امید حکومت مشارکت ملی قربانی تجربه های ناکامی حکومت وحدت…

نویسنده: مهرالدین مشید در این تردیدی نیست که در این جهان…

«نمی‌ خواهم که دیگر یک انسان باشم!» 

محمد عالم افتخار                   (مقدماتی بر تئوری های پسا کرونایی ـ 4) برخ…

عدم همکاری صادقانۀ اسلام آباد باکابل سبب نگرانی واشنگتن…

نویسنده: مهرالدین مشید زمان پیوستن کشور های همسایه به کاروان مصالحه…

عید درقرنطین

 نوشته : نذیرظفر ای یار در قر نطـــــــین عید شما مبارک ای…

رکود اقتصادی بزرگ‌تری در پیش است

نورئیل روبینی/ آمادور نویدی اگرچه هیچ‌گاه زمان خوبی برای یک بیماری مُسری…

عید در پهنه دود و آتش

در ا نتظار عید م ،   اما   نمی …

داستان «جلای وطن»

نویسنده «عبدالله حسین»؛ مترجم «علی ملایجردی» عبدالله حسین (-1931) زمانی که…

عید آزادی وطن

رسول پویان عیدسـت تا که دل بـه دل گفتگو کند یک بوسـه…

عید تنهایی

عید ما عید کرونایی بود  عید فکر و عید سودایی بود در…

شعار های ناهمزمان با مرحله رشد جامعه

بیژن باران  من به ویژه نسبت به هر فرد روسی…

سروده ای طنزی برای رهبران جهادی بنام!

امین الله مفکر مینی 2020-08-05 با این همه جد…

آیا سرمایه‌داری از پیامدهای پاندمی کووید ـ ۱۹ جان به‌در…

نویسنده: بهمن آزاد برگرفته از : شماره ویژهُ «مانیفست صلح» ارگان کمیتهٔ…

سخاوتمندان نابکار

نویسنده: میترا تهامی در سال ۲۰۱۵، به‌دنبال اعلام جرم پزشکان هندی علیه…

واکسن‌ها و بنیاد گیتس

برگرفته از : کانال تلگرام مجله «دانش و مردم» مدافعان جهانی سلامت…

جنگ، تداوم تراژیدی و فاجعه انسانی!

بنابر گفته دوستی، افغانستان تجربه گاه خونین کشور های مختلف…

اقتدار و زعامت ملی و حکومت داری خوب مشتی کوبنده…

نویسنده: مهرالدین مشید صلح خوب است و اما نه با طالبان اقتدار…

من متهم مى سازم! 

میر عبدالواحد سادات من جرم را تعريف و مجرم را معرفى…

فیصله امیر المؤمنین حضرت عمر به نفع یهودی

امین الدین «سعیدی ـ سعید افغانی » مالک از سعید بن…

برای طالبان، پاندمی یک نردبان است

این گروه اسلام‌گرا از بحران ویروس کرونا برای پروپاگندا -…

مثبت اندیشی مدیریتی

 هر چیزی در این گیتی طوری وجود دارد که حالت…

«
»

اتلس ټیمونه؛ کوم ټيم معياري دی؟

د افغانستان ولسمشرۍ ټاکنو لپاره که څه هم کابو سلو تنو معلوماتي بستې له ټاکنو کمېسيون څخه اخيستې وې خو د ولسمشرۍ لپاره اتلس تنو ځانونه نوماندان کړل. په دې کې داسې څېرې هم شته چې د افغانستان په تېرو درې واړو ځلونو ټاکنو کې نوماندان پاتې شوي او ناکام شوي دي خو بيا هم د څلورم ځل لپاره يې ځانونه نوماندان کړي او خپل بخت ازمايې. همداشان داسې نوماندان هم شته چې دوه يا درې ځله يې ځانونه نوماندان کړي.

ښاغلی عبدالله عبدالله هغه نوماند دی چې په تېرو درې واړو دورو کې يې ځان نوماند کړی خو ناکام شوی دی او دا ځل يې بيا هم ټاکنيز ټیم جوړ کړی دی. همداراز عبدالطيف پدرام، زلمی رسول، حکيم تورسن او ځينې نورو هم په تېر کې ولسمشرۍ ته نوماندي تجربه کړې او په کې يې د ناکامۍ خوند څکلی دی. خو دا چې دا ځل په تېر کې ناکام شويو نوماندانو يو ځل بيا ولې ځانونه نوماندان کړي دي؛ بېلابېل عوامل لري خو لوی باور دا دی چې ممکن د ځان د مطرح کولو او بيا د څوکۍ لپاره له بل نسبتاً بريالي ټيم سره د يو ځای کېدلو لپاره وي.

د اوسنيو اتلس نوماندانو جوړښت ته که وکتل شي؛ ډیری يې داسې دي چې د شخصي، ګوندي او قومي ګټو پر اساس رامنځته شوي دي. په دوی کې داسې خلک هم شته چې په تېر کې يو د بل کلک مخالفان و او حتی د يو ولایت د سقوط کولو تورونه هم پرې ولګېدل، د داعش او طالب د ملاتړ تور يې پرې لګولو خو نن په هماغه ټیم کې دی او په دې تمه دی چې که ټيم يې بريالی شي نو دی به صدراعظم ټاکل کيږي.

