زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

ملا هيبت په خپل رنګ کې کوټ شو

 

د آی ايس آی او د طالب د يارانې بل ثبوت

په داسې حال کې چې د امریکا نوي ولسمشر د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، په افغانستان کې به سرتیري زیات کړي، د پاکستان او افغانستان ترمنځ  شته بې باوري به له منځه یوسي او د افغان ځواکونو د تجهیز او روزنې په برخه کې به مرستې نورې هم زیاتې کړي؛ وسله والو طالبانو په يو پرانيستي ليک کې له ټرمپه په افغانستان کې د جګړې د ختمولو او د پوځې لارې پر ځای د خبرو وړانديز کړی دی. ټرمپ ته د طالبانو له ليک يوه ورځ وروسته د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت هم په رسمي توګه د طالبانو د اعلاميې سره په ورته ټکو له ټرمپه په افغانستان کې د جګړې د ختمولو او د پوځې لارې پر ځای د خبرو وړانديز کړی دی.

د امريکا نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته د طالبانو په لیک کې ويل شوي : «په افغانستان کې ستاسې د جګړې پنځلس کاله پوره شول او لا هم دوام لري چې ستاسې تر ټولو اوږده جګړه همدا ده او دې جګړې مو هيڅ کومه نتیجه نه ده ورکړې. بايد د جګړې د دريدلو لپاره خبرې وشي او که امريکا په جګړې بريالي کيدای پنځلس کاله يې پوځي امکانات وکارول»

د امريکا نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته د وسله والو طالبانو له پرانيستي ليک وروسته د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت په خپور شوي بيان کې ټرمپ ته د نفيس ذکريا له قوله ويل شوي: «په تيرو پنځلسو کالونو کې د پوځي ځواک کارولو په افغانستان کې نتیجه نه ده ورکړې، په کار دا ده چې د افغانستان د جګړې مساله د پوځي طاقت کارولو پر ځای د خبرو اترو او سياسي لارو چارو پر مټ حل شي، ځکه همدا يې يواځينۍ لاره ده».

دا لومړی ځل نه دی چې  طالبان او پاکستانی حکومت په مهمو سياسي مسايلو کې ورته نظر څرګندوي بلکې دواړو لورو (طالبانو او پاکستان) په ډرون حملو، د طالبانو دمشر ملا عمر د مړينې په خبر، د طالبانو د بل مشر ملا اختر منصور د وژنې په خبر، په افغانستان کې د امنيت په اړه شکونه پیدا کول، په افغانستان کې د امريکايې ځواکونو د شتون اړوند او په ځينو نورو مهمو مسايلو يې ورته دريځونه نيولي دي.

له يوې خوا که د وسله والو طالبانو له لوري د امريکا ولسشمر ته پرانيستی ليک ليکل نوې خبره ده؛ بل لور ته سياسي حيرانتيا دلته پيدا کيږي چې د افغان سولې او جګړې په تړاو د طالبانو او پاکستان نظر ورته او په يو شان ټکو مطرح شوی دی. د افغان سولې او جګړې په تړاو د پاکستان او طالبانو همدغې د نظر او د اعلاميو ورته والي؛ له وسله والو طالبانو سره د پاکستان له يارانې يو ځل بيا پرده پورته کړه. په حیرانونکې توګه د افغان جګړې او سولې اړوند ټرمپ ته د طالبانو او اسلام اباد ورته بيانونه او په کې ورته کلماتو له کارولو داسې معلومیږي لکه یوه خبره چې دوؤ بیلا بیلو کسانو کړي وي. اوس هغه شکونه لا هم پسې قوي کيږي چې د طالب په خوله کې د آی ايس آی ژبه ده. طالب خپلواکه نه دی او هر هغه څه چې طالب يې ترسره کوي؛ د پاکستاني پوځ او استخباراتو په مستقيمه لارښوونه يې ترسره کوي.

آيا له طالب سره سوله امکان لري؟

په دې کې خو هیڅ شک نشته چې هيڅ جګړه له سولې پرته پایته نه ده رسيدلې او خبره په خبرو حليږي؛ خو اصلي موضوع اوس دا ده چې د سولې ادرس لومړی بايد معلوم شي  او بيا ورسره خبرې پيل شي. اوس دلته د افغان سولې ورک سرنوشت هم د طالبانو په ورک سرنوشت پورې تړاو لري. افغان حکومت بايد له طالب سره په خبرو کولو باندې خپل وخت ضايع نه کړي. تر هر څه لومړی د پاکستان سره خبرې کول اړين دي. پاکستان د افغان سولې اصلي او ستر اړخ دی او که له پاکستان سره سوله وشي په يوه ورځ به ملا هیبت هم د سولې خبرو ته حاضر وي. بيا يې هم وایو چې په افغان جګړه کې طالب اوس تش سمبول پاتې شوی دی او د جګړې ټوله رهبري د پاکستاني پوځ او استخباراتو په لاس کې ده، تر هغې چې له پاکستان سره د افغانستان خبره يو طرفه نشي؛ امکان نه لري چې د طالب په نوم د آی ايس آی د لاس آله دې له افغان حکومت سره د سولې د خبرو د ميز تر شاه کېني.

لیکنه : خوشحال آصفي