آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

«
»

نگاهي مختصرازفعاليت هنري نظام ( دنيا ) درمونتريال

يکي ازمنابع ذيـقـيمت هـرکشوري آهـنگهـا و ترانه هاي آنست

« نويسنده – استاد صباح»

ابن سینا بلخي دانشمند معروف ميگويد : موسیقی جزی از بدن انسان است که مانند خون در بدن آدمی جریاندارد.از این رو وي و بسیاری ازانديشمندانمريضان خود را با نوای موسیقی وآهنگهای موزون معالجه می کردند.

موسیقی واژه یونانی است که با واژه«غنا» در عربی برابر است ، در رسائل «اخوان الصفا» چنین آمده است :

موسیقی همان غنا و موسیقار خواننده است و موسیقات ابزار غنا و غنا آواهای ترکیب یافته و آوا نغمه‌هایی پی در پی و نغمه همان صداهای آهنگین می‌باشد.
معین در حاشیه «برهان قاطع» می‌نویسد : موسیقی (به ضم میم) مأخوذ ازMoosikaیونانی یاMusicaلاتینی است و ریشهmosaیاmisseمی‌باشد که نام یکی از نه رب النوع اساطیری یونانی و حامی هنرهای زیبا است.

موسیقی در میان هر قوم و ملت و سرزمینی ویژگی خویش را داشته و بیانگر فلسفه اخلاقی و اجتماعی و رزمی و بزمی و کار و کوشش و شیون وشادی آنان می باشد، و به زبان ديگر موسیقی آیینه تمام نمای هر قوم و ملتی است که تمام ویژگیهای آنان در آن متجلی است و سیر تعالی و یا قهقرایی در مسائل فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی آنان از آن آشکارتر می گردد.

موسیقی، به هر نوا و صدایی گفته می‌شود که شنیدنی و خوش‌آیند باشد و انسان یا موجودات زنده را دچار تحولی کند. موسیقی (با تعریف کلاسیک) یعنی هنر بیان احساسات توسط صداها.صدا در صورتی موسیقی نامیده می‌شود که بتواند ارتباط میان اذهان ایجاد کند ومرزی از جنس انتزاع آن را محدود نکند.

موسيقي ما نيز بسان موسيقي تمام كشور هاي شرقي، دررويا رويي با مدرنيته تجربه هاي متفاوتي را ازسر گذرانده است ، از آن جمله كوششي است در راستاي ارائه آنبه شكلپلي فونيك .اين اصل موسيقيدانان و پژوهشگران موسيقي شرقرا واداشت تا راهكارهاي متفاوتي را پيشنهاد و تجربه نمايند ، عده اي بر اين عقيده اند كه با ساز هاي اركسترسمفونيك مي توان حس و حال موسيقي شرقي را بيان نمود .

در اين راستا پژوهشگراني نيزهستند كه بر اين عقيده اند كه روح موسيقي شرقي را كمتر مي توان با ديگر سازها، جز سازهاي ملي و سازهايي كه در جغرافياي فرهنگي كهن خود ريشه دارند بيان نمود ، براي بيان امروزي ارزش هاي اركستر ي كردن آنها قبل از هرچيز مي بايست اصلاحاتي در ساختار و شكل سازهاي ملي و فلکولر انجام مي شد تا قابليت نواخته شدن در اركستر را پيدا مي كرد.

ما در کشورخود بيشتربا سه نوع موسيقي سروکارداريم: سنتي، كلاسيك و پاپ. البته ما از موسيقي پاپ دو نوع تعريف داريم: يكي موسيقي است كه مخاطب زيادي دارد و به آن پاپ يا پاپيولار مي گويند (كه از بتهوون تا جاستين بيبر در آن جاي مي گيرند) و ديگري سبكي ازموسيقي است كه اغلب هنرمندان مابه آن سروکاردارند. 

شعری که در موسیقی استفاده میشود هم میتواند حوزه تاثیر وسیعی داشته باشد . اشعار خوب و محکم به مرور زمان می توانند بر نوع گویش و حتی نوع رابطه اجتماعی مردم تاثیر بگذارند. این تاثیرگاه تا لایه های سیاسی و فرهنگی جامعه نیز رسوخ میکند و اینها همه از قدرتی است که از ترکیب شعر و موسیقی فراهم می آید.

« شکسپیر  : مردی که در درون خویش موسیقی ندارد و نوای خوش و دلنشین ، او را دگرگون نسازد ، برای خیانت ، توطئه و غارتگری مناسب می باشد و هیچ کس نباید به او اعتماد کند .»

وقتي ميخواهيم ازنظام دنيا صحبت نمايم اكثرآ از ترانه هاي زيبا و دلنشين اين آوازخوان جوان  ياد کنيم.

