لپاره هم شعر ونه وايي په تیره بیا دکرکیټ اتلانو ته یې هم ډیر شعرونه لیکلي دي۰ 

د ښاغلي ملیار صیب شعرونه له اهنګ او ترنمه ډک دي او دهیواد مشهورو سندر غاړو دده  اشعار د سرو تال سره زمرمه کړي دي اولاهم دا لړۍ روانه ده ۰

ډاکټر  عبدالطيف « ياد»۰

 ښاغلي ملیار صیب د  کلي او ټاټوبې په یاد وایي:۰

که په کلي مې راځې خوزه به نه يم

ما به زړه کې يادوې خو زه به نه يم

جنازه مې که د ستا له کوڅې یوسي

بيابه اوښکې تويوې خوزه به نه يم

هغه دجانان د لرې والي او مساپرۍ درد ژړوي  او په یاد یې داسې وایي :۰ 

جانانه مساپره دزړه حال خودې راليږه

که خپله راتلی نشې نواحوال خودې راليږه

سهاردوخته ناست يمه دباد ښکلو وږموته

دزلفوعنبرينو داشمال خودې راليږه

هغه د سالوسۍ ژوند رټي او د مینې او محبت په تنده او نشه کې وایي : ۰

شرابي يمه ساقي ته مې سلام

چې کړي مينه هر سړي ته مې سلام

چې په ناز ناز دې راويښ کاندي له خوبه

شوراو شرنګ دلاس بنګړي ته مې سلام

چې په مينه درته وګوري ملياره

دمورجانې ورين تندي ته مې سلام

په مهاجرت کې یې د خپل ګران  هیواد پلازمینه کابل یاد ژړوي او وایي : ۰

بې څښتنه خوار او زار نشې کابله

بيا زخمي په زړه ازار نشې کابله

دعليم په لمسون خپلو په اور وسوې

بيا لمبې ، لمبې انګار نشې کابله

د کوزې پښتونخوا د ملي تحریک د مشر منظورپشتین په اړه وایي:۰

چا ويل شرنګ دپيمانو دی ميکدو کې

چا ويل شوردغيرتو دی پښتنو کې

دمنظور په شان ځوانان سره يوشوي

جوش د وينو پاريدلی دی رګو کې

لراوبر به سره زر يو شي ملياره

لوی ارمان به مو پوره شي ارمانو کې

دا وه د ښاغلي ملیار صیب د شعرونو د پيل شوېو ملغلرو څو بیلګې ، ملیار صیب ته د بسیا او هوسا ژوند تر څنګ د روغتیا او  لا بریاوو هیله کوم ۰

په ډیره مینه

منشن ګلدبخ – جرمني

۱۴ – ۴ – ۲۰۲۰

م ۰ کال