طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور…

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic &…

د فکر خونه یا (Think Tank) څه ته وایي؟

نور محمد غفوری د سیاسي، ټولنیزو، علمي او اقتصادي ډلو او…

«
»

څوک رښتیا وايي؛ خلیلزاد که شاهین؟

که څه هم،چې د سولې په برخه کې وسله والو طالبانو ته د ډېرو امتیازاتو پر ورکړې نیوکه کېږي،خو بیا هم مشورتي لویې جرګې او دیني عالمانو له حکومته وغوښتل،چې په ښه نیت کې څو ګامه وړاندې ولاړ شي او نور امتیازات هم وسله والو طالبانو ته په پام کې ونیسي.

امریکا هم د افغان حکومت لخوا د زیات شمېر طالب بندیانو د خوشې کېدو هرکلی وکړ او دا یې د سولې په برخه کې غوره اقدام وباله.دا،چې وسله والو طالبانو تر اوسه څه ښه نیت ښودلی بیا د پوښتنې وړ ده.

د دې ترڅنګ د امریکا او طالبانو په شپږ پړاویزه خبرو اترو کې هم مهم مسایل مطرح شول،چې د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد یې په اړه په وار وار څرګندونې او پر خپل دریځ ټینګار کړی او په همدې لړ کې یې پرون ماښام پر خپل ټویټر ولیکل،چې د سولې په جامع تړون کې له ترهګرۍ سره د مبارزې ډاډ تر لاسه کول، له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو وتل، بین‌الافغاني خبرې چې سیاسي جوړجاړي ته زمینه برابره کړي او دایمي اوربند شامل دي او دا هغه چارچوب دی،چې طالبان یې مني.
د طالبانو د سیاسي ډلې ویاند سهیل شاهین بیا پر خپله ټویټرپاڼه لیکلي،چې په مذاکراتو کې امریکا منلې چې خپل ټول پوځیان باسي.

په افغانستان کې د ناټو ملکي سفیر هم خوشبیني ښودلې او ویلې یې دي،چې تر بل هر وخت اوس سولې ته شرایط برابر دي، خو امریکا بیا د سهیل شاهین د ټویټ په غبرګون کې وویل،چې له طالبانو سره د خبرو اترو بل پړاو لپاره په چمتوالي بوخت دي او له افغانستان څخه د امريکايي ځواکونو د وتلو لپاره د هوکړې په لټه کې نه دي، بلکې د سولې يو هر اړخيز تړون غواړي.

دا،چې ولې د وسله والو طالبانو د قطر دفتر ویاند سهیل شاهین وايي ” امریکا منلې چې خپل ټول ځواکونه له افغانستان وباسي.” ؟

په دې برخه کې څو موارد شوني او اغېزمن ګڼلی شو:

– وسله وال طالبان غواړي امریکا ته د نرم دریځ  خپلولو په خاطر شین څراغ روښانه کوي.
– له وسله والو طالبانو لار ورکه شوې،ځکه یې دروغو تبلیغاتو ته مخه کړې.دوی یو ځل وایي،چې امریکا د سولې په خبرو کې صادقه نده او داعش زموږ پر ضد پیاوړی کوي،خو بېرته بیا وايي،چې امریکا یې هغه غوښتنه منلې،چې تل به یې تأکید پرې کاوه.

– د طالبانو پر وسله والو پوځي فشارونه ډېر شوي دي،نو ځکه داسې مسایل مطرح کوي، څو فشارونه ورباندې کم شي،ځکه سږکال دوی د ولایتونو د سقوط خوب له سره ایستلی دی.

– دا هم له پامه نشو غورځولای،چې ممکن د پاکستان په مرسته یې نیت بدل شوی وي او په رښتینې معنا د سولې هوکړې ته تلوسه او بېړه لري.

– بل مهم مورد،چې سولې ته د وسله والو لېوالتیا پکې حس کېدای شي؛ هغه د ملګرو ملتونو وروستی راپور دی،چې پکې ویل شوي “افغانستان کې ځانمرګي بریدونه ۷۰ سلنه کم شوي دي.”

د ښاغلي خلیلزاد په غوښتنو کې هم ظاهراً هغه څه پراته دي،چې افغان ولس یې له کلونو راهیسې تمه لري.
افغان حکومت که څه هم ظاهراً پر خلیلزاد بي باوره شوی و،خو د اعلامیو له لارې یې وویل،چې امریکا یې تشویشونه ور رفع کړې دي.
خو یوه اندېښنه لا پر ځای ده؛ اوهغه دا،چې ولې افغان حکومت په دغو خبرو اترو کې شامل ندی؟

دا،چې څوک رښتیا وايي او ولې د طالبانو تعبیر خلیلزاد سره له غونډو دا دی،چې ګواګې امریکا خپل ځواکونه له افغانستانه وباسي؛ د مکث وړ  خبره ده.
په هر حال؛ افغان ولس له دواړو لوریو دا تمه لري،چې د سولې په اړه واحد نظر رامنځته کړي،خپله رښتینولې ثابته کړي او خپلو خبرو ته د عمل جامه ور واغوندي بیا به معلومه شي،چې څوک رښتیا وايي او څوک رښتونی ندی؟

لیکنه: خوشحال آصفي