پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور…

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic &…

د فکر خونه یا (Think Tank) څه ته وایي؟

نور محمد غفوری د سیاسي، ټولنیزو، علمي او اقتصادي ډلو او…

افغانستان؛ سرزمینی میان جغرافیا و تاریخ

چرا راه‌ها همیشه سرنوشت ما را تعیین کرده‌اند؟ گاهی برای فهم…

از اصلاحات تا شورش؛ چه بر سر انقلاب ثور افغانستان…

https://www.youtube.com/watch?v=l0ow4OzGHJQ https://www.youtube.com/watch?v=Hyq-bga7Suc https://www.youtube.com/watch?v=tOXvTwiDiOM https://www.youtube.com/watch?v=H1Qje9nj1e0 https://www.youtube.com/watch?v=oaAMDDVRm44 دوم سپتامبر ۲۰۲۶، پنجمین جلسه از سلسله گفت‌وگوهای ما با…

وقتی دین و فلسفه به ایدئولوژی بدل می‌شوند

 نویسنده: مهرالدین مشید ایدئولوژیک شدن دین و فلسفه؛ آغاز فاجعه دین و…

انتقاد،اعتراض، پاڅون او بغاوت

عبدالصمد ازهر                 …

دل « قلب » چیست؟ 

برهان الدین « سعیدی » دل نباشد غیر آن  دریای نور…

افغانستان؛ کشوری که توسعه در آن چند بار متوقف شد

نگاهی تاریخی و فرهنگی به «آغازهای ناتمام»، از دولت‌سازی تا…

نــذر

سعید، ماشینش را جلوی در ورودی امامزاده پارک کرد. پیاده…

انشاء

خانم "میر"، معلم کلاس سوم "شهید شمسه"، رو به دانش‌آموزان…

«
»

تصویب بودجه سال مالی ۱۴۰۰

باشنیدن تصویب بودجه سال مالی ۱۴۰۰ توسط شورای وزیران چیزهای زیادی از سال مالی روان در ذهن دور میزند .

آغای غنی در یکی از بیانیه ها در ولایت پکتیا گفت افغانستان را ساختم به والی گفت امی پکتیارا  خو تو بساز.

این جمله از دو جهت قابل نقد است ؛ یکی اینکه کجای کل افغانستان را ساخته است وچه ساخته است ؟

چند ماه قبل ازین سخنرانی گفته بود نود فیصد مردم زیر خط فقر زندگی میکنند.

آغای دانش معاون دوم ریاست جمهوری در تازه ترین سخنرانی اش گفت عدم مصئونیت غذایی زندگی ۱۳ ملیون انسان این وطن را تهدید میکند .

وزیر صحت عامه گفت اطفال افغانستان در سطح جهان بیشترین امار سوء تغذی رادارند .

شاگردان مکاتب هنوز در فضای ازاد بدون سقف ووسایل درسی در روی زمین می نشینند ودرس میخوانند .  با این عدد بزرگ فقر واین وضعیت ناهنجار زندگی اولیه مردم‌ ساختن کل افغانستان چه توجیه میتواند داشته باشد  جز یک غلو ” بالاتر از مبالغه ” ؟

کلمه ساختن کشور یک کلمه وسیع المعنی است ؛ ساختن از لحاظ زیر بنا ها ، موسسات تولیدی ، بندهای ابگردان وتولید برق ، مکانیزه ساختن زراعت توام با بهبود زندگی دهقانان وساکنان دهات ، اتصال دهات با شهرها توسط جاده های اسفالت شده ، تائسیس سرد خانه ها برای حفاظت حاصلات زراعتی و باغداری ، اعمار مکاتب با وسائل لازم درسی ، تاسیس شبکه های ابرسانی وبرق رسانی ، تامین امنیت ، پائین اوردن سطح بیکاری ، کاریابی تا نیروی کار به خارج فرار نکند ، تدابیر برای جلوگیری از فرار مغزها ودهها کاریکه رفاهیت عامه را در بر گیرد وحاصلدهی هم داشته باشد .

ارزیابی مصرف بودجه انکشافی سال مالی ۱۳۹۹ نشان داد که چیزی بیشتر از پنجاه فیصد ان به مصرف رسیده وان هم غیر واقعی ومبالغه حکومت برای جان خلاصی از محاسبه پارلمان‌میباشد .

بودجه انکشافی سال ۱۴۰۰  هفتاد فیصد کل بودجه پیشبینی شده است دیده شود که تا کدام فیصدی به مصرف رسانیده خواهد شد ؟

دوم؛ این غلوی آغای غنی خلاف ادعای انکشاف متوازن کشور است . از لحاظ وضعیت نظامی — سیاسی اگر دولت سیاست معقول انکشافی را غرض رفع معضلات جاری در پیش میداشت باید به ولایات همسرحد با پاکستان توجه خاص مبذول میداشت منجمله ولایت پکتیا زیرا :

علایق ولایات همسرحد با پاکستان از لحاظ رفع نیازهای ضروری اولیه بیشتر به جانب پاکستان است ، مریضان شان را به انجا میبرند ، پول کلدار در داد وستد روز مره مروج است ، اموال پاکستانی چه قاچاقی یا رسمی بازارهای ان ولایات را تصرف کرده است ، رفت وامد مردم با ان طرف سرحد شاید کمتر از رفت وامد با پایتخت کشور نباشد ، در بسا موارد نوع کلتور پاکستانی درین ولایات رواج یافته . انطرف سرحدات مکاتب ، پوهنتونها ، شفا خانه ها ، سیستم ابرسانی صحی ، برق وگاز وسرکهای اسفالت شده با نظم دولتی چشمگیر تر است که عامل توجه مردمان ولایات سرحدی به جانب پاکستان میباشد . عین حالت در ولایات همسرحد با ایران جریان دارد که باعث کشش وجاذبه مردم به ان سوی سرحدات پاکستان وایران شده است .

حکومت چگونه میتواند این جاذبه وکشش را به مرکز وپایتخت کشور بر گرداند جز از طریق تاسیس پروژه ها ی انکشافی ، توجه به امور زراعت وجنگل داری وجمیع تسهیلات زندگی اعم از مادی ومعنوی تا علایق مردم‌به انطرف سرحدات محدود گردد وحس شهروندی وهموطنی بر بنیاد های مادی واساسات معنوی  زنده تر نگهداشته شود .

اگر آغای غنی کل کشور را ساخته است وبه سرحدات نه پرداخته اشتباه کلان در دولت داری را مرتکب شده که نخواسته یا نتوانسته به این ولایات‌ توجه مبذول دارد یا به گفته خودش انرا نساخته است .

در کنار همه اقدامات تامین امنیت وشبکه دوانی استخباراتی برای کشف وخنثی سازی دسایس ناشی از پاکستان اصل مهم است که به امنیت مجموع کشور بستگی میرساند .

بهر حال بودجه جدید هم از زیر تاثیر مصارف هنگفت بی مورد قدرتمندان و حکومت سالاران بیرون نمیشود ، مصارف قطعات محافظین وکاروانهای انها ، مصارف میزهای نان پر وپیمان ایشان ، مخارج سرسام اور کارمندان دستگاههای مرکزی قوای ثلاثه دولت ،مصارف پولی غیر قابل باز پرس شورای عالی مصالحه ، جیب خرچهای سفرهای خارج ، سوء استفاده از وجوه مالی دولت با گردش دوامدر سالانه دو نیم ملیارد رشوه در ادارات دولتی ودهها عیب ونقص وفساد که دامنگیر این دولت فساد زده میباشد.