وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

«
»

لار ورکي طالبان!

لیکنه ا- ځواک

د حامد کرزی په اوایلو کې کله چې وسله والو طالبانو خپل فعالیتونه بیا پیل کړل؛ نو اکثر قوماندانان یې لوستي له دیني زدکړو برخمن و؛ خو اوس د دوی اکثر قوماندانان نا لوستی دی.

دا څو ورځې مخکې مې یوه ویډیو وکتله چې د وسله والو طالبانو د یوه مشره وینا د اختر ورځې په پار پکې ضبط شوې دې قوماندان په اوایلو کې ویل چې “شما از اسلام خارج هستنید اگر از اسلام خارج نمبودین خو تیت سلام منداختید و مگفتید که اسلام علیکم و رحمه الله و برکاه و …” دا په دې دلالت کوي چې مطلق بېسواد دی او همدا شان یو څو ورځې مخکې مې د نصرت پارسا د ازادۍ راډیو خبریال یوه مرکه وکتله چې د لوګر ولایت د زرغون ښار په سیمه کې یې کړې وه نوموړي خبریال له طالب قوماندانان څخه پوښتي چې تاسو ولې د نجونو له زده کړې سره مخالفت کوي طالب قوماندان چې ښه غټه ګیره لري وایي چې په اسلام کې د ښځو له پاره تعلیم نشته! دا په داسې حال کې ده چې علم پر ښځه او نر فرض ده.

دوی عام خلک په دې تېر باسي چې یو دینی علم دی او یو هم عصري؛ خو زه دا وایم چې خدای پاک په قرانکریم کې فرمایلي دي چې: تاسو پلټنه وکړئ؛ نو نوي نوي شیونه به لاسته راوړي!

د دې معنی خو دا ده چې تاسو ټلڼه وکړي چې نوي کشفیات یا پنځونې لاسته راوړئ، تاسو پلټنه وکړئ چې د انسان په هکله د انسان د جوړوښت او ناروغیو په هکله نوي معلومات او تجرپې تر لاسه کړئ، تاسو پلټنه وکړئ چې د ښځو د د سینو د سرطان د ناروغیو درملنه کړئ او داسې نور؛ نو آیا دا په عصري علم سره شونې ده که نه؟ هو هرمرو نو بیا ولې هغې ډاکټرې ته چې د ستا او زما د خور مور علاج کوي که هغه د سینو ناروغي وي که هغه د تناسولي آلې ناروغي او که هغه د نسايي او ولادی ناروغیو درملنه وي؛ دا درملنه کې ښځو په خپله نورې ښځې او یا ډاکټرانې وکړي نو د خدای پاک رضایت او د رسول صلي الله علیه وسلم روح به پرې خوشال نه شي؟!

نو مطلب دا چې اوس ولس په دې پوی شوی دی چې کومې پیسې د دوی له جېب څخه دا طالبان اخلي هغه په دې مصروفوي چې د همدې کلیوالو او افغانانو پلونه پرې په بمونو والوزوي د همدې کلیوالو ښوونځي وتړي او یا وسیځې او داسې نور اوس خلک تور او سپین ښه پېژني؛ نو ځکه دا وسله وال طالبان هم هر لوري ته لاس اچوي لکه اوبه وړي.

هغه پخوانیو قوماندانانو دا وکړای شول چې د عامو خلکو څخه د عشر او ذکات په نامه پیسې راټولې کړي او خپله ډله پرې غښتلې کړي چې کېدای شي د دوی د پرمختګ او په خلکو نفوذ یو دلیل همدا لوستي قوماندانان واوسي.

خو اوس خبره کاملاً سرچپه شوې اکثر قوماندانان یې نا لوستي دي داسې معلومېږي چې د تار سر ترې ورک وي. پخوا به یې کمیسون په پاکستان کې و او ټولې وړې او سترې مسلې او فتوایې به له همغه ځایه حلېدلې؛ خو اوس خبره سرچپه ښکاري حتی د کمونست روس خبره هم ورته مرهم ښکاري او په هغه غونډه کې یې د روس دعوت منلی چې د سولې په پار یې له دولسو هېوادونو د ګډون غوښتنه کړې وه.

دا په دې معنی ده چې دوی ته خپلې ګټې مهمې دي نه نور څه. دوی ته مخکې سب سی پهلی پاکستان و خو اوس تر هر څه مخکې خپلې ګټې مهمې دي او بس.

کېدای شي اوس د پاکستان په مردار نیت څه نا څه پوی شوي وي؛ نو ځکه اوس هرې خوا ته کوښښ کوي؛ خو په کومه لار چې دوی روان دی هغه به دوی خپله ډېر ژر په توره کنده کې غوزار کاندي. که خلک د داعش له موجدیت او فعالیت څخه ویره ونه لري د دوی ټغر به اوس وخته را ټول کړای وای د داعش فعالیتونه د دوی له پاره ډېره ګټه کړې ده په همډې خاطر له ایران سره هم د دوی اړیکې ټینګې شوي او له روسې سره هم؛ خو حکومتي چارواکو ته په کار ده چې تر هر وړاندې د داعش د فعالیت او له منځه وړلو له پاره ګړندي ګامونه پورته کړي. تر څو سولې او پرمختګ زمینه برابره شي او خلک د آرام ساه واخلي.

زه باور لرم که افغانانو ته موقع برابره شي ډېر ژر افغانستان د نورو پرمختللو هېوادونو  سره سیال کړي او ټوله دنیا به ځان ته حیرانه کړي لکه د کرکېټ اتلان چې اوس په نړۍ کې ځلېدلي او ځلېږي.

په همدې هیله