نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

«
»

مونږ د ډوډۍ؛ دوی د څوکۍ ليوني

افغانستان اوس مهال له ډیره سختو امنيتي، اقتصادي او سياسي حالاتو سره لاس او ګريوان دی. د افغانانو او افغانستان دښمن په کمين کې ناست دی او د فرصت انتظار باسي، اقتصاد ورځ تر بلې رکود کوي، په اداراتو کې فساد اوج ته رسيدلی، کارونه نشته، هره ورځ په لسګونو هيوادوال د بيلابيلو لاملونو له مخې له هيواده تيښته کوي، امنيتي حالات ورځ تر بلې ترينګلې کيږي، هره ورځ د ولسواليو د سقوط خبرونه ورکول کيږي. همدا اوس هم راپورونه وايي طالبانو د بغلان ولايت د دهنه غوري ولسوالي یو ځل بیا نیولې ده. ځايي اوسيدونکي وايي چې ۵ مرمۍ ضد ټانکونه او ۱۲ رینجرونه هم طالبانو نیولي دي. دغه راز د طالبانو لاس ته د مرکزي بغلان د لوېدو خبرې کېږي خو کره سرچینو تراوسه پوري دا خبره تایید کړې نه ده. همدا شان تيره ورځ وسله والو طالبانو د نورستان ولايت وانټ وايګل ولسوالۍ د نيولو لپاره پر افغان امنيتي ځواکونو بريدونه وکړل، بل لور ته د هلمند ولايت د خانشين، ګرمسير او موسی کلا ولسواليو د سقوط خبرونه هم ورکول کيږي. همداراز په تير کې د کندز قلعه ذال، د سرپل ولايت د کوهستاناو، د فارياب ولايت د غورماچ او ګرزيوان، د ارزګان ولايت د چارچينو او د نورو ډیری سيمي د سقوط خبرونه ورکړل شويدي.

په ټوله کې ويلای شو که طبيعي پيښې دي، که قصدي وژنه ده او که د دولت او وسله والو مخالفانو تر منځ نښتې دي؛ په دې ټولو کې  يوازې افغانان وژل کيږي او کورنۍ يې د غم په ټغر کينول کيږي. له هرې خوا بلا او آفت په افغان ولس تيريږي. خو له بده مرغه چې چارواکي مو پر ولس خپور وحشت  او آفات نه ويني او تل په خپلو  ګټو سره لاس او ګريوان وي. دوی په هلمند، کندز، نورستان، بغلان، سرپل او ننګرهار ولايت کې پر ولس روان وحشت نه ويني خو د دې په خاطر چې په درې مياشتو کې يې شريک ورسره نه دي ليدلي؛ مرګوني اخطارونه ورکول کيږي. ولس ډوډۍ غواړي دوی څوکۍ، ولس د سرپناه لپاره کور غواړي دوی ونډه او زور، ولس کار غواړي دوی په دولت کې زيات اختيار، ولس اصلاحات غواړي او دوی انتخابات، ولس امنيت غواړي او دوی په هر څه کې غنيمت.

د حکومت شريکانو دا هير کړي چې ولس قربانۍ ورکړي او د سر په بدله يې دوی ته رايې ورکړي دي. دوی اوس د ولس له رايو د ګډ جوړه شوې حکومت د دواړو شريکانو تر منځ سياسي توافقنامه له اساسي قانون او د ولس له رايو معتبره بولي. دوی د حکومت مشروعيت د جانکيري د پريکړې او د حکومت د مشرانو تر منځ سياسي هوکړه ليک پورې تړی. همدا څو ورځې وړاندې چې اجرايه رييس عبدالله د تيرې پنج شنبې په ورځ په سپيدار ماڼۍ کې ځوانانو په وينا کې پر ولسمشر توندې نيوکې وکړې او د حکومت مشروعيت يې سياسي هوکړه ليک او خپل لاسليک پورې منحصر کړ. عبدالله عبدالله وويل: لومړی کس چې دغه حکومت ته يې مشروعيت ور وباښه زه وم، هوکړه ليک مې لاسليک کړ چې محمد اشرف غني د افغانستان ولسمشر دی او همدا وخت د حکومت مشروعيت پيل شو.

ښاغلي عبدالله دا هير کړي دي چې ټاکنې وشوې، ولس رايه ورکړه، د خلکو ګوتې پرې شوې خو د رايو صندوقونو تر شا ودريدل او خپل رايه يې استعمال کړه. ښاغلي اجرايوي رييس ته دا په ياد نه دي چې همدا ولس و چې د دې لپاره يې د کابل ښار واټونه په مظاهرو کې بند کړي و او دې يې پر مټ د کرزي حکومت او ټاکنيزو کميسيونونو ته اخطارونه ورکول. نن يې ولې د ولس تيرې قربانۍ هيرې کړې دي؟

بله خبره چې د حيرانتيا وړ ده هغه په وروستيو کې يو ځل بيا له خلکو سره د ښاغلي عبدالله عبدالله ليده کاته دي. د ملي يووالي حکومت له جوړيدو کابو دوه کاله تيريږي. په دغه موده کې کله هم اجرايوې رییس د ولس د ستونزو کتلو او د هغوی د حوال پوښتنې لپاره هيچرته نه دی تللی خو اوس چې يو ځل بيا يې په اوړو کې شګه پيدا شوې ده نو يو ځل بيا د ټاکنيز مهال فورمول څخه کار اخلي او ولس سپر نيسي. خو د خوښۍ خبره دا ده چې د ملي يووالي حکومت په دوه کلنه دوره کې شيدې له اوبو بيلې شوې او ولس ته ټول معلوم شول. ولس نور هيڅلکه د دوی په وعدو نه غوليږي او هيڅلکه به يې ملا ونه تړي.

لیکنه : خوشحال آصفي