این دگرگونی‌ها نه چرخشی به سوی سرمایهداری، بلکه به‌روزرسانیِ الگویی نوآورانه از سوسیالیسم‌اند
گرانما ــ
رئیس‌جمهور دیاز ـ کانل در نخستین قسمت برنامۀ رادیویی خود، «دیدگاه‌های مشترک» (Criterio Compartido)، ابعاد دگرگونی‌های اقتصادی و اجتماعی را توضیح داد، به نگرانی‌های مردم پاسخ داد، و بر مشارکت و نظارت مردمی به‌عنوان اصولی اساسی تأکید کرد.
در نخستین قسمت این برنامۀ رادیویی که قرار است چهارشنبه‌ها، یک هفته در میان، از رادیو ربلده پخش شود، میگل دیاز ـ کانل برمودس، دبیر اول کمیتۀ مرکزی حزب و رئیس‌جمهور کوبا، ابعاد دگرگونی‌های اقتصادی و اجتماعی را توضیح داد، به نگرانی‌های مردم پاسخ گفت و بر مشارکت و نظارت مردمی به‌عنوان اصولی اساسی تأکید کرد.
او این برنامۀ تازه را راهی برای شنیدنِ مستقیمِ سخنان مردم توصیف کرد و به شنوندگان اطمینان داد که همۀ تماس‌ها و نظرها، از جمله آن‌هایی که فرصت پخش در برنامه را پیدا نمی‌کنند، بررسی خواهند شد.
او گفت: «صدای تک‌تک مردم کوبا اهمیت دارد».
قیمت‌ها، حقوق بازنشستگی، زمین، نظارت، و سوخت
در این برنامه، شنوندگانی از مناطق مختلف به‌طور مستقیم شرکت کردند و نگرانی‌های خود را دربارۀ اجرای تصمیم‌ها، هزینۀ زندگی، وضعیت بازنشستگان، تولید مواد غذایی، و بحران انرژی مطرح کردند.
یکی از شنوندگان از سینفوئگوس به شکافی اشاره کرد که گاه میان دستورالعمل‌های سراسری و اجرای آن‌ها در محل وجود دارد. او خواستار نظارت بیشتر شد تا اطمینان حاصل شود تصمیم‌هایی که در مرکز گرفته می‌شوند در سطح محلی نیز به‌درستی اجرا گردند.
زنی گفت که بیش از ده سال است برای دسترسی به قطعه‌زمینی بایر در آرویو نارانخو تلاش می‌کند تا در آن مواد غذایی تولید کند. به گفتۀ او، با وجود نظر مساعد وزارت کشاورزی، هنوز زمین را در اختیار او قرار نداده اند. او همچنین توضیح داد که عضو شبکه‌ای متشکل از ۱۰۱ قطعه‌زمین و فضای تولیدی است که زنان آن‌ها را اداره می‌کنند و پرسید آیا اقدامات جدید سرانجام موجب حل مشکل او خواهد شد؟
شنوندۀ دیگری از کونترامائستره بر تورم و افزایش قیمت‌ها تکیه داشت و پرسید مردم تا چه زمانی باید منتظر بهبود اوضاع بمانند. او گفت: «مستمری و حقوق‌ها کفاف زندگی را نمی‌دهند». در همین زمینه، زنی بازنشسته و ۸۸ ساله از دشواری تأمین نیازهایش با مستمری خود گفت و خواستار آن شد که در تدابیر جدید، به‌خصوص وضعیت سالمندان، در نظر گرفته شود.
یکی دیگر از شنوندگان مستقیماً از رئیس‌جمهور پرسید آیا امکان دریافت سوخت از کشورهای دوست وجود دارد و آیا دولت برای تأمین آن اقدامی کرده است؟ دیاز ـ کانل پاسخ داد: «برای تأمین سوخت از هر راهی تلاش کرده‌ایم، اما فعلاً از هیچ کجای جهان سوختی به دست ما نمی‌رسد». او افزود: «دولت ایالات متحده برای تشدید محاصرۀ انرژی کوبا اقداماتی کرده است که با دومین فرمان اجرایی دولت ترامپ، کشورها و شرکت‌‌های خارج از آمریکا را نیز هدف قرار می دهد. صادقانه بگویم، با وجود تلاش‌های فراوان، نتوانسته‌ایم سوخت تأمین کنیم».
