افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

پر له خەمم!

[خه‌م] پر له خەمم! پر لە خەم... خەم له سینگمە، پر لە بەخەڵم‌و پر لە…

یاداشت انتقادی بر یک مصاحبه تلویزیونی

نور محمد غفوری ژورنالیسم، رسالتش پرسیدن است، نه دفاع کردن؛ روشن…

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به…

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و…

راز ارقام در هستی

رسول پویان جهان با رمز و رازش در دل ارقام پنهان…

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر…

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو،…

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی…

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت…

رسول حمزتف شاعر شوروی و مردم داغستان

مترجم:  رسول حمزتف از مهم‌ترین شاعران داغستان و یکی از چهره‌های…

                                      نسل فراسو

 نویسنده: مهرالدین مشید نسلی که پیوندهای انسانی را بر مرزبندی‌های قومی…

سیاست ماجراجویانه و هزینه‌ای که ملت‌ها می‌پردازند

 نور محمد غفوری  تاریخ بشر بارها ثابت کرده است که ملت‌ها…

«
»

د ډيورنډ مساله بیا راپورته کېدل؛ آیا معامله روانه ده ؟

وروسته له هغې چې څو ورځې وړاندې د غبرګولي په ۲۹ مه نېټه د افغانستان د ملي امنيت د شورا د سلاکار محمد حنيف اتمر په مشرۍ پلاوی پاکستان ته ولاړ؛ په ټولنيزه ميډياوو کې د ځینو مغرضو کړيو لخوا د ډيورنډ فرضي کرښې اړوند يو بې بنسټه خبر لاس په لاس کيږي چې محمد حنيف اتمر په خپل سفر کې له پاکستان سره د ډيورنډ کرښه د پولې په توګه په رسميت پېژندلې ده. دا خبر د پاکستانۍ ډان ورځپاڼې په حواله خپور شوی دی چې وروسته په خپله د يادې ورځپاڼې لخوا رد او جعلي اعلان شو. ډان ورځپاڼې وليکل چې دوی پورې تړل شوی هغه خبر ناسم او جعلي دی چې په کې لیکل شوی چې د افغانستان د ملي امنیت شورا سلاکار حنیف اتمر د پاکستان د پوځ لوی درستیز جنرال قمر جاوېد باجوه سره په وروستۍ لیدنه کې ډیورنډ کرښه “په رسمیت پېژندلې ده.

دغه خبر د افغانستان د ملي امنيت شورا هم تکذيب او جعلي بللی دی او زياته کړې يې ده، د دې موضوع د روښانتيا په موخه ليکو، چې پاکستان ته د لوړ پوړي امنيتي پلاوي د وروستي سفر پر مهال له ښاغلي جنرال باجوه سره نه کومه ليدنه او ملاقات شوی او نه هم د ډيورنډ د فرضي کرښې په مورد له نوموړي یا کوم بل چا سره کومه خبره شوې ده. د ملي امنیت شورا په خبرپاڼه کې راغلي چې د ډيورنډ د فرضي کرښې موضوع د افغانستان په ټول ملت پورې اړه لري او هيڅ حکومت حق نه لري چې پر دې موضوع حتی خبرې وکړي.

اوس سره له دې چې د قضيې دواړو اړخونو ياد خبر جعلي او د دروغو بللی نو بيا ولې دغه موضوع په رسنۍ کې راپورته کيږي؟

څوک دي چې د ډيورنډ مساله راپورته کوي او په اوسني وخت کې يې له رسنيز کولو څخه هدف څه دی؟

که څه هم له پخوا راهيسې دلته په افغانستان کې  ايران ، پاکستان او ځینې نورو هېوادونو ځينې کړۍ ګمارلي چې د ډيورنډ فرضي کرښې د رسميت لپاره کار وکړي، خو په وروستيو کې چې د سولې د هڅو په نتيجه کې د ولس او حکومت تر منځ واټن راکمېدونکی دی نو دغو کړیو خپلو تخريبي هڅو ته زور ورکړی دی. دغه کړۍ د درېيو اهدافو لپاره په اوسني وخت کې د ډيورنډ مساله راپورته کړې ده.

  • د حکومت د سولې هڅو ننګول
  • د ولسمشر او د ملي امنيت د شورا سلاکار تخريبول
  • د حکومت پر ضد د خلکو غبرګون راپارول

په وروستيو څو مياشتو يا که ووايې يه وروستۍ مياشت کې چې حکومت د سولې لپاره څومره کار کړی دی؛ د افغانستان تېرو حکومتونو په تېرو شپاړسو کلونو کې هم نه دی کړی. په وروستيو مياشتو کې چې ولسمشر غني په کور دننه او د ملي امنيت شورا سلاکار محمد حنيف اتمر له هيواده د باندې د سولې لپاره څومره کارونه ترسره کړي دي؛ تېرو حکومتونو په خپلو ټولو دورو کې نه دي ترسره کړي.

ولسمشر غني په کور دننه د افغانستان د جنګ په اړه د عالمانو فتوا برابره کړه چې په دې سره یې له وسله والو طالبانو څخه په افغانستان کې د خپلې جګړې دليل او جواز واخيست. په کور دننه يې وسله والو طالبانو ته داسې وړانديزونه وکړل چې له طالبانو څخه يې د رد لپاره ځوابونه ورک کړل او همدا دليل دی چې تر اوسه طالبانو د ولسمشر غني د سولې وړانديزونو ته په خلص ډول د رد ځواب نه دی ورکړی. که ووايو چې د رد لپاره دليل نه لري نو مبالغه به مو نه وي کړي.

همدا ډول له هيواده د باندې بيا د ملي امنيت شورا سلاکار محمد حنيف اتمر د سولې لپاره پراخې هڅې وکړې، په وروستيو مياشتو کې يې په همدې موخه هغه هيوادنو ته هم سفرونه وکړل چې د افغانستان په مساله کې ښکېل دي. آن تر دې چې له وسله والو طالبانو سره د اختر په درې ورځو کې د اوربند مساله هم پاکستان ته د محمد حنيف اتمر په وروستي سفر کې ياده شوې وه او پاکستان له طالبانو غوښتي و چې له افغان حکومت سره موقت اوربند وکړي.

اوس ځينې کړۍ چې په سوله کې خپل سياسي مرګ ویني او د سولې مخالفين دي نو هڅه کوي چې له بېلابېلو لارو د سولې دغه هڅې وننګوي او د سولې په اړه د ولس فکر بل لور ته واړوي. دغه کړۍ اوس د ډيورنډ فرضي کرښې مساله ځکه راپورته کوي چې حساسيت او پر وړاندې يې د خلکو غبرګون زیات دی. اوس دغه کړۍ په دې خاطر چې هم د سولې هڅې وننګوي، هم ولسمشر غني د کارونو خنډ شي او هم دننه په حکومت کې د ملي امنيت شورا سلاکار محمد حنيف اتمر تخريب کړي؛ د اتمر په لاسونو د ډيورنډ کرښې د رسميت خبر ورکوي. په داسې حال کې چې اصلاً د ډيورنډ په اړوند خبرې کول آن د حکومتونو له صلاحيته هم پورته کار دی او يواځې د کرښې دواړو غاړو ته ولسونه يې د سرنوشت په اړه پرېکړه کولی شي.

لیکنه : خوشحال آصفي