دستگیری آسانژ و دولت در سایه

نویسنده:
ولادیمیر پروخوالتیلوف
مترجم:
ک. رادین
برگرفته از :
سایت روسی «بنیاد فرهنگ استراتژیک»، ۱۸ آوریل ۲۰۱۹

به احتمال قوی دستگیری [آسانژ] توسط دولت در سایه شروع شده است؛ این پاسخی است به تحقیقات شکست‌خورده و نافرجام مولر دادستان ویژه که شواهدی از توطئه ترامپ با مسکو پیدا نکرده است. می‌توان تصور کرد که در پشت پرده داستان تیره دستگیری آسانژ و احتمالاً تحویل او به آمریکا چهره تشنه انتقام به‌خاطر شکست کمپین سال ۲۰۱۶ هیلاری کلینتون به چشم بخورد. افشاگری ویکیلیکس در آن زمان یکی از دلایل شکست او از ترامپ بود.

تحویل جولیان آسانژ به مقامات بریتانیایی توسط دولت اکوادور بمب اطلاعاتی بود که موجب رسوایی جهانی شد. رئیس‌جمهور بولیوی اوو مورالس «بازداشت آسانژ و نقض آزادی بیان» را قاطعانه محکوم کرد. او در توئیت خود نوشت که «ما همبستگی خود را با برادرمان که از سوی دولت آمریکا به‌خاطر افشای اطلاعات در مورد نقض حقوق بشر  توسط این دولت، درباره کشتار افراد غیرنظامی ‌و درباره جاسوسی دیپلماتیک مورد پیگرد قرار گرفته، اعلام می‌داریم». رافائل کوررآ، مورنو رئیس‌جمهور کنونی اکوادور را «بزرگ‌ترین خائن در تاریخ اکوادور و آمریکای لاتین» نامید که از آسانژ به‌خاطر انتشار اسناد ویکیلیکس درباره فساد و ارتشایی که مورنو در آن فرو‌رفته است، انتقام گرفته است. رئیس‌جمهور پیشین اکوادور پیشنهاد کنترل شماره حساب ۱۰۷۱۳۷۸ـ۴ـ۱۰۰ در «بانک بالبوآ پاناما» را کرد که بلافاصله جرم مورنو را نشان خواهد داد. سخن درباره آن است که در فوریه سال ۲۰۱۹ ویکیلیکس اطلاعات مربوط به هک کردن پست الکترونیکی، مکالمات تلفنی و قبض هزینه‌هایی که فعالیت‌های شرکت «آی.ان. آ.اینوستمنت کورپ» افشا و گریزگاه‌های مالیاتی ایجاد شده توسط برادر رئیس‌جمهور اکوادور «لنین مورنو» را منتشر کرد. ویکیلیکس گزارش داد که اسناد منتشر شده «رئیس‌جمهور اکوادور و خانواده او را با برخی معاملات جنایی و فساد از‌جمله پولشویی و حساب‌های فرار از مالیاتی آن‌سوی ساحل مرتبط می‌کنند».

از اسناد منتشر شده‌ای که نام «اوراق آی.ان.آ.» گرفته‌اند چنین بر‌می‌آید که خانواده «مورنو» در فساد، شهادت دروغگین و پولشویی از طریق چندین شرکت آن‌سوی ساحل شرکت داشتند. در پایان ماه مارس دادستان کل اکوادور در مواجه با معاون دادستانی کل اکوادور روت پالاسیو تحقیقاتی را در مورد این پرونده آغاز کرد. در همان ماه تأیید اعتبار مورنو تا ۱۷ درصد اُفت کرد. اکوادور ضمن اشاره به ویکیلیکس به‌عنوان مدعی‌علیه، در سازمان ملل متحد تقاضای اتخاذ تدابیر فوری در پاسخ به انتشار اوراق آی.ان.آ. کرد. در روز بازداشت آسانژ یازده آوریل گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد آنیس کالامار در مورد موضوع اعدام‌های فراقضایی و خودسرانه در «توئیت» خود نوشت که حبس بنیان‌گذار ویکیلیکس، شخص بازداشت شده را در معرض «خطر جدی نقض حقوق بشر در صورت استرداد به آمریکا قرار می‌دهد». در سایت رسمی ‌سازمان ملل متحد گزارش می‌شود که کارشناس مستقل سازمان ملل متحد جان کاناتاچی در خصوص مصونیت حقوق حریم خصوصی قصد خود برای دیدن آسانژ «در هر جا که آن زندانی و تحت‌الحفظ است» را اعلام کرد تا به احتمال نقض مصونیت حریم خصوصی او نظارت کند.