تماس‌های شنوندگان شماری از فوری‌ترین مسائل زندگی روزمره را پیش کشید: قیمت‌ها، دستمزدها و مستمری‌ها، تأمین مواد غذایی، دسترسی به زمین، عملکرد شهرداری‌ها و دسترسی به سوخت. رئیس‌جمهور اطمینان داد که هم تماس‌های پخش‌شده و هم تماس‌هایی که فرصت پخش نیافته‌اند، پیاده و دسته‌بندی می‌شوند و برای رسیدگی و پیگیری در اختیار مسؤولان قرار می‌گیرند.
دیاز ـ کانل توضیح داد که این دگرگونی‌های اقتصادی در شرایطی بسیار دشوار در حال اجرا است. او به کمبود برق، اختلال در آب‌رسانی، کمبود آرد در صدها نانوایی، مشکلات تأمین گاز مایع، و وضعیت حمل‌ونقل اشاره کرد. او خطاب به کسانی که این دشواری‌ها را تنها ناشی از مشکلات داخلی می‌دانند، پرسید:
علت این وضعیت چیست؟ ناکارآمدی است؟ دولت ناکام است؟ … [عامل اصلی] محاصرۀ جنایتکارانه است. نُه ماه است که هیچ کشتی حامل سوختی به کشور نرسیده است. در چنین شرایطی، چگونه می‌توان اقتصاد را سر پا نگه‌داشت؟ چگونه می‌توان به کار ادامه داد؟ چگونه می‌توان خدمات مورد نیاز مردم را فراهم کرد؟ چگونه می‌توان تولید را افزایش داد؟
کشور باید تولید کند
یکی از پیام‌های اصلی رئیس‌جمهور ضرورت احیای توان تولیدی کشور بود. او گفت: «کشور باید تولید کند. نمی‌شود همچنان امیدوار بود که همۀ مشکلات با واردات حل شود». او همچنین تأکید کرد که کنترل اداری قیمت‌ها نمی‌تواند جای افزایش عرضه را بگیرد: «مشکل قیمت‌ها با تولید بیشتر، خلق ثروت بیشتر، و عرضۀ بیشتر کالا به مردم حل می‌شود».
دیاز ـ کانل اذعان کرد که مردم این دگرگونی‌ها را بر اساس تأثیر ملموس‌شان بر زندگی روزمرهٔ خواهند سنجید: «تا زمانی که نتایج این دگرگونی‌ها را بر سر سفره، در داروخانه، و در بیمارستان نبینیم، نمی‌توانیم رضایت داشته باشیم».
او هدف اقتصادی این اقدامات را در سه عبارت خلاصه کرد: «تولید بیشتر، اشتغال بیشتر، و دستمزدهای بالاتر».
بازگشت به سرمایهداری مطرح نیست
دیاز ـ کانل به‌تفصیل به نگرانی چند تن از شرکت‌کنندگان پرداخت: آیا گسترش بازار و بخش غیردولتی به‌معنای حرکت به‌سوی سرمایهداری است؟
او پاسخ داد: «این دگرگونی‌ها نه چرخشی به‌سوی سرمایه‌داری‌اند و نه روندی برای احیای آن». او این اقدامات را «به‌روزرسانی الگوی اقتصادی و اجتماعی ما در چارچوب سوسیالیسم؛ الگویی که باید نوآورانه نیز باشد» توصیف کرد. او اعلام کرد: «پاسخ روشن، صریح و بی‌ابهام است: بازگشت به سرمایهداری مطرح نیست».
