اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

زړه سوانده زرګر

 

په کوم کار کې چې اخلاص اوصداقت شته

هغه کار کې د خدای  فضل او حکمت شته

 

چې په پوهه او  تدبیر د بل خیر خواه شي

په پاک نیت  باندې حاصل د رب رضا شي

*********

په کوم ځای کې وه دوه ورونه زرګران

خپل ماحول کې  مشهور  وه  با  ایمان

 

په خصلت  کې یې  تقوا وه ورورګلوي وه

په هر  کار کــې به د  دواړو  همغږي وه

 

مده پس د زرګر   مشر ورور وفــات شو

مسولیت د کور یې زوی ته په میرات شو

 

زوی د پلار په مرګ کې ډیر شو پریشان

مراسم یې د پلار تیر کـړل پــه ښه شان

 

د پلار  مرګ نه یې  لا نه وه  مده تیره

لاس یې بند شو، شو محتاج له حده ډیره

 

زوی خپل مور ته د محتاج حالت بیان  کړ

 د روزګار ټــول مشکلات یې   ور عیان کړ

 

مور یې پوه وه د خپل زوی لدې حالت

ورتــه وویــل  د زړه راز هــغه ســات

 

زوی ته یې وویــل هغه دم  هغه زمان

پــروا مکــوه  لوی خــدای دی مهربان

 

زمــا ښکلې ښه  د زرو غــاړکــۍ  ده

قیمتي ده  بــا ارزشه پخــوانــۍ  ده

 

لاړ شه  ویسه غــاړکۍ  زرګر اکا ته

په پیسو یې هر څه راوړه نن بیګا ته

 

زوی یې ویوړه غاړکۍ د تره  دوکان ته

ویل: چې نه لرو توان مونږ نور ګذران ته

 

مور مې راکړ خپل امیل وخرڅیدو ته

چې پري وکړو ګذاره څو ورځو شپو ته

 

تره چې ولیده  امیل ډیر په سودا شو

خپل وراره ته په همدې ژبه ګویا شو

 

ویل :چې ویسه غاړکۍ بازار ناسم دی

طــلا دیــره راولیدلې قیمت کــم  دی

 

چې بیا کله زر  قیمت شول بیا  یې پلورو

اوس یې بیرته کور ته ویسه بیا به ګورو

 

تره یو څو پیسې د جیب ځینې بهر کړې

کور سودا لپاره یې خپل وراره ته ور کړې

 

ورته وویل :  ته په کار کې مقرر شوې

له سبا نــه تــه زمــا سره نــوکر شوې

 

راشه زده کــړه کار اوزیــار د زرګري

مناسب دې شــوه تنــخواه  د نــوکري

 

په تنخوا  به ګذاره د ستا د کور شي

شې بلدبه پدې کار خلاص به دې پورشي

 

هلک لاړه کــورپه لور هغه زمان

حقیقت یې و خپل مور ته کړه بیان

 

مورېې ډیره شوه خوشاله د لیوره نه

د پیسو د زوی دکار، زحمت هر څه نه

 

هر سهار به یې زوی کار ته ورلیږلو

دې مسلک ته یې خپل زوی تل هڅولو

 

ډیر وختونه یې په زوی باندې شول تیر

ښه زرګــر شو مسلکی لــه حــده  ډیر

 

پدې کار کې ډير مشهوره او نام دارشو

د زرګر اکا  ریښتینی مدد ګار شو

 

چې اکا یې باوري  وراره په کار شو

یوه ورځ ور ته پداسې شان  ګفتار شو

 

د طلا قیمت لوړ شوی بازار ښه دی

چې پخوا هسې ارزان وه هسې نه دی

 

لاړ شه کورته  اوس  د زرو امیل راوړه

د وریندار هغه خوښ شوي  اکلیل راوړه

 

چې یې خرڅ کړوهمدا اوس یې ښه موقعه ده

ښه فرصت دی د خــرڅــلاو همدا  شیبه ده

 

هلک لاړه د خپل کور په لور روان شو

د خپل مور نــه د هغې امیل پــرسان شو

 

مــورې راوړه غــاړ کــۍ هغه زمان

چې قیمت یې کړي معلوم په هغه ان

 

زوی چــې ولیده امیل  پــه ډير دقت

 ور معلوم شو چــې هیڅ نــلري قیمت

 

غاړکــۍ د زرو نه وه جــوړ نقلي وه

د مور ، زوی ورته بې ځایه خوشالې وه

 

هغه دم شولو روان د تــره دوکان ته

غاړکـۍ اصلیت یې وویل  اکا ګران  ته

 

اکا وویل: زه پرې پوه وم له پخوانه

دغه راز مې وه ساتلي  پټ له تا نه

 

هغه ورځ چې تا امیل راوړلو ماته

زه پر پوه شوم حال مې ونه وویل تاته

 

په دې فکرچې خدای مکړه ته خفه شې

تنګدستي کــې به زمـا نه ازرده شې

 

درنه جوړ مــې کــړ ماهر د خپل د کار

اصلیت درتــه معلوم شو ددې هــار

 

په تدبیر مې مسولیت د خپل پوره کړ

پلارنی کسب او کمال مې درته زده کړه

 

مطمین شوم اوس ستا پوهې دکماله

شوم فارغ د ورور د فرض  اود ملاله

——————————-

سمیع الدین افغاني

۲۶ – ۲ – ۲۰۱۶

م ۰ کال