غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

آلزایمر

آلزایمرم که بیدار می‌شود نمی‌دانم امروز، دیروز است! یا که دیروزم، فردا!!! به…

دوران خونین حفیظ‌الله امین و سرکوب رهبران حزب دموکراتیک خلق…

https://www.youtube.com/watch?v=pxhsNfqSXRE افغانستان پس از قیام ثور؛ دوران خونین حفیظ‌الله امین و…

افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

«
»

ولسمشر به له خپلې لمنې اور واخلي

په داسې حال کې چې څه موده وړاندې د ارګ سرپرست وياند شاحسين مرتضوي په يو ټلويزيوني بحث کې ژورناليستانو ته د کچالو پلورونکو خطاب وکړ؛ د مرتضوي د يادو څرګندونو پر وړاندې د ژورناليستانو غبرګون لا پای ته رسيدلی نه دی چې يو ځل بيا يې ژورناليست ته د ټليفون پر کرښه د بې عقل خطاب کړی دی. دا په داسې حال کې ده چې تير او اوسنی حکومت د بيان آزادي او د رسنيو پراخ فعاليت خپلې لويې لاسته راوړنې بولي.

مونږ ولسمشر غني ته وايو چې ښاغلی ولسمشره ! ستا مطبوعاتي ټیم ستا د حکومت او ولس تر منځ، ستا او د هېواد د مطبوعاتو تر منځ د ورځې په تېريدو د لوی واټن سبب کرڅېدلی او لا هم دا لړۍ دوام لري. ستا مطبوعاتي ټیم له مرتضوي نیولی تر دوا خان پورې د ارګ ټربيون نشي کېدلی او نشي کولي د حکومت له کارونو نه په روان حساسو شرایطو کې دفاع وکړي. ستاسو سرپرست ویاند دا څووم ځل دی چې له خبريالانو او د رسنيو له کارکوونکو سره د قانون خلاف خبري کوي او غیر انساني، غیر افغاني او غیر قانوني چلند کوي.

کله ورته کچالو فروشان وايې او کله هم خبریالانو ته د بې عقل خطاب کوي. آن تر دې چې په رسمي غونډه کې په ارګ کې ستا پر وړاندې د جمهوري اسلامي افغانستان پر ځای، جمهوري اسلامي ایران وویل، ستا سرپرست ویاند مرتضوي له دري ژبې پرته نور نه په پښتو پوهيږي او نه هم د انګليسي له الف و با څخه خبر دی. ته خبر نه يې او ستا سرپرست ویاند مرتضوي د مطبوعاتو په نړیواله ورځ د ژورناليستانو په نوم خپلو شخصي ملګرو او انډیوالانو ته همدا ستا په لاس مډالونه ورکړل. په داسې حال کې چې رښتيني او مسلکي خبریالان او ژورنالیستان له دغه پروګرام څخه خبر شوي هم نه ول. ستا دغه سرپرست ویاند اصلآ له رسنیو او خبریالانو سره سم چلند نه کوي او یوازې د ارګ له امکاناتو په استفادې خپل ملګري او انډيوالان پالي او بس. ستا دغه سرپرست ویاند نه د ژبې فصاحت او نه بلاغت هغه چې  یو ویاند یې باید ولري؛ نلري آن کنفرانس ته د خبرو پر مهال په خپلو خبرو کې بنديږي. نو دا چې په خپلو خبرو، کردارو او سلوکو کې اصلاح نشي راوستلای نو د حکومت له کارونو به څنګه په سمه ټوګه دفاع وکړي.

را به شو ستا د سرپرست ویاند مرستیال ښاغلي دوا خان مینه پال ته. زه په دې نه پوهيږم چې دا دوا خان مینه پال تاسو ته چا در پیژندلی او څه وړتیا لري، په څو ژبو باندې لیکل او لوستل کولای شي؟  آیا ماسټري لري که دکتورا؟ په کومه ملي او نړيوالې رسنۍ کې کاري تجربه لري؟ اصلاً د دې مسلک او شغل څه دی؟  ستا د سرپرست ویاند ښاغلی مینه پال یوازي له پښتو پرته نور په هیڅ ژبه په مسلکي او اکاډمیکه بڼه لیکل او لوستل نشي کولی او نه هم د رسنیزو کارونو د پام وړ تجربه لري. زه حيران دېته يم چې دا دې څنګه او د کوم معيار له مخې مرستيال وياند ټاکلی دی؟ دی خو په هیڅ صورت د وياندۍ په معيارونو لکه ( اخلاقي جرات ، په څو ژبو لیکل او لوستل ، د ماسټرۍ يا دکتورا درلودل ، کافي رسنیزه کاري تجربه، د افغانستان له اساسي قانونه نیولی تر یو عادی قانون پورې معلومات درلودل، له رسنيو سره ښې اړيکې درلودل ) چې يو ویاند يې بايد ولري؛ برابر نه دی.

رابه شو ستا مطبوعاتي سلاکارانو ته. زه شخصاً لس کاله کيږي چې د افغانستان په رسنیو کې کار کوم او په سلګونه لیکنې په دري او پښتو ژبو لرم او لا مې هم دغه لړۍ روانه ساتلې چې له ډيری ټولو هغو کسانو سره چې په مطبوعاتو کې سپيڅلی رسالت سر ته رسوي؛ زه يې پيژنم. اما تر اوسه زه په دې نه پوهيږم چي ستا مطبوعاتي سلاکاران څوک دي؟ څه کوي؟ څه وړتیا لري او ستاسو او په ټوله کې د نظام د بقا لپاره د حکومت له کارونو د دفاع لپاره ، له رسنیو او خبریالانو سره د اړيکو ښه کولو لپاره له حکومت او په ځانګړي توګه له ارګ سره او بالاخره د روانې جګړې د مهارولو لپاره کوم کوټلي ګامونه پورته کړي دي؟ څه یې کړي دي؟

زه خو چې ګورم او ووینم اصلآ هیڅ هم ندي شوي او ورځ پر ورځ وضعیت د خرابیدو په لور روان دی. په دې برخه کې ستا پر دغه نوي ګومارل شوي مرستیال ویاند ښاغلي نجیب الله آزاد باندې به اوس قضاوت نکوو. ځګه تازه په کار ګومارل شوی دی. د دې وړتیآ او مهارتونه به وروسته معلوم شي. اما د يو ځوان په توګه وړانديز تاسو ته دا دی چې ښاغلی ولسمشره خدای ته وګوره او په کار پوه او مسلکي کسان، نا پیلي کسان، هغه کسان چې د خولې او د قلم د نوک نه یې اور باديږي؛ په کار وګوماره. دا قومي او مذهبي وېش نور بند کړه. يو اهل هنود راوله خو چې لږ تر لږه د هيواد په رسمي پښتو او دري ژبو او يوه نړيواله ژبه باندې لیکل او لوستل وکولاې شي. هيله ده نور د قوم، سمت او مذهب پر اساس نه بلکې د وړتيا، پوهې، تجربې او تعهد معيار له مخې ټاکنې وکړئ.

لیکنه : خوشحال آصفي