زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

حقیقت مقوله های چپ، سوسیالیزم و کمونیزم چیست؟

آیا در افغانستان؛ واقعن چیزی به مصداق «کمونیست» و «حکومت کمونیستی» بود و میتوانست باشد؟

پروفیسور دکتور سید احمد جهش

بخش نخست 

فراز هایی ازین تألیف:

*از بیانات فوق چنین بر می آید که سوسیالیزم به مثابه یک نظام اقتصادی نه تنها با دین منافات ندارد، بلکه فرمایشات و توصیه های دینی را درعمل پیاده میکند؛ اما خیلی جای تعجب است که وقتی در یک جامعه مذهبی سخن از سوسیالیزم و کمونیزم به میان میاید،  دفعتن در ذهن شنونده چیزی از نوع کفر والحاد خطور مینماید. سوال میشود که چرا چنین است؟

* بنا بر وجود سوسیالیزم مسیحی میتوان گفت که فرد مسلمان باید سوسیالیزم اسلامی خود را بسازد ورنه برای ابد برده سرمایه و امپریالیزم باشد.

پیشگفتار ضروری:

به خاطر رفع سوء تعبیرات نزد نسل جوان که شدیدا هدف جعلیات و تبلیغات نیروهای اهریمنی و مزدورقراردارند میخواهم بطورخلاصه، مطلبی چند به عرض برسانم.

هدف این مقا ل تبلیغ سوسیالیزم و کمونیزم نبوده بلکه ارائه معلومات در جهت معرفی نظام اقتصادی سوسیالستی و کمونستی می باشد تا در روشنی این معلوما ت از جمله به رفع جعلیات، افتراء ها واتهام ها در مورد دولت جمهوری دیموکراتیک افغانستان، حزب دیموکراتیک خلق افغانستان و اعضای ح د خ ا. پرداخته شود.

اصطلاح چپ  درسا ل 1789 میلادی دراثنای انقلاب کبیر فرانسه، زمانیکه اسامبله ملی فرانسه؛ جهت طرح یک قانون اساسی گرد آمده بود طوری بوجود آمد که انقلابیون یا طرفداران مردم بطرف چپ و طرفداران سلطنت و طبقه حاکم ستمگر به طرف راست تالاراخذ موقع نموده بودند. از آن تاریخ به بعد افراد و سازمانهای سیاسی ایکه از منافع  اکثریت یعنی مردم دفاع میکنند چپی گفته میشوند.

توجه فرمایید میگوییم: «اصطلاح چپ!»

یعنی اینکه خود محتوای افکار و آرمانهای چپ همزاد و هم عمر بشر است که عبارت میباشند از عدالت و مساوات و همکاری و روا داری به همدیگر ؛ به محتاجان و ضعیفان و یتیمان و آسیب رسیدگان…  

اینها دیگر به اسامبله فرانسه و یا به متفکران معین منوط و مشروط نیست. چنانکه پستر خواهیم دید بیشترین دعوتگر و مبلغ آرزو ها و تمنیات چپ انسان ادیان قدیم و جدید و دور و نزدیک میباشند و در متون قابل دسترس آنها تجلا دارد.

 کلمات سوسیالیزم و کمونیزم که اصطلاحاتی برای بیان نوتر آرزو ها و آرمانهای چپ نوع بشر می باشند؛ ریشه لاتینی داشته با کلمات سوسایتی و کمونیتی که درانگلیسی جامعه معنی میدهد ارتباط نزدیک داشته در فارسی به معنی جامعه گرا یی میباشد.

سوسیالیزم یا جامعه گرایی با الهام از فلسفه اصالت اجتماع یا کولکتیویزم یک نظام اقتصادی- سیاسی است که بر پایه مالکیت اجتماعی بر وسایل تولید استوار بوده دارای مناسبا ت خاص تولید میباشد.

تاکیدن عرض میشود از آنجائیکه سوسیالیزم یا کمونیزم یا نظام جامعه گرا به اساس دفاع از منافع جامعه یعنی اکثریت مطلق مطلق “خلق الله” استواراست به نام نظام چپ با اصطلاح تازه ایجاد شده که گفته آمدیم نیز یاد میشود.

ازنظر مفهوم لغوی اصطلاح کمونیزم که دوصد سال قبل در فرا نسه بکار رفته با سوسیالیزم که بیشتر در انگلیس مروج بود ازهم فرق ندارند اما در پروسه اعمار نظام  کمونستی ـ مرحله اولی آن نظام سوسیالستی است که بعدن به کمونیزم ارتقاء مینماید که نمونه های آنرا در وجود سوسیالیزم اتحاد شوروی و سیستم جهانی سوسیالیستی قرن 20 مشاهده نمودیم، گرچه نکیتا خروسچف رهبر وقت شوروی وعده اعمار کمونیزم را داده بود اما موفق نگردید، برعکس نسبت سیاست های نا درست و کم بها دادن به مبارزه طبقاتی باعث تشکل یک قشر فاسد بیروکرات در جامعه و حزب کمونست اتحاد شوروی گردید که در تبانی با استخبارات خارجی بالاخره همه د ست آورد های مردم شوروی را برباد داد 

قابل یادآوریست که فرق بین کمونیزم و مرحله اولی اش یعنی مرحله سوسیالیستی  را میتوان از دو قاعده ذیل درک نمود. 

  1. قاعده حاکم درسوسیالیزم «  از هرکس به اندازه توا نش وبه هرکس به اندازه کا رش » است. 

 2-  در مرحله کمونیستی بنابر پیشرفت علم و تکنالوژی و اجرای امور تولیدی و خدمات اجتماعی توسط ماشینهای خود کار یعنی روبت ها «جامعه وفور» بوجود آمده قاعده « از هر کس به اندازه توانش و به هر کس به اندازه احتیا جش » متداول خواهد شد.

مهمترین درس و تجربه تاریخ و ره آورد علوم ساینسی این است که اینها و همه تیوری ها باید به دگم ها و جزمیات بدل نشود. حسب قاعده های منطقی و خلاقه همیشه در پیوند به حقایق و واقعیت های متحول و متکامل دنیا و جامعه مطالعه و در معرض تجربه؛ آموخته و تحلیل و اجرایی شود. مخصوصا میتود ها و تاکتیک ها درین راستا بسیار خلاقیت و دقت و اهتمام و باز اندیشی و بِه اندیشی میخواهد.

ادامه دارد… بقیه در هفته ی آینده.

ششم فبروری سال 2023

ونکوور- کانادا