نویسنده : دکتور طاوس وردک لندن ۱۱هم دسامبر۲۰۱۵

اګر به هر چیز ویا هر شۍ که انسان ها مورد استفاده قرار می دهند متوجه شویم وتاریخچه و ماهیت و ضرورت استفاده از ان را را دریابیم به مطالعه دقیق وهمه جانبه ان ضرورت است ، امروز درمورد تصبیح به شما معلومات میدهم ،

تسبیح مجموعه‌ای از مهره‌هایی گِرد از گل پخته یا سنگ‌های رنگین است که به تار می بندد تا بدان شمار سبحان‌گویی و دیگر ذکرها و وردها را بکنند . در قدیم تعداد مهره‌های تسبیح، صد و یا کمتر و بیشتر بود، و تسبیح‌های با هزار دانه که «تسبیح هزاردانه» نام داشت نیز ساخته می‌شد.]

تسبیح از تراشیدن و شکل‌دادن مواد گوناگونی ساخته می‌شود. از آن جمله‌است سنگ‌های کهربا، فیروزه، عقیق و خُماهان، و نیز گل پخته که گاه مانند خرمهره لعاب دادهمی شود. همچنین برخی از تسبیح‌ها را از تراشیدن و تیله‌وار نمودن چوب سخت و تیره‌رنگ درخت بانکس یا بلوت می‌سازند که گاه آنرا نقره‌کوب نیز می‌نمایند .

مهره بلندتر و دانه‌بزرگ تسبیح که هر دو انتهای نخ تسبیح را از آن بیرون کرده به هم گره می‌زنند باز یک ( پوپک یا به اصطلاح پشتو ځوڼډۍ ) مهره دار ورنګه را سرش بسته می کند شیخک نام داردیا ملاګک می ګویند به هر یک دانه هموار و پهن مثل تابه انرا چړیګک می ګویند ویا آخوندک هم می‌گویند.

به تسبیحی که مهره‌های آن خال‌های گرد نزدیک به هم و غیر از رنگ خود مهره داشته باشد تسبیح چشم‌ بلبلی گفته می‌شود

تسبیح که امروز اشرف غنی – ډبل عبدالله ، رهبران جهادی ( اشرار ها ) وطالب ها استعمال می نمایند تاریخچه سابقه که به قرون اولی نسبت داده می شود ودر عربستان سعودی توسط انګریز ها برای حساب دهی طلاباب ونقره باب ویا پول مورد استعمال قرار می ګرفت ، در همان وقت از تصبیح به حیث ( چوټ چوبي ) که در محاسبان وحساب از ان استفاده می شد مورد استفاده قرارداده می شد ، اشرف غنی و رهبران اشرار برای محاسبه همیشګی ازین مهره های سنګی ویا پلاستیک که بعضا توسط کمپني های اعراب شیشه های در ان استعمال شده که اګر در ان سیل کنید عکس های مکه مکرمه نیز در ان هک ساخته است ریس جمهور افغانستان برای بازی دادن افراد واشخاص ویا به خاطر تغیر ذهنیت افراد در محضر عام ازین تصبیح استفاده می نمایند ، در حال که این تصبیح نه ضرورت است – نه مکلفیت است – نه اجباری ونه هم ذوق است ونه هم فرض است ونه هم سونت است ، بلکه فقط ریاکاری است بعد از ۱۰۰ مرتبه دوردادن شاید یک مرتبه هم ( الله اکبر ویا صبحان الله نه ګویند ) بلکه همیشه ورد زبان شان مال خودم ازخودم ومال مردم هم از خودم است که تکرار می کنند به نظر من یک چیز اضافی است که در دستان خود می ګردانند  .

زاهد چه بلائی تو که این دانه تسبیح از دست تو سوراخ به سوراخ گریزد

صائب تبریزی می  گوید

منه زنهار دل بر مهلت صد ساله دنیا که آخر می‌شود چندان که یک تسبیح گردانی

حافظ می گوید

رشته تسبیح اگر بگسست معذورم بدار دستم اندر دامن ساقی سیمین ساق بود

قطع نظر از اینکه تسبیح را بشر آغازین بصورت طوق و به منظور زینت از مهره‌های مختلف بکار می‌برده، بطور کلی تسبیح از دوران مسیحیت پیدا شده و مسیحیان تسبیح‌های طویلی را که از انتهای آن صلیب می‌آویختند به گردن می‌آویختند. استفاده تسبیح در ابتدا حکم زینت را داشته و برای جنس دانه‌های این تسبیح از همه چیز استفاده می‌کرده‌اند که اغلب آنها شیشه‌ای بوده بعدها کشیش‌های نستورین که در شرق می‌زیستند از آن برای ذکر اوراد استفاده کردند و بعضی از کاتولیکها نیز بهمین منظور آنرا بکار می‌بردند. اما پروتستانها هیچوقت بدین شکل از تسبیح استفاده نکردند و حتی استعمال آنرا بدان منظور منفور می‌دانند زیرا می‌گویند در کتاب خدا راجع به آن اشاره‌ای نرفته و بطور کلی کسانی را که از تسبیح به منظور دینی استفاده می‌کردند نکوهیده و به اوهام‌پرستی و خرافات متهم کرده‌اند. زیرا بر این باورند که عیسی تقلید و اوهام‌پرستی را منع می‌کند و کاربرد تسبیح و امثالهم را از احکام مردم حساب می‌کند نه از احکام خدا. «آنگاه که کاتبان و فریسیان اورشلیم نزد عیسی آمده گفتند، چرا شاگردان تو از تقلید مشایخ تجاوز می‌نمایند، او در جواب گفت، شما نیز به تقلید خویش از حکم خدا چرا تجاوز می‌کنید سپس عبادت را عبث می‌کنند زیرا که احکام مردم را به منزلهٔ فرائض تعلیم می‌دهند.

اشرف غنی ،ډبل عبدالله و رهبران اشرار وقوماندانان انها ویا هر کسې دیګری که از تصبیح به هرنام ورسم استفاده  می نمایند چون خود شان فریبکار اند دیګران را نیز به فریبکاری وادار می سازند