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد نیلس ملتسر در موضوع شکنجه نگران است که در صورت استرداد، آسانژ می‌تواند در معرض «تهدید واقعی نقض جدی حقوق بشر او، از‌جمله آزادی بیان وی، حق او به دادرسی و محاکمه عادلانه و منع رفتار بی‌رحمانه، غیرانسانی یا هتک حرمت یا مجازات» قرار بگیرد. در مورد این‌که رئیس‌جمهور مورنو مدت‌ها است که می‌خواست از شر آسانژ در ازای دریافت امتیازاتی از آمریکا در رابطه با بدهی‌های اکوادور در مورد وام‌ها خلاص شود، نیویورک تایمز سوم دسامبر ۲۰۱۸ نوشت و گفت که در ماه مه ۲۰۱۷ پل مانافورت (مدیر پیشین کمپین انتخاباتی ترامپ) از اکوادور بازدید کرده و با رئیس‌جمهور مورنو دیدار داشت. نیویورک تایمز از قول جیسون مالونی نماینده مانافورت اظهار داشت که مخصوصاً مورنو و نه مانافورت موضوع تحویل آسانژ و تمایل وی به «اخراج کردن» او از سفارت اکوادور را به‌میان آورد. طبق خبر این نشریه مانافورت «هیچ قولی و وعده‌ای نداده است». رسانه‌های عمده آمریکایی بازتاب منفی بین‌المللی از دستگیری آسانژ توسط پلیس بریتانیا را مورد توجه قرار می‌دهند. در بسیاری کشورها تظاهرات اعتراضی و همبستگی با آسانژ ادامه دارد. در برخی پوسترها حتی گربه معروف آسانژ به‌نام جمیز در کرواتی به‌همان اندازه معروف در زمینه شعار «آزادی آسانژ» طراحی شده است. واشنگتن پست مسدود کردن حساب کاربری رافائل کوررآ توسط «فیسبوک» را محکوم کرد، اما مفسر واشنگتن پست دیوید ایگناتوس سئوال می‌کند آیا آسانژ یک دزد است یا یک روزنامه‌نگار شایسته دفاع؟ او می‌کوشد ثابت کند که آسانژ، جنایتکار است. ایگناتوس او را سارق پیش‌پاافتاده اطلاعات سری توصیف می‌کند.

با این حال حتی میشل گلدبرگ از نیویورک تایمز که با آسانژ بد‌رفتاری می‌کند، می‌پذیرد که آسانژ در کار خود از روش‌های معمول روزنامه‌نگاری استفاده کرده است و اگر وی را به‌خاطر اسناد خروجی که به او رسیده و منتشر کرده محاکمه کنند، در این صورت هر رسانه‌ای در محدوده خطر و ریسک قرار می‌گیرد. گلدبرگ آسانژ را برای آنکه او منبع اطلاعاتی خود برادلی منینگ را از دولت آمریکا مخفی کرده قابل توجیه می‌داند و برآن است که همه روزنامه‌نگاران چنین عمل می‌کنند. نیویورک تایمز دلیل اصلی تحویل آسانژ توسط اکوادور را توافق رئیس‌جمهور مورنو با مقامات ایالات متحده آمریکا برای تخصیص وام صندوق بین‌المللی پول به مبلغ ۲/۴ میلیارد دلار برای اکوادور در ازای این گام می‌داند. و مورنو انتقام و کینه خود را در درجه دوم اهمیت قرار می‌دهد. همینطور وزیر امورخارجه پیشین اکوادور گیوم لانگ معتقد است: تا آنجا که به دونالد ترامپ مربوط می‌شود به‌نظر می‌رسد چنین واکنش رسانه‌ای گسترده و منفی را برای دستگیری یک روزنامه‌نگار استرالیایی انتظار نداشته است. «من درباره ویکیلیکس چیزی نمی‌دانم. او به خبرنگاران اعلام کرد که این مشغله من نیست و اضافه کرد که این پرونده در صلاحیت دادستان کل ایالات متحده آمریکا ویلیام بار است.»

رسانه‌های آمریکایی بلافاصله به‌یاد آوردند که ترامپ بارها علاقه و تمایل خود را به ویکیلیکس در زمان رقابت‌های ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۱۶ اعلام کرده بود. او گفته بود که «من ویکیلیکس را دوست دارم». تنها یک ماهه آخر کمپین انتخاباتی، ترامپ ۱۴۵ بار به ویکیلیکس اشاره کرده بود! احتمالاً اکنون رئیس‌جمهور دستپاچه و گیج است و هنوز نمی‌داند چگونه واکنشی را به رسوایی دستگیری آسانژ نشان بدهد. شاید او سخنان بی‌موردی را بر دهان بیاورد و تلاش کند بگوید که او هیچ ارتباطی با انتشار مواد ویکیلیکس در مورد مورنو و بازداشت آسانژ ندارد. به احتمال قوی دستگیری توسط دولت در سایه شروع شده است؛ این پاسخی است به تحقیقات شکست‌خورده و نافرجام مولر دادستان ویژه که شواهدی از توطئه ترامپ با مسکو پیدا نکرده است. می‌توان تصور کرد که در پشت پرده داستان تیره دستگیری آسانژ و احتمالاً تحویل او به آمریکا چهره تشنه انتقام به‌خاطر شکست کمپین سال ۲۰۱۶ هیلاری کلینتون به چشم بخورد. افشاگری ویکیلیکس در آن زمان یکی از دلایل شکست او از ترامپ بود.