جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و…

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی…

ولادیمیر مایاکوفسکی

برگردان. رحیم کاکایی نگاه لنین به فوتوریسم و مایاکوفسکی  چهره‌ کلیدی فرهنگ…

زنان و تولید علم در تاریخ تمدن اسلامی !

مقدمه زنان مسلمان ، از خانه تا دانشگاه ، از مسجد…

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای…

         وحدت خواست مبرم زمان است

هرکه دورافتاده شد ازاصل خویش  باز جوید روز گاری وصل خویش اصالت…

فن تفکر و تمرین فلسفه

درسنامه برای مدارس آموزش سیاسی پدیدآورنده و ویراستار: یوری نیکولاویچ آنتونوف…

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی -- نظامی پاکستان ! ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت…

سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

«
»

پشتونه واوره

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن  ۰
ولې می دغه مضمون مختص او مشخص پښتنو ته اختصاص ورکړۍ او صرف په پشتنو غږ کوم ، ځکه زموږ لر او بر پشتانه هنوز د خرګوش خوب ویني ، دیوه سره د (  بیځایه غرور – بیمورده لافو او پټاقو – او همدارنګه د خیالونو او سوچونو – بیمورده ځان لوی او هوشیار بلل ـ او تل تر تله ځان پړسول او په ټول بساط کې به ېې یوه زره عقل، هوشیاری، تصور او تفکر د ترقۍ او تمدن او همدارنګه باز سازۍ او نو سازۍ نه وي – تل تر تله د پردو او بیګانه هیوادو نوکر او مزدوري کوي او خاصتا هغو دشمنانو ته چې موږ دین او اسلام ، فرهنګ او کلتور ور ښودلۍ د هغوی له خوانه استعمال شوي او دنورو وطندارانو په ضد لمسول شوی او جنګوي ېې ،پشتونه ته د خپلې شملې ، دستار ، لنګوټي په اندازه – په ماهیت – په اهمیت او شکل او بل اخره زورېې خبر نه ېې او نه پوهیژې چې ولې نن هغه شکلي لنګوټي داره دخپل لنګوټي په ماهیت او اهمیت او دشملې په برم نه پوهیژي او ددوی د بی غورۍ له امله لنګوټي لرونکي پشتانه د اعتباره برخورداره نه دی او د لوی مقام خاوندان نه شول .
تاسې دلنګوټي په مورد د خوشحال خان دستارنامه ولونۍ – د لنګوټي په ماهیت او اهمیت د کاکه های کابل قصي ولونۍ تاسې دلنګوټي په مورد د شعراوو او لیکونکو نظم او قصیدی ولونۍ تر څو یو ځلې د پلارونو او نیکونو د شملې او لنګوټي په ماهیت پوه شۍ ،همدا لنګوټي لرونکي اشخاص وو چې دشمن ېې په دریو جنګو د افغان او انګلیس جنګو کې دشکست او ماتې سره مخامخ کړل ، نن هم تاسې دنړي لوی قدرتونه ( دناتو او ایساف لوی جنګی ماشین د امریکا په رهبرۍ دلوی شرمیدونکې ماتی سره مواجه کړو او هغه دی چې د تیښتې لورۍ ېې اختیار کړۍ دی لا تراوسه ېې ماغزه په کرارنه دی – چاچې ماسره وهلۍ سرپه سنګ دی