دیاز ـ کانل تأکید کرد که حتی با حضور بخش خصوصی، بازار، و سرمایه‌گذاری خارجی، اختیار نهایی از طریق نهادهای مردم در دست خود مردم است: «این وضع تغییر نمی‌کند، تغییر نخواهد کرد، و نمی‌توان آن را تغییر داد». او همچنین گفت: «بازار باید در خدمت ما باشد، نه این‌که مانند نظام سرمایهداری بر ما حکم براند». به گفتۀ او، برنامه‌ریزی، نقش دولت، رهبری حزب، و نظارت مردم باید تعیین کنند که چگونه از سازوکار بازار استفاده شود.
مشارکت، اصلاح و حمایت
رئیس‌جمهور گفت: گفت‌وگو دربارۀ این دگرگونی‌ها در محیط‌های کار و محله‌ها ادامه خواهد داشت. او پذیرفت که ممکن است هنگام اجرای اقدامات، خطاهایی آشکار شود که باید اصلاح شوند. او گفت:
باید توان گفت‌وگو داشته باشیم، پیشنهادهای سودمند را گرد آوریم و به کار ببندیم، و پذیرای انتقاد باشیم؛ زیرا هنگام اجرا ناگزیر در برخی موارد خطاهایی رخ خواهد داد که باید اصلاح شوند. این دگرگونی‌ها زمانی واقعاً به نتیجه می‌رسند که ما مردم در آن‌ها مشارکت کنیم، بر اجرای آن‌ها نظارت داشته باشیم، مطالبۀ خود را مطرح کنیم، و در کارها دخیل باشیم.
او تأکید کرد که در همۀ این اقدامات باید ملاحظات اجتماعی در نظر گرفته شود تا به افزایش نابرابری‌‌ها دامن نزنند. در این زمینه، او به تدابیر حمایتی برای بازنشستگان و افراد آسیب‌پذیر، از جمله یارانه های متناسب با شرایط افراد، حمایت های ویژه و صندوق توسعۀ اجتماعی، اشاره کرد.
۲۱/۴ درصد برق از منابع تجدیدپذیر تولید می‌شود
دیاز‌کانل دربارۀ گذار انرژی گفت که در ۱۴۴ نیروگاه خورشیدی، مجموعاً ۱۴۱۸ مگاوات ظرفیت تولید نصب شده است، و انتظار می‌رود این رقم تا پایان سال از ۱۵۰۰ مگاوات فراتر رود.
او افزود که هم‌اکنون ۲۱٫۴ درصد برق کشور از منابع تجدیدپذیر تولید می‌شود. وی به نصب سامانه‌های خورشیدی در درمانگاه‌ها، بیمارستان‌ها، مراکز نگهداری زنان باردار، خانه‌های سالمندان، و دیگر مؤسسات اشاره کرد. همچنین گفت طرحی برای کاهش تدریجی وابستگی پمپ‌های آب به شبکۀ سراسری برق در حال پیشرفت است.
کوبا در اول ژانویۀ ۱۹۵۹ آزاد شد
دیاز ـ کانل در پایان برنامه به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، دربارۀ کوبا پاسخ داد. او این اظهارات را «یکسره متکبرانه، زورگویانه، و مداخله‌جویانه» خواند و گفت که بازتاب‌دهندۀ «ذهنیت جنایتکارانه و نسل‌کُشانه و تحقیرکنندهٔ کوبا» است.
دیاز ـ کانل تأکید کرد که واشنگتن می‌کوشد کوبا را «دولتی ناکام» جلوه دهد تا از مسؤولیت پیامدهای محاصره شانه خالی کند.
او در پایان گفت:
آزادی کوبا در اول ژانویۀ ۱۹۵۹، با این انقلاب به دست آمد. ما این آزادی را از دست نخواهیم داد؛ از آن دفاع خواهیم کرد.
منبع : گرانما، ۲۵ سپتامبر، ۲۰۲۶
https://english.10mehr.com/the-transformations-are-not-a-shift-toward-capitalism-they-are-the-updating-of-an-innovative-socialist-model/
