مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

دربارۀ «اصولنامۀ جزایی محاکم» اداره طالبان

اعلامیۀ انجمن سراسری حقوق؜دانان افغانستان بنام خداوند حق و عدالت انجمن سراسری…

هر که را مشکلی است!

امین الله مفکر امینی          2026-30-01 ! هر که را مشکلی باشد ناچار…

آ.و. لوناچارسکی

برگردان. رحیم کاکایی و.گ. بلینسکی پیشگفتار مترجم درباره ویساریون بلینسکی نویسنده، منتقد…

برهنه گویی و عریان سالاری؛ سیاستِ بی‌پرده و حاکمیتِ بی‌نقاب

نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی از زوال مشروعیت و فروپاشی پوشش های…

لیبرال کپیټالیزم: تاریخي شالید، بنسټونه او علمي نقد

نور محمد غفوری لنډیز  لیبراله سرمایه‌داري یا (لیبراله پانګوالي) يا (لیبرال کپیټالزم)…

همراه جمیله، وداع با گلزری!

Aitmatow, Tschingis) 20081928- ) آرام بختیاری سوسیالیسم، دیالکتیک وحدت خلقها شد. چنگیز آیتماتف،…

کیست ژورنالیست ؟

هرکی مایک در اختیارش بود ژورنالیست نیستیا  به یک رسانه …

«
»

ولسمشر به له خپلې لمنې اور واخلي

په داسې حال کې چې څه موده وړاندې د ارګ سرپرست وياند شاحسين مرتضوي په يو ټلويزيوني بحث کې ژورناليستانو ته د کچالو پلورونکو خطاب وکړ؛ د مرتضوي د يادو څرګندونو پر وړاندې د ژورناليستانو غبرګون لا پای ته رسيدلی نه دی چې يو ځل بيا يې ژورناليست ته د ټليفون پر کرښه د بې عقل خطاب کړی دی. دا په داسې حال کې ده چې تير او اوسنی حکومت د بيان آزادي او د رسنيو پراخ فعاليت خپلې لويې لاسته راوړنې بولي.

مونږ ولسمشر غني ته وايو چې ښاغلی ولسمشره ! ستا مطبوعاتي ټیم ستا د حکومت او ولس تر منځ، ستا او د هېواد د مطبوعاتو تر منځ د ورځې په تېريدو د لوی واټن سبب کرڅېدلی او لا هم دا لړۍ دوام لري. ستا مطبوعاتي ټیم له مرتضوي نیولی تر دوا خان پورې د ارګ ټربيون نشي کېدلی او نشي کولي د حکومت له کارونو نه په روان حساسو شرایطو کې دفاع وکړي. ستاسو سرپرست ویاند دا څووم ځل دی چې له خبريالانو او د رسنيو له کارکوونکو سره د قانون خلاف خبري کوي او غیر انساني، غیر افغاني او غیر قانوني چلند کوي.

کله ورته کچالو فروشان وايې او کله هم خبریالانو ته د بې عقل خطاب کوي. آن تر دې چې په رسمي غونډه کې په ارګ کې ستا پر وړاندې د جمهوري اسلامي افغانستان پر ځای، جمهوري اسلامي ایران وویل، ستا سرپرست ویاند مرتضوي له دري ژبې پرته نور نه په پښتو پوهيږي او نه هم د انګليسي له الف و با څخه خبر دی. ته خبر نه يې او ستا سرپرست ویاند مرتضوي د مطبوعاتو په نړیواله ورځ د ژورناليستانو په نوم خپلو شخصي ملګرو او انډیوالانو ته همدا ستا په لاس مډالونه ورکړل. په داسې حال کې چې رښتيني او مسلکي خبریالان او ژورنالیستان له دغه پروګرام څخه خبر شوي هم نه ول. ستا دغه سرپرست ویاند اصلآ له رسنیو او خبریالانو سره سم چلند نه کوي او یوازې د ارګ له امکاناتو په استفادې خپل ملګري او انډيوالان پالي او بس. ستا دغه سرپرست ویاند نه د ژبې فصاحت او نه بلاغت هغه چې  یو ویاند یې باید ولري؛ نلري آن کنفرانس ته د خبرو پر مهال په خپلو خبرو کې بنديږي. نو دا چې په خپلو خبرو، کردارو او سلوکو کې اصلاح نشي راوستلای نو د حکومت له کارونو به څنګه په سمه ټوګه دفاع وکړي.

