چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

زړه سوانده زرګر

 

په کوم کار کې چې اخلاص اوصداقت شته

هغه کار کې د خدای  فضل او حکمت شته

 

چې په پوهه او  تدبیر د بل خیر خواه شي

په پاک نیت  باندې حاصل د رب رضا شي

*********

په کوم ځای کې وه دوه ورونه زرګران

خپل ماحول کې  مشهور  وه  با  ایمان

 

په خصلت  کې یې  تقوا وه ورورګلوي وه

په هر  کار کــې به د  دواړو  همغږي وه

 

مده پس د زرګر   مشر ورور وفــات شو

مسولیت د کور یې زوی ته په میرات شو

 

زوی د پلار په مرګ کې ډیر شو پریشان

مراسم یې د پلار تیر کـړل پــه ښه شان

 

د پلار  مرګ نه یې  لا نه وه  مده تیره

لاس یې بند شو، شو محتاج له حده ډیره

 

زوی خپل مور ته د محتاج حالت بیان  کړ

 د روزګار ټــول مشکلات یې   ور عیان کړ

 

مور یې پوه وه د خپل زوی لدې حالت

ورتــه وویــل  د زړه راز هــغه ســات

 

زوی ته یې وویــل هغه دم  هغه زمان

پــروا مکــوه  لوی خــدای دی مهربان

 

زمــا ښکلې ښه  د زرو غــاړکــۍ  ده

قیمتي ده  بــا ارزشه پخــوانــۍ  ده

 

لاړ شه  ویسه غــاړکۍ  زرګر اکا ته

په پیسو یې هر څه راوړه نن بیګا ته

 

زوی یې ویوړه غاړکۍ د تره  دوکان ته

ویل: چې نه لرو توان مونږ نور ګذران ته

 

مور مې راکړ خپل امیل وخرڅیدو ته

چې پري وکړو ګذاره څو ورځو شپو ته

 

تره چې ولیده  امیل ډیر په سودا شو

خپل وراره ته په همدې ژبه ګویا شو

 

ویل :چې ویسه غاړکۍ بازار ناسم دی

طــلا دیــره راولیدلې قیمت کــم  دی

 

چې بیا کله زر  قیمت شول بیا  یې پلورو

اوس یې بیرته کور ته ویسه بیا به ګورو

 

تره یو څو پیسې د جیب ځینې بهر کړې

کور سودا لپاره یې خپل وراره ته ور کړې

 

ورته وویل :  ته په کار کې مقرر شوې

له سبا نــه تــه زمــا سره نــوکر شوې

 

راشه زده کــړه کار اوزیــار د زرګري

مناسب دې شــوه تنــخواه  د نــوکري

 

په تنخوا  به ګذاره د ستا د کور شي

شې بلدبه پدې کار خلاص به دې پورشي

 

هلک لاړه کــورپه لور هغه زمان

حقیقت یې و خپل مور ته کړه بیان

 

مورېې ډیره شوه خوشاله د لیوره نه

د پیسو د زوی دکار، زحمت هر څه نه

 

هر سهار به یې زوی کار ته ورلیږلو

دې مسلک ته یې خپل زوی تل هڅولو

 

ډیر وختونه یې په زوی باندې شول تیر

ښه زرګــر شو مسلکی لــه حــده  ډیر

 

پدې کار کې ډير مشهوره او نام دارشو

د زرګر اکا  ریښتینی مدد ګار شو

 

چې اکا یې باوري  وراره په کار شو

یوه ورځ ور ته پداسې شان  ګفتار شو

 

د طلا قیمت لوړ شوی بازار ښه دی

چې پخوا هسې ارزان وه هسې نه دی

 

لاړ شه کورته  اوس  د زرو امیل راوړه

د وریندار هغه خوښ شوي  اکلیل راوړه

 

چې یې خرڅ کړوهمدا اوس یې ښه موقعه ده

ښه فرصت دی د خــرڅــلاو همدا  شیبه ده

 

هلک لاړه د خپل کور په لور روان شو

د خپل مور نــه د هغې امیل پــرسان شو

 

مــورې راوړه غــاړ کــۍ هغه زمان

چې قیمت یې کړي معلوم په هغه ان

 

زوی چــې ولیده امیل  پــه ډير دقت

 ور معلوم شو چــې هیڅ نــلري قیمت

 

غاړکــۍ د زرو نه وه جــوړ نقلي وه

د مور ، زوی ورته بې ځایه خوشالې وه

 

هغه دم شولو روان د تــره دوکان ته

غاړکـۍ اصلیت یې وویل  اکا ګران  ته

 

اکا وویل: زه پرې پوه وم له پخوانه

دغه راز مې وه ساتلي  پټ له تا نه

 

هغه ورځ چې تا امیل راوړلو ماته

زه پر پوه شوم حال مې ونه وویل تاته

 

په دې فکرچې خدای مکړه ته خفه شې

تنګدستي کــې به زمـا نه ازرده شې

 

درنه جوړ مــې کــړ ماهر د خپل د کار

اصلیت درتــه معلوم شو ددې هــار

 

په تدبیر مې مسولیت د خپل پوره کړ

پلارنی کسب او کمال مې درته زده کړه

 

مطمین شوم اوس ستا پوهې دکماله

شوم فارغ د ورور د فرض  اود ملاله

——————————-

سمیع الدین افغاني

۲۶ – ۲ – ۲۰۱۶

م ۰ کال