دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

«
»

د تذکرې پر لومړي مخ افغان کلمې څخه، نه تیریږو!

     

د افغان په ننګ مې وتړله توره

ننګیالی د زمانې خوشحال خټک یم

خوشحال بابا

نن مې د تاجیک میډیا په بریښناپاڼه کې چې د افغانانو ترمنځ د کرکې او بېلتونپالنې په خپراوي کې له څو کلونو راهیسې له بهره دنده لري د یو مشهور سیکټاریست، دریادلي په نوم د « شترهای تان را از شناسنامه های ما بیرون کنید» تر سرلیک لاندې لیکنه کې ولوستل چې « پس از ماه ها گفتگو و کشمکش، نماینده گان شورای ملی متن و شکل و دیگر نکته هایی را که در شناسنامه نمایانده شوند، نهایی ساختند و برای رییس جمهور فرستادند که مهر تایید بر آن بزند. واژه ” افغان ” از شناسنامه برداشته شده است . نام، نام خانواده گی، سن و نشانی و محل تولد و دین در روی شناسنامه به چشم خواهند خورد .

این که کلمه ” افغان ” از شناسنامه زدوده شد، یک پیروزی بسیار بزرگ برای همه کسانی است که به خاطر دور انداختن نام اوغان از شناسنامه های نو، مبارزه کردند و یک ضربه کاری و کشنده است»

همدارنګه د مقالې لیکونکی ملي ارزښتونو او افغانانو ته د یو لړ نورو سپورو ستغو اوکنځلو په ترڅ کې زیاتوي « رستاخیز شانزدهم آذر ( قوس ) سال 1392 در پاک ساختن لکه ننگین نام ” اوغان ” از جبین شناسنامه های نو، نقش بسیار اساسی و تعیین کننده داشت. در آن روز، برای نخستین بار در تاریخ خونین دو صد شصت و چند ساله اوغانستان پنجهزار نفر که بیشتر شان جوانان دلیر تاجیک بودند، به خیابان ها ریختند و فریاد زدند که ” ما افغان نیستیم ! “»

همدارنګه  د ژوندون ملي تلویزیون خپرونې هم ددې خبرې پخلی کوي چې د ولسي او مشرانو دواړو جرګو د شخړیزو چارو د حل ګډ پلاوي هم ، د تړلو دروازو ترشا او د غیبي لاسونو په مرسته، د تذکرو پر مخ د افغان کلمې له لیکنې سرغړولی او د افغانانو له دوه غوښتنو یاني د تذکرې پر مخ د افغان او دین د کلمو له لیکنې څخه يي یوازې یوه غوښتنه، د دین په نوم، د تذکرې پر مخ منلې او د توشیح لپاره يي ولسمشر کرزي ته استولې.

 لکه څنګه چې ټول خبر یوو، د افغانستان ولسي جرګې د روان میلادي کال د مۍ په ۳۰ مه، په غوڅ اکثریت پرېکړه وکړه چې تذکرو کې دې د قوم پر ځای یوازې د ملت (افغان) کلمه ولیکل شي.

په دې اړه د BBC د هغه مهال په یوه راپور کې لولو «  قانون جوړوونکي وايي، په ډېټابېس کې د هر قوم ځانګړنې شته، خو یوازې د تذکرې په کارت کې د افغان ټکی ذکر شوی دی.

د افغانستان د نفوسو د ثبت قانون چې شاوخوا يوه اونۍ وړاندې د ولسي جرگې له خوا تصويب شو اوه څپرکي او نهه ديرش مادې لري، چې تر ټولو لانجمنه برخه يې د شپږمې مادې څلورم بند و چې په هغې کې ويل شوي و چې د هر افغان د قام او ټبر پر ځاى دې د افغان ټکى وکارول شي.

د دغه قانون د تصويب پر مهال هم د دغه بند په وړاندې غبرگونونه په ډاګه شول، خو د رايو له کارونې وروسته دغه ماده په بشپړه توگه تصويب شوه.

قانون جوړوونکي وايي، په ډېټابېس کې د هر قوم ځانګړنې شته، خو یوازې د تذکرې په کارت کې د افغان ټکی ذکر شوی دی.»

