انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

افغانستان قربانی رقابت‌؜های اقتصادی ابرقدرت‌؜های ؜جهان؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜

دربارۀ کتاب

کتاب «افغانستان قربانی رقابت‌؜های اقتصادی ابر قدرت‌؜های ؜جهان؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜» در برگیرندۀ مجموعه؜ای نوشته‌؜های برگزیدۀ اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مرتبط با هم اند که در (170) صفحه ترتیب و تنظیم شده و حاوی هفت بخش است؜.؜؜

بخش نخست این کتاب نوشتاری تحت عنوان ؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜«افغانستان در حوزۀ جیواکونومیک ؜جهان و منطقه؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜؜» است؜.؜؜ در این بخش توضیح گردیده است که: افغانستان امروز با تاریخ کهن، نيروی کار فراوان، استعداد؜های طبيعی، زمين‌؜های وسيع زراعتی، آب‌؜های شرین، منابع زیرزمينی، و موقعيت جغرافيایی و ترانزیتی ویژۀ خود در حوزۀ ژیوپولیتیک و ژیوایکانومیک ؜جهانی و منطقه؜ای جایگاهی خوبی را احراز نموده و مورد توجۀ ؜جهان قرار گرفته است؜.؜؜

ولی با دریغ که جامعۀ ‌افغانستان در بحران عمیق سیاسی، اقتصادی؜؜ -؜؜ اجتماعی و فرهنگی گیر‌مانده است؜.؜؜ از یک سو به دلیل کمبود سرمایه، تکنولوژی، دانش فنی و مسلکی، نبود مدیریت سالم، و مهم‌تر از همه نبود یک دولت مستقل، و کارفهم، و متعهد به منافع ملی افغانستان (دولت مدرن) که مشروعیت خود را از آرای مردم گرفته باشد و از سوی دیگر به خاطر دخالت‌؜ها و تجاوز؜های خارجی، اشغال این کشور بوسیله امریکا -؜؜ ناتو، ادامۀ جنگ، بی؜ثباتی سیاسی و نبود امنیت اقتصادی، از امکان؜؜های وسیعی که این سرزمین دارد، آنگونه که لازم باشد در امر توسعه، انکشاف و ترقی این سرزمین و آسودگی مردم آن استفادۀ معقول اقتصادی به عمل نیامده است و تا کنون در وضعیت یک کشور فقیر، عقب‌مانده یا بهتر است بگویم عقب نگهداشته شده و توسعه نیافته، باقی مانده است؜.؜؜

در این نوشته در مورد چگونگی افغانستان در جغرافیای اقتصادی ؜جهان و منطقه درنگی گذرا صورت گرفته و بیان گردیده که:؜؜ «از اثر تغییراتی که در بیشتر از نیم سدۀ اخیر در پهنۀ انکشاف و تکامل سیستم ؜جهانی سرمایه؜داری و ؜جهانی سازی سرمایه، در حوزۀ اقتصادی در ؜جهان و منطقۀ ما بمیان آمده است، افغانستان به نقطۀ با اهمیت و جذاب در استراتیژی‌؜های اقتصادی؜؜ -؜؜ سیاسی کشور؜های ؜جهان و منطقه، نهاد؜های مالی غول‌پیکرِ امپریالیستی از جمله بانک ؜جهانی، صندوق بین؜المللی پول و سازمان تجارت ؜جهانی تبدیل گردیده است»؜.

در این بخش نویسنده در ارتباط به استراتیژی ؜جهان سرمایه در قبال کشور‌؜های پیرامونی یا اطراف سرمایه؜داری از جمله افغانستان ابراز می؜دارد که: «سیستم سرمایه؜داری امپریالیستی که هژمونی اقتصادی ؜جهان را در اختیار دارد به هیچ صورت در پی رفع انحصار بر قطب‌؜های اقتصادی ؜جهانی و کشور‌؜های پیرامونی نیست، بل در تلاش است تا انحصار خود را بر منابع تولید به خصوص منابع انرژی، راه‌؜های انتقال آن و بازار؜های فروش تأمین بدارد؜.؜؜ یعنی در یک مثلث سه ضلعی برای تأمین انحصار خود حرکت می؜نماید؜.؜؜

در وضعیت جاری، راه‌؜های انتقال انرژی، کالا؜های تجارتی و موادخام به یکی از موضوعات اساسی و با اهمیت برای ؜جهان سرمایه تبدیل شده است؜.؜؜ در این وضعیت، افغانستان در واقع پُلی برای انتقال انرژی و کالا؜های تجارتی و حمل ونقل میان آسیای مرکزی، آسیای میانه و آسیای جنوبی است؜.؜؜ هیچکدام از سازمان؜های ؜جهانی و نهاد؜های غول‌پیکر صنعتی -؜؜ تجارتی و مالی ؜جهانی و کشور؜های غرب و همسایه‌؜های افغانستان نمی؜توانند این نقش و سهم افغانستان را در جغرافیایی سیاسی و اقتصادی منطقه نادیده بگیرند و یا از آن انکار نمایند؜.

در رابطه به دلیل بیشتر شدن اهمیت افغانستان در عرصۀ جغرافیایی -؜؜ اقتصادی منطقه به خصوص در سال؜؜های اخیر، نویسنده استدلال می‌نماید: «تغییراتی که با ایجاد پروژه‌؜های اختصاصی در سال؜؜های اخیر در زمینۀ گسترش و توسعۀ ساحات راه‌؜های حمل و نقل، احیای بنادر و استفاده از آب‌؜های دریایی در منطقه بوجود آمده است؛ به اهمیت افغانستان در حوزۀ جغرافیایی اقتصادی ؜جهانی و منطقه؜یی افزوده است»؜.؜؜ …