زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

دافغانانو نه ېې خوب غلا کړۍ

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن د دسامبر ۲۱مه ۲۰۱۵کال
د انسانانو او حیواناتو خلاصه ټولو ژوندیو مخلوقاتو له پاره خوب یو ډیر مهم او اساسي رکن د ژوند شمیرل کیژي ، بی خوبې یوه ورځ ، یو شبانه روز ، یوه هفته انساننه شي تحمل کولای اوانسان ډیر خسته کوې ، اعصاب ېې خرابوي ، د ژوند ټول امورات ورته فلجوی ، اکثریت استخباراتی او کشفی ارګانونه د زندایانود تحقیقاتو له پاره له نورو ډیرو جزاګانو تر څنګ بیخوبی او ددغو څخه استفاده د زندانیانو په مورد ډیره موثره مبارزه شمیري ، بیخوبه انسان ډیرکم فکر کولای شي چې څه ووایی ، کوم ځواب درست دی یا غلط دی ، بیخوبه انسان یعنی فقط یو ژوندي کالبد ته ویل کیژي ، یوه بې حسه انسان ته ویل کیژي ، څنګه کولای شو د بیخوبه کسانو نه د مثبتو او مفیدو کارو طمع ولرو ، د افغانستان له اکثریت خلکو نه زموږ دشمنانو خوب غلا کړۍ خوب ېې ورنه اخیستۍ دی ، ځکه دوی چې دزړه ټوټې او زړو سرونه ېې ورنه اخیستی یعنی وژلي یا ترور کړي او دوی ېې دویر او ماتم په تغر کینولي دی نو ددوی نه ېې خوب غلاکړۍ او دغه بیچاره ګان ېې تل د بیخوبۍ سره مخامخ کړي چې ددې جزا په ورکولو سره دوی تل بی خوبه او چرتي دی ، ستریس او دماغی فشار ورته پیدا شوۍ دۍ له همدی کبله زموږ هیواد وال تل یعنی دغه ۳۷کاله د (( د اشرارو – مجاهدینو – طالبانو – داعشیانو – پاکستان – ایران – سعودی عربستان او نورور عربی او غربي هیوادو )) له خوانه بیخوبه شوې او په ډیر چال او نیرنګ ېې ددینی او اسلامی توطیو په رامنځ ته کولو سره خوب ورنه غلا کړۍ دی ،او نن په داخل او خارج کې د بیخوبۍ له پلوه نه شي کولای د افغانستان کشمار ته دحل یوه معقوله لاره پیدا کړي ، زه او یو تعداد کسان چې تل په خوب ماړه یو او استراحت مو ډیر تامین دی هم دوطندارانو د بې خوبۍ په خاطر چې ددوی بیخوبۍ پرموږ هم منفی اثر اچولۍ دی کله کله د مشکلاتو سره مخامخ کیژو ، اوس زه سوچ کوم چې شاید هغه وطنداران چې د اکثریت نه پورتنیو دشمنانو خوب غلاکړۍ دی، دوی به څنګه وکولای شي چې ځانونه وپيژڼي ، او تر څو چې ځان ونه پیژني دوی هیڅ کله نه شي کولای دشمنان هم دقیق وپيژني ، همدا وجه ده چې کله ، کله دوی په عوض ددې چې د اساسي او اصلي موضوعاتو په هکله تصمیم ونیسی او عملی اقدامات پیل کړې ، د داسې کارو او مسایلو په رامنځ ته کولو یا رامنځ ته کیدو کارونه او اقدامات پیل کوی چې د کشمار یا ناورین د حل کولو یا مخ نیوي له پاره لازم او ضروری نه شمیرل کیژي ،دمثال په ډول د لندن محاجرین غواړي یوه نوې مدنی ټولنه جوړه کړي چې د هغو په واسطه د اورپا دننه افغانان سره متحد کړي او دهغو په ذریعه د محاجرانو مشکلات رفع کړي او افغانانو ته په هیواد کی د ننه هم مرسته وکړي ، چې زه ورسره ۱۸۰ درجې