نظام دنيا با صداي دلنشين و گيراي خود ، شادي آفرين دلهاي دوستداران هنرش گرديد، دنيا  مخاطبين و علاقه مندان خاص خود را داشته و به دور از اغراق جواني است پرتلاش ، صميمي وگرم مانند اين آهنگش.

دلم  را آهني کردم  مبادا عاشقت  گردد

ندانستم  تواي دلبر دل آهن  ربا  داري

دلم رابا دلت بستم به دلداري به همياري

خيال کردم  توهم دلبردل  بي مدعا داري

گرفتم چون ره مجنون زرسواي نترسيدم

گمان بردم تويي ليلا صفاي بي ريا داري .

اين آوازخوان در کابل متولد وبزرگ شده وبعدآ دراثرجنگها وکشمکشهاراهي هجرت راپيش ميگيرد ودراسلام آباد پاکستان غربت نشين ميشود. شروع کارهاي هنري نظام دنيا ازاينجا آغازميشود وي باوجود مشکلات غربت ودوري مصروف فراگيري هنرموسيقي ميشود وجسته وگريخته اندوخته هاي راازاينجا ره توشه آينده خود ميگيرد ودرپهلوي تدريس زبان انگليسي دست به کارهاي هنري ميزند واما شرايط ناگوارورقت بارپاکستان بزرگترين موانع برايش پيش مي آورد وناگذيرميشود که ازتهيه البوم هنري صرف نظرنمايد وبصورت خصوصي پارچه هاي رابراي خود ودوستانش تهيه وکمپوزمينمايد وبه زبان ديگر، اين دوره آغازغيررسمي کارهنريش پنداشته ميشود.

نظام دنيا درهمين دوره آرمينه وکيبورد رافراميگيردودرغنامندي هنري اش مي افزايد.

نظام آهنگي زيباي دارد بنام مادر:

مادر تو بهتريني

خوب روي زميني

سرتابه پالطافت

شيرين ودلنشيني –

 

مادرتوصبح پاکي

بهترزآب وخاکي

درسرزمين دوستي

خورشيدي تابناکي –

 

تومايه ي غروري

سرچشمه سروري

درآسمان هستي

خورشيد پرزنوري.

نظام دنيا ازپاکستان رهسپارکانادا شده ودرشهرمونتريال مسکن گزين گرديد.

درين مدت وي دوالبوم هنري بنامهاي «شورعشق» و« نوا» راتهيه وبدسترسي علاقمندان آوازش گذاشته  ونامبرده تا اکنون ده ها پارچه آهنگهاي ويديوي ثپت وعرضه نموده ويک تعداد آن دريوتوپ به نشررسيده است . بانظام دنيا درقسمت تهيه موسيقي وحيد سروروساحل اليار ودربخش شعرنويسنده ( صباح ) همکاري دارد.

نظام دنيا ميگويد:  هر وقت که غمگینم ، هر وقت که شادم ، هر وقت که هیجان دارمبه موسیقی گوش می کنم.

موسیقی گرد و خاک زنده گی روزانه را از روح و روان می زداید.انديشمندي ميگفت :علت اینکه ما از موسیقی خوشمان می آید این است که در دنیای رؤیاها و احلام خود فرو می رویم ،طبایع عالی موسیقی را دوست می دارند لیکن بهتر می دانند که از آن به عنوان وسیله برای دخول در رؤیاهای خویش استفاده کنند .

يکي ازاستادان موسيقي معتقد بود: يکي از منابع ذيـقـيمت موسيقي هـر کشور آهـنگ هـا و نغـمات و ترانه هايي است که در نقاط مختـلف آن ، بخصوص در دهـات وقريه ها دور از شهـر به وسيله مردم خوانده مي شود و چون اين نوع موسيقي کـمتـر تحـت تاثـير افـکار مردم شهـر نـشـين واقع شده، طبـيعي تر و به موسيقي حقيقي و اصيل و قديمي آن کشور نزديکـتر است؛ جمع آوري آنهـا عـلاوه بر اينکـه باعـث حـفـظ و نگـهـداري آنهـا است، کمکي هـم به تحـقـيق درباره مخـتصات آن کشور مي کـند و چـگـونگي و کـيفـيت آن معـلوم مي شود.   

آهنگ زيباي هزاره گي نظام دنيا:

دپيتوشيشته يي کيل کيل موکوني

مه دل سوخته ره دل بي دل موکوني

همودستمال خامکدوزي ره يار

دگردوني سفيد اميل موکوني  –

 

اميل گردنيت لولو موکونه

چطورلولومني پيتوموکونه

گهي قارموکوني گاه نازي نازي

دل سبيل منده ره اوموکوني –

 

هواطوفان شده گردوغباره

گمانم بادميه بارون مباره

دعاکنم دعابه پيش خدا

تره خوب ترکده پيشم بياره.