را به شو ستا د سرپرست ویاند مرستیال ښاغلي دوا خان مینه پال ته. زه په دې نه پوهيږم چې دا دوا خان مینه پال تاسو ته چا در پیژندلی او څه وړتیا لري، په څو ژبو باندې لیکل او لوستل کولای شي؟  آیا ماسټري لري که دکتورا؟ په کومه ملي او نړيوالې رسنۍ کې کاري تجربه لري؟ اصلاً د دې مسلک او شغل څه دی؟  ستا د سرپرست ویاند ښاغلی مینه پال یوازي له پښتو پرته نور په هیڅ ژبه په مسلکي او اکاډمیکه بڼه لیکل او لوستل نشي کولی او نه هم د رسنیزو کارونو د پام وړ تجربه لري. زه حيران دېته يم چې دا دې څنګه او د کوم معيار له مخې مرستيال وياند ټاکلی دی؟ دی خو په هیڅ صورت د وياندۍ په معيارونو لکه ( اخلاقي جرات ، په څو ژبو لیکل او لوستل ، د ماسټرۍ يا دکتورا درلودل ، کافي رسنیزه کاري تجربه، د افغانستان له اساسي قانونه نیولی تر یو عادی قانون پورې معلومات درلودل، له رسنيو سره ښې اړيکې درلودل ) چې يو ویاند يې بايد ولري؛ برابر نه دی.

رابه شو ستا مطبوعاتي سلاکارانو ته. زه شخصاً لس کاله کيږي چې د افغانستان په رسنیو کې کار کوم او په سلګونه لیکنې په دري او پښتو ژبو لرم او لا مې هم دغه لړۍ روانه ساتلې چې له ډيری ټولو هغو کسانو سره چې په مطبوعاتو کې سپيڅلی رسالت سر ته رسوي؛ زه يې پيژنم. اما تر اوسه زه په دې نه پوهيږم چي ستا مطبوعاتي سلاکاران څوک دي؟ څه کوي؟ څه وړتیا لري او ستاسو او په ټوله کې د نظام د بقا لپاره د حکومت له کارونو د دفاع لپاره ، له رسنیو او خبریالانو سره د اړيکو ښه کولو لپاره له حکومت او په ځانګړي توګه له ارګ سره او بالاخره د روانې جګړې د مهارولو لپاره کوم کوټلي ګامونه پورته کړي دي؟ څه یې کړي دي؟

زه خو چې ګورم او ووینم اصلآ هیڅ هم ندي شوي او ورځ پر ورځ وضعیت د خرابیدو په لور روان دی. په دې برخه کې ستا پر دغه نوي ګومارل شوي مرستیال ویاند ښاغلي نجیب الله آزاد باندې به اوس قضاوت نکوو. ځګه تازه په کار ګومارل شوی دی. د دې وړتیآ او مهارتونه به وروسته معلوم شي. اما د يو ځوان په توګه وړانديز تاسو ته دا دی چې ښاغلی ولسمشره خدای ته وګوره او په کار پوه او مسلکي کسان، نا پیلي کسان، هغه کسان چې د خولې او د قلم د نوک نه یې اور باديږي؛ په کار وګوماره. دا قومي او مذهبي وېش نور بند کړه. يو اهل هنود راوله خو چې لږ تر لږه د هيواد په رسمي پښتو او دري ژبو او يوه نړيواله ژبه باندې لیکل او لوستل وکولاې شي. هيله ده نور د قوم، سمت او مذهب پر اساس نه بلکې د وړتيا، پوهې، تجربې او تعهد معيار له مخې ټاکنې وکړئ.

لیکنه : خوشحال آصفي