که طالبان په مکه کې د ديني عالمانو فتوا رد کړي، څه بايد ورسره وشي؟
لیکنه: عبدالرسول حقپال
د سولې عالي شورا وايي، په سعودي عربستان کې د افغان جګړې په اړه د نړۍ د دینې عالمانو ناسته روانه اوونۍ جوړېږي. د سولې شورا هیله مندي ښي چې د سعودي عربستان په ناسته کې د طالبانو استازي هم ګډون وکړي څو د اسلامي نړۍ له دیني عالمانو سره د جګړې د دوام په اړه خپل لیدلوری شریک کړي. په دغه ناسته کې له ۳۳ هېوادونو شااوخوا ۱۵۰ دیني عالمان او مفتیان ګډون کوي چې په افغانستان کې د روانې جګړې په اړه د اسلام له نظره بحث وکړي او ممکن د افغانستان روانه جګړه ناروا او غیرشرعي اعلان کړي. دا په داسې حال کې ده چې طالبانو یو وار بیا ويلي له افغان حکومت سره د سولې خبرې نه کوي.
دا لومړی ځل نه دی چې د افغانستان جګړې په اړه فتوا ورکول کيږي او د افغانستان جګړه د قرآن له حکمونو سره په خلاف او حرامه بولي، بلکې له دې وړاندې هم بېلابېلو ديني مراجعو د اسلام له مخې د افغانستان جګړه حرامه بللې ده.
د روان کال د غويې مياشتې په ۲۱ نېټه په اندونيزيا کې د افغانستان، پاکستان او اندنيزيا دیني عالمانو د افغانستان د جګړې په اړه فتوا ورکړه او جګړه يې ناروا وبلله. بيا په کابل کې څه کم درې زره ديني عالمانو په افغانستان کې ځانمرګي بریدونه او په دغه هېواد کې روانه جګړه نارواه وبلله. ورپسې د حرمين شريفين امامانو هم د جمعې په خطبو کې د افغانستان جګړه ناروا وبلله؛ خو جالبه دا ده چې طالب جګړه مارو دغه ټولې فتواوې رد کړي، غندلي او د امریکا په فرمايش يې بللې دي. طالبانو ټول دیني عالمان په ناحقه او يواځې خپل ځانونه په حقه بللي دي.
اوس پوښتنه دا ده چې که طالبانو يو ځل بيا دوه پښې په يوه موزه کې ننويستلې او په مکه مکرمه او جده کې د ۳۳ هيوادونو څخه د ۱۵۰ ديني عالمانو فتوا بيا هم د افغانستان په اړه رد کړي نو بايد څه ورسره وشي؟
د قرآن د حکمونو له مخې د دوه مسلمانانو تر منځ له سولې سره مخالفت ته بغاوت ويل کيږی. دلته بايد روښانه شي چې باغي چا ته ويل کيږي.
د فقهاء په اصطلاح کې باغي هغه چا ته ویل کیږي ، چې د شرعي امام د اطاعت نه ځان وباسي او سرغړونه يې وکړي. علامه زیلعي رحمه الله په «تبيين الحقائق شرح كنز الدقائق» کې وايې، د باغي پيژندل اړین دي، نو باغي هغه چا ته ویل کیږي چې پر مشروع امام باندي خروج وکړي، هغه داسي چې مسلمانان یو امام مقرر کړي او پر هغه یې اتفاق راشي، بیا یوه ډله د دې امام د اطاعت نه ځان وباسي او سرغړونه يې وکړي. همدارنګه د فقهي حنفي مشهور علماء هم په دې نظر دي، چې باغي هغه چا ته ویل کیږي چې د شرعي امام د اطاعت نه ځان وباسي.
دلته دی چې طالب وسله وال د اسلامي اصولو له مخې د باغيانو په جمع کې شمېرل کيږي. ځکه دوی د زرګونو ديني عالمانو چې د قرآن د حکمونو له مخې يې د افغانستان جګړه ناروا بللې ده؛ مخالفت او سرغړونه کړې ده. په زرګونو ديني عالمانو په وار وار ويلي چې بې ګناه د مسلمان وژنه د قران د آیتونو له مخې حرامه او څوک چې په افغانستان کې بې ګناه افغانان په نښه کوي د اسلام له دايرې وتلي دي؛ خو طالب اورپکو ټول ديني عالمان درباري ياد کړي او فتوا يې ورته د امريکا د خوښې او فرمايش فتوا ياده کړې ده. طالب وسله والو په ښکاره د اسلامي عالمانو له اطاعت څخه سرغړونه کړې او په همدې ترتيب باغيان بلل کيږي.
په اسلام کې د باغي سزا
آسماني کتاب قرآنکريم د مائده سوره په ۳۳ آیت شريف او د حجرات سوره په ۹ آیت شريف کې د محارب او باغي په اړه حکمونه صادر کړي دي. یعنې محاربه له حرب اخيستل شوی چې د جنګ او د مال د چور په مانا دی او باغي بيا له حده تجاوز ته ويل کيږي. یعنې باغي د فقهاء په اصطلاح کې هغه چا ته ویل کیږي، چې د شرعي امام د اطاعت نه ځان وباسي او سرغړونه يې وکړي. د اسلامي اصولو له مخې کله چې محارب ونيول شي؛ نو توبه يې له دستګيرۍ وروسته نه قبليږي، خو د باغي لپاره بيا د توبې فرصت شته. که يو باغي توبه اوباسي او په خپلو کارونو پښيمانتيا څرګنده کړي نو توبه يې د هيواد د حاکم لخوا د قبلېدو وړ ده.
په اسلامي قوانينو کې د محارب لپاره سزا حدود ټاکل شوي دي خو د باغي لپاره سزا ورسره جنګېدل ټاکل شوي دي. پس اوس چې د اسلام د قوانينو له مخې ثابته شوه چې طالبان باغيان دي او د اسلامي عالمانو له اوامرو يې سرغړونه کړې ده، که چيري بيا هم د اسلامي عالمانو د سولې غوښتنه ونه مني نو بايد د اسلامي قوانينو له مخې ورسره جنګ وشي او تر هغې وځپل شي چې یا سولې ته غاړه کيږدي او يا هم له منځه ولاړ شي.
پای