اوسمهال چې ولسې جرګه کې د نظارشورا د یوې ټاکلې کړۍ په توطیه، ټوله ولسې جرګه یرغمل نیول کیږي او په مشرانو جرګه کې هم داسې کړۍ د ولسې جرګې پخوانۍ پریکړه له منځه وړي او بیا په ګډه د تذکرو پرمخ  د افغان کلمې لیکنه غورځول کیږي، دا په حقیقت کې د افغانیت په وړاندې یوه کودتا ګڼل کیږي چې روسته نور ابعاد به يي هم یو په بل پسې ورو ورو راڅرګند شي!

دا د سیکټاریست دریا دلي د څرګندونو خلاف چې وايی « پنجهزار نفر که بیشتر شان جوانان دلیر تاجیک بودند، به خیابان ها ریختند و فریاد زدند که ” ما افغان نیستیم ! “»

د لاریون او افغان ضد نارو پایله نه ده، بلکې په ولسې او مشرانو جرګه کې د نظارشورا د کړۍ، پلان شوې توطیه ده چې سرچینه يي له هیواده بهر پيلیږي. په دې توطیه کې له نظارشورا سربېره، چې ښکاره د دریځ پر سرنڅیږي د ایران او پنجاب لاسونه هم له ورایه څرګند دي.

د افغان او افغانستان نوم په سیمه کې د ایران او پاکستان په زړه تور داغ دی اوغواړي د نظارشورا او په ولسې او مشرانو جرګه کې يي د خپلو نورو لاسپوڅو په مټ د سیمې له نقشې وتوږي.

که په ولسې، مشرانو جرګه او حکومت کې ددغو پردیو دېره تالي څټې نه وي، څنګه کېدای شي د افغانستان د یوې وړې درې لکه پنجشیر یو څو ډاکوان دې د افغانستان په برخلیک لوبې او جوارې وکړي!

که څه هم په ښکاره داسې ښکاري چې د افغانستان  په حیثیت ، راتلونکې او تاریخ لوبې چې نظارشورا او په دولتي واک کې نوره شریکه مافیايي مخته وړي د ولسمشر کرزی له پام او سترګو لیري وي، خو ددې سناریو ټولې برخې یو په بل پسې د کرزي د واک په مهال او دده تر چپن لاندې ترسره کیږي، هیڅوک دا نه شي منلای چې کرزی دې ددې لويي توطيي له بېلا بېلو پړاوونو، نه وي خبر!

اوس چې د ولسې جرګې او مشرانو جرګې لوبغاړو د سریال روستۍ برخه ولسمشر کرزي ته استولې، افغان ملت به وګوري چې کرزی د دوی له برخلیک سره څه کوي؟

که کرزی هم له افغان نوم سره ورته جفا وکړي او د نظارشورا په پل قدم واخلي، پریکړه به يي افغانان ونه مني، هسې به په تاریخ کې خورا بد او تور نوم پریږدي او تاریخ به د نورو په سر کې له کرزي، پوښتنه وکړي!

همدا نن که نظارشورا او د هغوی ایراني او پنجابي ملاتړي، د افغان په کلمه راایسار نکړای شي، نورې توطيي هم یو په بل پسې راروانې دي.

چې افغان کلمه حذف شوه، د افغانستان نوم خپله بې دروازې قلا پاتیږي او دوام ته يي اړتیا نه لیدل کیږي.

د افغانستان د پیسو نوم افغانۍ، ملي سرود، ملي اصطلاحات، عسکري نومونه، د افغانستان خپلواکي، تېر تاریخ ، ویاړنې او ملي اتلان ټول تر نقشې لاندې دي!

ناپوه اکثریت او خاین اقلیت، تل د سراښو ګاونډيانو او د افغانستان د بدخواهانو د لاس اله ګرځي!

موږ د تذکرو پر لومړي مخ د افغان کلمي لیکنه غواړو او له دې څخه، نه تیریږو!

نه تیریږو !

نه تیریږو!

د ۲۰۱۴ کال د جنورۍ ۱۵ مه

سرلوڅ مرادزی