چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

تروریسم چیست؟ و تروریست کیست؟

در نخست بایست دانست: که رویکرد قدرت های جهانی به اساس اصل منافع بوده٬ و گاهی شاهد چنین رویکرد هستیم٬ که گروههارا٬ خودشان ساخته و بعد چندی٬ چون تروریست و جنگ سالار لقب می دهند. 

اما حقیقت موضوع چنین استکه٬ ترور تنها مترداف نقض حق حیات نیست – بلکه مجموعه اعمالیکه از سوی قدرت دولتی یا گروهی مسبب نقض حقوق بنیادین بشر شود: عبارت از گروه تروریستی و یا دولت دیکتاتوری است. 

حالا حقوق بنیادین بشر مجموعه ازرش های مانند: حق حیات٬ حق انتخاب٬ حق تحصیل٬ حق مهاجرت٬ حق بیان و برابری اجتماعی و جنسی و غیره … می باشند. که محک سنجش اعمال دولت و سایر گروهها اجتماعی دانسته می شود. و حقوق موضوعه نیز در گستره و خدمت حقوق بنیادین به تصویب رسیده و یا تعدیل می شود. 

در نتیجه:

حقوق و نظام سیاسی محصول افکار مردمی داخلی است. و در چندین سمینار علمی٬ تا زمانیکه در افغانستان بودم٬ پیشنهاد کرده بودم: در کتب دری صنف دهم تا دوزادهم تعاریف مولفه های حقوق بشر و اعلامیه های جهانی حقوق بشری را٬ مندرج ساخت٬ تا محصل در دوره دانشگاهی بصورت تام مصروف حل قضایا گردد. 

در حالیکه اگثر دیپلمات های دوره جمهوریت و فارغین دانشگاهی دوره جمهوریت تا سویه دکترا٬ توانایی حل معضلات را٬ به گونه علمی ندارند . و اینجاست که افراطیت در برابر مدرنیته در کشورما غالب بوده و امید تغییر از عناصر بین المللی هم٬ چون سرآب پیش نیست.که شاهد تکرار تاریخ برای چندین نسل هستیم… اساساً معضله جامعه ما٬ آسیب فکریست. که نتیجه جز چالش آفرینی های حقوقی پیش نیست٬ و اکنون ما افغانستان هراسی برای منطقه و فردا نامعلوم همانا بی ثباتی تام و یا جهان بی روح …

محمدآصف فقیری