اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

نور په اکت کونکو باور نه دی په کار

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن د جنوری ۶مه ۲۰۱۵ کال

داستان لیکونکی ،کتاب لیکونکي ،  دکتوران ، فروفیسوران ، ماستران او
اقتصاد دانان او هغه کسان چې ځانونه ېې متفکرین او نابغه بلل په ۱۰۰ ورځو
کې د خلکو په وړاندې په ګونډو شول او نور اصلا په دوی باور لازم نه دی ،
زه به ېې علتونه او دلایل ډیر په مختصر ډول درته بیان کړم ،لومړۍ خبره
داده چې د کرزي نه تقلید او یا ځان ګاندی یا نلسن ماندیلا یا یوه بت
پرسته راهب ځان معرفی کول چې خپل وطنی کالی اغوندي او یا لنګ وهی او
اکټونه کوی او لویی تصبیح  لکه د هندوانو ( د مندر یا بت خانو منلنګان )
چې په غاړو کی یا په لاسو کی ګرزوی او دخلکو فالونه ګوری ، دغه کسان په
باطنی حالت سره لیونیان او اعصاب خرابه احساساتی کسان شمیرل کیژي ، ریس
جمهور باید همیشه چادر په اوږو قاط کړۍ ونه کرزوی یا لنګۍ په سر نه کړي
او د میرویس خان او احمد شا با با نه تقلید ونه کړي ، که اشرف غنی منتخب
ریس جمهور وو ، نو بیا ولی اتلافی حکومت ته راضی شوو ، که اشرف غنی په در
غلیو نه وه وړې نو بیا ولی د عطامحمد نور او امرالله صالح او ع ع څخه
وډار شوو ، که غنی دخلکو په رایو ریس جمهور شوو نو دی باید  د لونګوټي او
دستار په مفهوم او ماهیت ځان وپوهوی ، ده نه د لنګوټي والا عزت ، برم ،
تدبیر او غیرت او میړانه عملی کړه اونه ېې د هیواد دکاکه ګانو کتابونه او
د شملېې په  قدر  پوه کړو، اشرف غنی نه لنګوټي ، نه د شملې عزت او برم
وساتلو او نه ېې دهغو په اهمیت ځان وپوهولو ، او هر څه ېې چې خلکو ته
ویلی وو دیوه سره درواغ او لافی وې ، په وار وار ېې ویلي دی چې حکومت
مصلحتی نه جوړوم ، حکومت سهامی نه جوړوم ، کار اهل د کار ته سپارم ، دیوه
سره درواغ او لافی وې فقط ځان ېې ارګ ته ننه ایستو او د ځان سره ېې ډیر
داسې داړه ماران ، غله ، زورواکان ، تفنګ سالاران ، مذهبی او روحانی
بیګانه شخصیتونه او یا د هغوی نماینده ګان په مقام وګمارل چې نه نن – نه
سبا او نه په اینده کی د هیواد والو او وطن په درد خوري که اشرف غنی رايي
ګټلې وې نو بیا ولی ده بایللۍ ع ع ته زمینه برابره کړه چې د اجرایه ریس
پوست تر لاسه کړي ؟؟ که غنی راېې تر لاسه کړې وی نو بیا ولی د عطامحمد
نور – امرالله صالح – ریګستانی – بسم الله محمدی – یونس قانونی له اخطارو
نه وډار شوو ؟؟ که غنی انتخابات ګټلي وو نو بیا ولی امریکایانو او ملګرو
ملتو ته په زغرده ونه ویل چې زه برنده یم او د هیچا سره د مقام او چوکیو
ویش نه منم ، او عبدالله عبدالله چې رایی ډیرې وړی لاړ د شي د اپوزسیون
رهبر د شی او زه هیڅکله اتلافی ، مصلحتی ، دستوری ، دیکته شوۍ حکومت نه
جوړوم او نن به دغه لوی کشمار چې په ۱۰۰ ورځو کی د ۳۰ نفرو باکفایته
شخصیو شتون ور ته نا ممکن شوو ، هغه کسان چې اصلی مانع د کابینی شول
عبارت دی له (( جنرال دوستم – سرور دانش – عبداله عبدالله – محمد خان –
حاجی محمد محقق – سیدمنصور نادری – بسم الله محمدی – یونس قانونی –
ریګستانی – ستار مراد – امرالله صالح – عطامحمد نور – ظاهر قدیر – وزیر
مالیه زاخیل وال – جیلانی پوپل – علی احمد جلالی –  پیر صاحب ګیلانی –
حضرت صاحب مجددی )) او ډیر نور او غنی ویل ما هیچا ته وعده نه وه ورکړی
چې ته به دغه یا هغه وزارت تر لاسه کوې ، اوس چې ددغو کسانو د نمایندګانو
څخه د حکومت کابینه جوړه شوه معنی ېې داده چې اتلافی ناهمګونه کابینه دیو
او بل په ضد جوړه شوه چې هره ورځ ریس جمهور ته یو خطر او مانع ده او
کارونه به دهر چا په غوشتنه تر سره کیژي او ددغو کسانو نمایند ګان د چا
پلار د رشوت او اداری فساد – زورګویی او غصبولو نه ، نه شي منع کولای ځکه
دوی هریوه ټیم ۱۹۰ ملیونه ډالره په کمپاین کی مصرف کړی که تر دی ډیری تر
لاسه نه کړی اقلا خپل مصارف باید په هر شکل چې وی باید پوره کا ، نو ددی
نه دا نتیجه اخلو چې دغه هیواد په لومړی قدم کی ددغو مخالفینو په موجودیت
سره نور هم د چالشو سره مخامخ کیژي  او بیا چې د کالو کالو د مقام او
څوکۍ وږي ( طالبان او حکمتیار ) ددی داړه مارانو سره په حکومت کی یو ځای
شي نو دلته بیا ډیر لاس پوڅي کسان د امریکا او پاکستان او ایران مزدور
کسان کابینی ته شامیلیژي او د اشرف غنی د حکومت د شکست سبب کیژي ، زما په
عقیده د هیواد د نورمال حکومت دارۍ له پاره بیرته باید د امریکا په وساتت
، ع ع استعفی ته مجبور شی ، یا داوطلبانه استعفی وکړی او اپوزسیون ته لاړ
شی او په افغانستان کی فقط یوه ریس جمهور ته اجازه ورکړل شي چې نورمال
دیوه منظم سیستم لرونکۍ دولت جوړ کړي او افغانستان ته ددشمنانو د مداخلو
مداخله په جدی توګه ونیسی او امریکا کاملا په افغانی اډو کې ووسي او د
خارجی یلغرو په وړاندې سخت او جدی عکس العمل وښيي او فقط مادی کمکونه غرب
افغانستان د هغه کنفرانسو په نتیجه کی چې دوی وعده ورکړی وه د مالی وزارت
ته ورکړی ، نو به زموږ هیواد د ۵ کالو په دوران کی فقط ۸۰٪  امنیت ، ۱۰٪
تحول او ترقی ته مخ کړي ، او که دغه کار وشي دا به د اشرف غنی د حکومت له
پاره یوه لویه بریا وي