چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

آقای غنی جلو خودسری‌های رییس بانک مرکزی بگیرید!

 

جواد رویگر

بر بنیاد گزارش رسانه‌ها، چندی پیش ” خلیل صدیق ” رییس عمومی بانک مرکزی ( دافغانستان بانک ) به دلیل تورم پولی ، کاهش ارزش پول افغانی در برابر اسعار خارجی ، چلش ” تومان” ایرانی و ” کلدار” پاکستانی در داخل کشور، نداشتن نظارت جدی از نظام مالی و نداشتن سیاست پولی منظم در کشور، به مجلس نماینده گان فراخوانده شد؛ اما نتوانست با برهان موجه و طرح دلایل معیاری و فنی، قناعت نماینده گان این مجلس را فراهم سازد.

 

در پایان اعضای مجلس نماینده گان به اکثریت آرا از وی خواستند که ” بیشتر از این بی‌توجهی نکند؛ در غیرآن وضعیت اقتصادی کشور بد تر شده، اعتبار بانک مرکزی و دولت نزد مردم کاهش یافته و فاصله میان شهروندان و دولت بیشتر خواهد شد.”

 

– تخطی‌هایی که آقای صدیق انجام داده است:

یک: جلوگیری نکردن از چالش تورم پولی که، اکنون به یک روند مهار ناشده مبدل شده است؛

دو : نداشتن برنامه‌ی مشخص برای انجام سیاست منظم پولی در بازار؛

سه : آوردن تغییر خلاف قانون اساسی و خلاف قانون بانکداری در جهت طرح سیاست پولی بالای دالر امریکایی و اسعار خارجی به جای پول افغانی؛

چهار: کاهش ارزش پول افغانی در برابر اسعار خارجی به ویژه دالر امریکایی که، میزان ناداری را در کشور افزایش داده است؛

پنچ: عملی سازی برنامه‌ی انبساطِ  دالر از طریق بانک‌ها در ذخایر اجباری؛

شش: عرضه نکردن به موقع دالر در بازار و به نحوی عملی سازی سیاست احتکار پول،‌به منظور کاهش ارزش افغانی ؛

هفت: نا توانی در نگه داشت میزان ثبات پولی در کشور (‌ پایین آمدن بهای افغانی در برابر دالر )

هشت: ایجاد محدودیت در برابر فعالیت‌های مشروع بانک‌های خصوصی برخلاف قانون بانکداری ؛

نهُ :  شخصیت سازی های نا موجه از خودش (‌ قهرمان جلوه دادن خودش به خاطر پنهان کردن ناتوانی‌های مدیریتی‌اش)

ده: برنامه ریزی همزمان با بودنش در پُست ریاست بانک مرکزی برای  A I B بانک؛ بانکی که پیشتر خودش رییس آن بوده است؛

یازده : استفاده‌ی نا مشروع از صلاحتیش برای ممنوع الخروج اعلام کردن یک بدهکار  A I B بانک که مخالف قانون بانکداری در کشور است؛

دوازده: بی‌توجهی به نقش بانک‌های خصوصی و ایجاد بی‌ثباتی در فرایند سیاست مؤثر پول در بازار؛

 

با توجه به مواری که، گفته شد، اکنون این نکته به وضاحت معلوم می‌شود که، آقای ” خلیل صدیق ” از زمان پیشبرد تصدی‌اش در پُست ریاست عمومی بانک مرکری (‌ دافغانستان بانک )‌چهره ی کارا، تأثیر گذار و مؤفقی نبوده‌است.

 

روندی را که، وی در حوزه‌ی سیاست پولی در بازار پیش گرفته است ؛ به میزان اقتصاد عمومی آسیب فراوان وارد کرده است و اگر آقای غنی رییس جمهوری افغانستان برای مهار این نا هنجاری‌ها و تخطی‌های رییس بانک مرکزی به زودی اقدام نکند، بحران روز به روز افزایش یافته و به باور برخی از آگاهان اقتصاد : ” ممکن است بهای افغانی در برابر دالر و سایر اسعار خارجی با اُفت چشمگیری رو به رو شده و سرانجام روند نیم‌بند بازار پول از هم بپاشد؛ آن گاه هیچ کسی جلو خشم مردم را در برابر دولت نخواهد گرفت.

 

” تلقین و درس اهل نظر یک اشارت است

گفتم کنایتی و مکرر نمی کنم ”  ( حافظ ) ‌