فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

ازشمس النهارتا فیسبوک

 

سوم می از طرف سازمان ملل متحد بحیث « روز بین المللی آزادی مطبوعات » اعلام و در بیشتر از ( ۱۸۰ ) کشور تجلیل میگردد.

  

چیزی کم ( ۱۴۰ ) سال از تاسیس اولین اخبار( شمس النهار ) در افغانستان ، که در نخستین مطبعه سنگی کشور به اهتمام مرحوم میرزاعبدالعلی خان ، میگذرد . این اخبارنقطه عطف تلاش امیرشیرعلیخان درتطبیق ریفورمها بخاطر دولت سازی و تغییرات اجتماعی بود و نشر اخباردر فهرست پیشنهادی سید جمال الدین افغان به امیر موصوف نیز وجود داشت.

  

از آن زمان تا کنون سیر و تطور مطبوعات با فراز و فرود های جدی همراه بوده است ، ریفورم های امیر حبیب اله ، زمینه نشر دومین اخبار ( سراج الاخبار ) را بوجود آورد و جنبش مشروطیت اول و تلاشهای محمود طرزی که بحیث پدر ژونالیزم شناخته میشود ، صفحه یی با اهمیت در گشودن درواز های مطبوعات مدرن در کشور میباشد . البته آزادی مطبوعات در تمام این چهارده دهه با مد و جذر های جدی همراه بوده است ، در دهه دیموکراسی شاهی بیشترین اخبار غیر دولتی و آزاد فعال بود و تعداد آنرا تا ( ۳۴ ) قید نموده اند و زیادترین اخبار دولتی بعد از نهضت امانی در سالهای حاکمیت ح د خ ا ( حزب وطن ) وجود داشت.                              

  

اکنون در افغانستان ( ۸۶ ) تلویزیون ، ( ۲۲۲ ) رادیو و ( ۱۴۶ ) اخبار و مجله بنشر میرسد و جایگاه ( ۱۲۰ ) را در جهان بحساب مطبوعات و آزادی آن احراز مینماید . کاربران فیسبوک در افغانستان به چند ملیون میرسد و جندین ملیون افغان در بیرون از کشور با فیسبوک مصروف اند.                                             

واضح است که تغیرات کمی چشمگیر است ، اما باید دید و متوجه باشیم که                « رکن » چهارم قدرت ( مطبوعات و رسانه ها ) از لحاظ کیفی در کدام سطح قرار دارد؟                                                                                         

طرح این سوال حایز اهمیت جدی است که : مجموع نشرات به محور منافع      افغانستا ن عمل مینمایند ؟ و موثریت این نشرات در مسایل اساسی صلح ، ثبات و گذار به بازسازی و رفتن بشاهراه ترقی از چه قرار است ؟ و آیا در راه وصل کردن میرویم و یا در مسیر فصل کردن تیشه میزنیم ؟ و در یک سخن ، در جدل تاریخی علم و جهل جایگاه ما در کجا است ؟ البته بررسی این سوالات ایجاب نقد و ارزیابی دقیق و مسلکی را مینماید.                                                                       

 

در یادهانی ازین روز ، روح خبر نگاران و مبارزان آزادی مطبوعات که جام شهادت نوشیده اند، شاد میخواهیم . منحیث حسن ختام شعری را متذکر میشوم که در پیشانی اخبار شمس النهار درج است:                                                                 

 

کاری که بر تو کل تو کردم ابتدا

یارب به فضل خویش رسانش به انتها