زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

په اوسنیو شرایطو کې افغانانو ته څه په کار دي ؟

قدر منو او معززو هيوادوالو، لکه څرنګه چه ټول پوهیږو، د ډیموکراسې اصطلاح زموږ ترمینځ ښه ونه چلیده او نه مو ورباندې سرونه  خلاص شول یا خو دا ژبه په غلطو لارو او سیاستونو عملې شوه او یا خو دا چه زموږ د مرض دوا اصلاً نه وه، ځکه ديموکراسي په افغانستان کي د افغانانو له پاره بايد د هضم وړ وي او زموږ د خلکو عقايد ، رسوم ، عنعنات او خاصتا زموږ په ديني او شرعي احکامو غلطه او ناوړه اغيزه و نه کړي ، که نه نو حکومتونو ورته ډیرې منډې ترړي وکړي  او ډير مصارف ورته وشول خو بر عکس تاوانونه يي بعضي کسانو ته هم ورسول  چي  بل آخره کومه  مثبته نتیجه یې ورنکړه.
په هر حال چه ونه شوه خو ونه شوه، راځې نور ددې لاري او خصوصاً  په ناکامه لار تګ بند کړو، یو نوې فکر وکړو او د وخت  او شرايطو سره سم خپلو ملي، اسلامي او انساني ارزښتونو ته په کتلو یو داسې ستراتیژي یا لاره غوره کړو چه ټول په کښې ځانونه ووینې او د زړه له اخلاصه ورکې ورګډ شي.
که په ځيره موجوده په اصطلاح سیاسي مشرانو ته وګورو او تر کومه چه ددوې پټې او ښکاره خبرې اورو، نو دا ټول هسې اوتې بوتې او د وخت ضیاع ده ، که ورته منتظر او لاس تر زنې کښینو خداې ناخواسته یو ځل بیا د نوي یمي لسیزي په شان د یوې سترې غمیزې سره مخ نشو او بیا د تیر په څیر ددنیاوالو له پامه ونه غورځو چه بیا راپورته کیدل شاید ډیر کلونه ونیسي.
زما او زما په شان یو شمیر ډیر سپین ږیري او باتجربه کدرونه چه د خپل هیواد ډیرې تودې او سړې يي لیدلي، په وار وار لويدلي یو، ځوریدلي یو او دهجرت او دربه درې خورا سختې ورځې مو تر سر تیري کړي دي، دې نتیجې ته رسیدلي یو چه په اوسنیو حالاتو کې یوازینې متفاوته، امیدبخشه او د حساب وړ نوي اميد بښونکي  خبره او غږ د سیاست ډګر ته د سيد نورالله جليلي راوتل دي  .
نوموړي په لنډه موده کې داسې مفاهیم او  موضوعات مطرح کړل کوم چی د اکثریت افغانانو د پام وړ وګرزيدل حتی هغو خلکو چه دده د ظاهر او دریشي سره هم نه وو جوړ، دده خبرو ته غوږ کیښود او متوجه شول چه ښاغلې جلیلي د وطن له پاره یوه خاصه انګیزه او د وطن سره خاصه مينه لري او غږ یې د نورو ټولو غږونو سره متفاوته او امید بخشه دې، حتې طالبان چه تر ټولو سخت دریځه او نه پخلا کیونکی ډله ده ډاکټر جلیلي ته لاس په غاښ شول او دده ملاتړ ئې وکړ.
نو ددي ځوان، روشنفکره، بادرده او خصوصاً با انرژې سیاسې مشر خبرو ته باید په ګډه غوږ کیږدو او دا ومنو چه هغه محور چه موږ ټولو ته په فعلي شرایطو کې د منلو او اعتماد وړ دې او کولاې شي چه موږ ټول په یو واحد فکر راجمع کړي هغه فقط ډاکټر سیدنورالله جلیلي دې اوبس.
ډاکټر سیدنورالله جلیلي هغه څوک دې چه خپل ټول عمر یې په افغانستان کې تیر کړې او حتې په سختو کورنیو جنګونو او سختو شیبو کی یې هم خپل هیواد نه دې پری ایښې ، خارجي ښځه او پاسپورت نلري، د کوم هیواد د جاسوسې تور ورباندې نشته، حلیم او پوه مسلمان او د ساداتو له منورې کورنې څخه دې لاس يي په رشوت او د خلکو په وينو ککړ نه دي ، په دیني او عصري علومو سمبال دې، د هیڅ سیاسي ګوند غړیتوب نه لري، پوره زحمتکشه او په کاروبار پوه دې، ډارن نه دې او د هر ډول مسوليت جوګه دي  د وطن او خلکو لپاره د خطر منلو ته تیار دې.
راځې د موُقت ولسمشر په توګه دغو نوي ځوان ته د کار زمينه مساعده کړو او ټول په یو غږ د یو سرلوړي او سوکاله افغانستان په هیله دده ترشا ودریږو او خپل مسولُیت د خپل راتلونکې نسل په وړاندې ترسره کړو چي هغه د سياست ډګر ته د ډاکټرسیدنورالله جلیلي راوتل دي.