مخالف یم ، دلیل ېې دادۍ چې همدا نن موږ په انګلستان کې تر ۳۰ زیاتې کمیټې – اجماع – او اسوسیشنونه – چاریټي ګانې فعالې لرو ، چې دوی د محاجرت – د کوچنیانو له پاره سپورتي کلپونو – د پشتو – دري – او قران زده کول ادامه ورکوي مصروف دي ، یا دښځو له پاره د کورنۍ ژوند ترتیب او تنظیمول – انګلیسی ژبه زده کول – د ماشومانو تربیه کول په غاړه لرې چې تر ډیره حده مفید دی او ددغو موسساتو افغانی کارکونکو له پاره یوه منبع عایداتی هم شمیرل کیژي ،زما شخصي نظر دادی چې د لندن روشنفکران او جمعا محاجرین چې خوب ېې نه دی غلا شوۍ ، دیوه قوی اپوزیسیون په جوړولو دقیقاکار وکړي او په لندن کې د ټولې اورپا لروبرو افغانانو غونډه را وبولي او بیا د افغانستان د ننه د هغو لایقو – بیطرفه – پاکو تحصیلکرده افغانانو له جملې نه هم  ددوی تر منځ یو منتخب نوۍ انتقالی زعامت جوړ کړي او دغه زعامت د تحصیل- تخصص- سابقی – تجبه لرونکو کسانو له خوانه تشکیل شي چې تر اوسه ېې خوب نه دی غلا شوۍ او بیدار دي ،  او فقط دافغان او افغانستان په نامه وی ، نه مارکسیستی – نه اخوانی – نه ماویستی اویا کومه بله عربی مفکوره او ایدیالوژۍ ته پکې برخه ور نه کړله شي ، دغه نوۍ (( نهضت – جنبش- سازمان جبحه -حزب )) یا کوم بل نوم هم که ورباندې ایږدې درست دی خو دیوه قوی اپوزیسیون په حیث عرض اندام وکړی، ځانته نشان او بیرغ ولرې ، او بیا ې په افغانستان کې دفتر ایجاد شي او فعالیت وکړی او سرتاسري شي که د (( د افغانانو ملې سرتاسې اپوزیسیون )) نوم ورباندې کیښودل شي ښه به وي، خو اصلی شرط ېې دادی چې د عدلېې په وزارت کی ثبت او راجستر شي ، اساسنامه او برنامه ېې هم د افغانی اصولو او افغانی دیموکراسۍ په بنیاد ولاړه او تنظیم شي هیڅکله دداسې دیموکراسۍ طرفدارۍ ونه کړی چې زموږ د خلکو د دینی – مفکوروی- کلتوری- قومی او ملیتی فرهنګ ضد وي ازموږ د خلکو له پاره باید دهضم وړ وي ، ترتیب او ولیکل شي او یو اخبار هره هفته په خارج او داخل کی خپورشي ، ( اپوزیسیون باید د اورپا – امریکا – کاناډا – عربی هیوادو – استرالیا او افغانستان د ننه شخصیتو څخه )  د خبیرو – لایقو – متخصصو – تحصیلکرده – پاکو – بیطرفه کسانو له منځه د حکومت کابینه – والیان – سفیران – عالی رتبه قضات – او وسله وال پوځ ریسان مشخص کړی او نامونه ېې د یوې ګډې کنګرې په دایرولو په هیواد کی د ننه اعلان شي،  دغه اپوزیسیون کولای شي د وحشت ملی د حکومت د اصلاح – رهبری – تعین او تقرر- ملی او بین المللي مناسباتو – دفاعی او امنیتي موضوعاتواو مسایلو  په اموراتو باندې پوره اغیزه ولري او حکومت ته اجازه ور نه کړي چې خودسرانه فیصلې او فرامین مخصوصا ددشمنانو په فرمان او توطیو عملي کړی ، بلکه هر کار او عمل او فیصله باید زموږ د ارضی تمامیت – استقلال- ازادۍ او ملي ګټو په مدنظرکې نیولو او ترقۍ په بنیاد استواروي تل عملي شي