همداشان داسې کسان هم شته چې سر له اوسه يې په اساسي قانون معامله شروع کړې ده. سر له اوسه د اساسي قانون خلاف د ولسمشر لپاره د درېيم مرستيال د رامنځته کولو يادونه کړې ده. همداشان د اتلس ټيمونو له جملې ډیری يې د اساسي قانون خلاف د صدارت څوکۍ رامنځته کول غواړي، د ځينو خو آن داسې غږيز کليپونه هم راووتل چې د اساسي قانون پر سر د معاملې او د صدرات څوکۍ رامنځته کولو پر سر يې د ولسمشرۍ له نوماند سره پټ تفاهم ليکونه لاسليک کړي دي.

د ولسمشرۍ نوماندانو لویه برخه يې داسې دي چې د افغانستان د ښې راتلونکې لپاره هيڅ ځانګړی پلان او برنامه نه لري، يواځې د خپلو شخصي، ګوندي او قومي ګټو پر اساس راټول شوي او يو ټاکنيز ټيم يې جوړ کړی دی. په دغو ټولو کې يواځينی ټيم چې باور پرې کېدلی شي او د جوړښت له مخې هم د تخصص او تجربې لرونکې دی؛ هغه د اوسني ولسمشر غني ټيم دی.

د ولسمشر غني د ټاکنډلې ځانګړتياوې

که څه هم د ټولې نړۍ په ټاکنو کې هيڅ داسې نوماند نه پيدا کيږي چې سل په سلو دې کاملاً ټول ولس ته د منلو وړ وي او يا دې سل په سلو روغ سلامت ټيم  واوسي. ځکه په يوه کورنۍ کې هم چې ډېر اولادونه ولري نو پلار يې ټولو اولادونو ته يو شان ګران نه وي. خو ځينې د اشرف غني ټيم ځانګړتياوو ته په کتو دغه ټيم د نورو په پرتله قوي، تخصصي او د هيواد اوسنيو شرايطو ته په کتو وړ ټيم دی. دلته يې فقط ځینو لويو ځانګړتياوو ته اشاره کوو.

لومړی؛ تخصص او مسلکي توب

د ولسمسر غني تخصص او زده کړې ټولو ته معلومې دي چې د بیروت په امریکایي پوهنتون کې په لوړو نومرو د سیاسي علومو په برخه کې لیسانس او ماسټرۍ اخیستې ده، دوهمه ماسټري یې د نړیوالو اړیکو په برخه کې د امریکا له کولمبیا پوهنتون څخه تر لاسه کړې او وروسته یې په یاد پوهنتون کې د وګړپوهنې په برخه کې د دوکتورا ترلاسه کړې ده. په ۲۰۰۷ او ۲۰۰۸میلادي کلونو کې د امریکا له سکرانټن او د کاناډا له ګلف پوهنتونونو څخه دوې افتخاري دوکتوراوې هم تر لاسه کړې دي. دغه راز د پاکستان په کراچۍ او لاهور ښارونو کې یې د یوه کال لپاره د نبوي سیرت زده کړې هم کړي دي. په ټوله کې ويلای شو چې غني يو ښه سياست مدار او ښه مدير دی.

لومړی مرستيال يې امرالله صالح هم د تاجکستان پوهنتون د سياسي علومو له څانګې فارغ دی، طالب ضد څېره ده، د افغانستان په نظام کې په بېلابېلو لوړو څوکيو يې کار کړی دی. تر ټولو ښه ځانګړنه يې دا ده چې د پاکستان ضد دی او د پراخو استخباراتي معلوماتو لرونکی دی.

دويم مرستيال يې سرور دانش هم د لوړو زده کړو څښتن دی، قانون پوه دی، په اسلامي فقه او معارف کې ماسټري لري، د حقوقو او اسلامي معارف کې ليسانس يې کړی دی. د ولسمشر د يوې دورې د مرستيالۍ تر څنګ په نورو بېلابېلو دولتي لوړو څوکيو يې کار کړی دی. او تر څنګ يې د جهاد او مقاومت په دوره کې هم د مجاهدينو په ليکو کې ښه رول درلودلی دی.

دويم؛ قومي اعتدال 

د ولسمشر غني ټيم د دې تر څنګ چې يو علمي او تخصصي ټيم دی؛ په کې قومي اعتدال هم په نظر کې نيول شوی دی. پخپله محمد اشرف غني د پښتون ستر قوم تر څنګ د نورو ټولو قومونو نمايندګي کوي، د تاجک قوم په نمايندګۍ په کې امرالله صالح ته ځای ورکړل شوی دی، د هزاره قوم په نمايندګۍ په کې سرور دانش ځای لري، د ترکمن قوم په نمايندګۍ په کې ثريا دليل ته ځای ورکړل شوی دی او همدارنګه د هيواد نور کم نفوسه قومونو استازي يې هم په ټیم کې ليدل کيږي. په داسې حال کې چې په نورو انتخاباتي ټکټونو کې دا انډول په نظر کې نه دی نيول شوی.

درېيم؛ تجربه

په خپله ولسمشر غني د افغانستان په سياست کې تر ډېره دخيل پاتې شوی دی، تر څنګ يې مرستيالان هم هغه څوک دي چې په تېر کې په مهمو دولتي څوکيو يې دندې اجرا کړي دي او په کې تر ډيره بريالي دي. ښه بېلګه يې د کورنيو چارو وزارت پر مهال په دغه وزارت کې د امرالله صالح لخوا اصلاحاتو راوستل يادولی شو. د غني نور سيال ټيمونه هم په حکومتي پوسټونو د دندې ترسره کولو تجربې لري خو دومره په کې بريالي نه دي لکه څومره چې د اشرف غني د ټيم غړي بريالي دي.

لیکنه: خوشحال آصفي