د دي مضمون اصلی زور د طالبانو جنبش او تحریک ته متوجه دی ، ځکه طالبان تر ننه ما نه دی لیدلي چې طاقین – یا پکول -یا یوه بله جالی داره خولۍ -یا یو دستمال تر سر ولري او بیا دجنګ میدان ته ورودانګي ، زه همیشه طالبان وینم چې لنګوټي په سر او د خپلو مخالفینو سره جنګیژي خو طالبان یوه ټکي یا یوې خبرې ته نه دی متوجه شوي او هغه دادی چې دوی د لنګوټي دعزت – دلنګوټي دشرف – دلنګوټي د تاریخی برم سره ،سره د افغانانو تاریخی دشمنانو ( پاکستان – ایران او عربستان سعودی او غربیانو په راس کې ېې امریکا ته سر ټیټ کړي او د پورتنیو هیوادو تر فرمان او قوماندی لادې دهغوی فرامین د خپل هیواد ګران افغانستان د خلکو په وژلو -ترورولو – او انتحاری اعمالو سره لوی خیانت کوي اول خیانت ېې د لنګوټي شرمول او لنګوټی لرونکي خلکو سپک معرفی کول دی او دوهمه خبره د خپلو خلکو ، خپلو ورونو یعنی افغانانو وژل هغه هم صرف د څو سوو ډالر په بدل کي په یاد لرۍ وطندارانو لنګوټي لرونکو خلکو چې سبا ته به ډیر خجالته وۍ او دیر به پشیمانه وۍ ځکه دلنګوټي تر اسر لاندې – دلنګوټي والا په واسطه ورور وژنه لوی جنایت او خیانت دی یو انګریزۍ شاعر او لیکوال ( شکسپیر لیکی (( با دشمنان چنان باش که مبادا اشتي ګردی شرمسار نه باشي )) یعنی ددشمن سره لا داسې رویه ونه کړې چې کوم وخت چې ورسره په خلا شې نو خجالت نه وې ،دنیا د انسان له پاره ډیره لنډه ده انسان چې ډیر ژوندۍ وې تر شپیتو کالو ، بعضی کسان تر ۱۰۰ یا ۸۰ کالو ژوند کوي خو د ۶۰ کالو نه وروسته د انسان مزه نه وې ورته زوړ ویل کیېژي یعنی شصت وشکست ، اوس بیا درته لیکم چې تاسې زما خبرې نه اورۍ ځکه زما خبری دالر نه لرې او چیرته چې دالر نه وي تاسې هلته نه ځۍ او هلته ژوند نه کوۍ ، تاسې فکر کوۍ چې یوازې دالر د انسان خوشبختی – سلامت یا – صحتمندی تضمینوی ، داسې نه ده هر څه د انسان په برده باری – ښو اخلاقو – انسانیت – تعلیم – تحصیل – تخصص – او یو بل قبلولو یعنی هم پذیرۍ کې نغښتی دی ، ( پیسې او سرمایه انسان  ته خوشبختی نه راوړي ،نو راشۍ پشتنو مخصوصا طالبانو وروڼو زما خبری د زړه په غوږو واورۍ او باور ورباندې وکړۍ او د صلحی طرف خوښ کړۍ نور د تاریخی دشمنان هغه چې تاسې ته تعلیم درکوی – تاسې ته تربیت درکوی – تاسې ته نصیحت کوي – په تاسې ناولي فرامین چلوی – تاسې ته وسلې درکوي – تاسې ته ېې ځای درکړۍ – تاسې ته ډالرې درکوي یا کلداری در کوي او ستاسې رهبرانو ته ېې کورونه او دفاتر ورکړي او هغوی ورسره محاصره ، بندی – اسیر دی لکه ملابرادر او ډیر نور ، دشمنان یوازې تاسې د یو ورور او بل ورور په مقابل کې جنګوی او ستاسې ماغزه ېې در مینځلي دی او درته په درواغو وایی جنګ او جهاد فرض دی او په جنت کې حورې او غلمان تاسې ته منتظر دی چې کاملا دروغ ده ځکه که دغه خبره رشتیا وي دوی د حورو او غلمانو او جنتو په خاطر اول خپل ځانونه او خپل فامیلونه او زامن شهیدانول ، خو باور وکړي چې دیوه مجاهد قوماندان – دیوه مجاهد لیډر یوه خپلوان پزه هم نه ده وینې شوې نو بیا په اخر کې درته وایم بریتورو – شملورو پشتنو بیځایه مه ځانونه وژنۍ او مه نور وطنداران په وینو کې لمبوۍ پریږدۍ صلحه زموږ په هیواد سیورۍ واچوي او دغه توره خپکۍ زموږ دخلکو له سرو نه ورکه او نابوده شي ، امین .