زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

لیبی: ۷ سال بدبختی به‌خاطر سازمان ناتو

نویسنده:
مانلیو دینوچی‬
برگرفته از :
ایل مانیفستو ـ ٢٠ مارس ٢٠١٨‬ ‬

پس از نابود کردن دولت و به قتل رساندن قذافی، آنچه باقی‌ مانده بود، عظیم بود. بزرگ‌ترین ذخیره‌های نفت آفریقا، معادن گاز طبیعی، سفره بی‌کران آب زیرزمینی که طلای سفیدی است گرانبهاتر از طلای سیاه، خود سرزمین لیبی که از لحاظ استراتژیک اهمیتی درجه اول دارد. دولت لیبی، از دارایی‌های بی‌اندازه خود، تقریباً ١۵٠‌میلیارد دلار را در خارج از کشور سرمایه‌گذاری کرد که با حکم سازمان ملل بلوکه شد.‬


هفت سال پیش، در روز ١٩ مارس ٢٠١١، جنگ با لیبی نخست تحت رهبری ایالات متحده و با واسطه فرماندهی آفریقا (آفریکوم) و سپس توسط سازمان ناتو آغاز شد. طی هفت ماه، تقریباً ده‌هزار ماموریت هوایی با فروافکندن ده‌ها‌هزار بمب و موشک در لیبی، صورت گرفت. ‬

ایتالیا در این جنگ با جنگنده ـ بمب‌افکن‌ها و پایگاه‌های هوایی خود شرکت کرد و به این‌ ترتیب قرارداد دوستی و همکاری را که بین دو کشور امضاء شده بود، پاره کرد. ایتالیا پیش از حمله هوا ـ دریایی خود، از نفراتی از قبیله‌ها و گروه‌های اسلام‌گرا مخالف با دولت را که نیروهای ویژه قطری در آنها نفوذ کرده بودند، پشتیبانی مالی می‌کرد. بدین ترتیب حکومتی که در سواحل جنوبی دریای مدیترانه بنابه تجزیه و تحلیل‌های بانک جهانی «به سطح بالایی از توسعه اقتصادی و شاخص‌های بالایی از پیشرفت انسانی» رسیده بود، نابود شد. تقریباً دو‌میلیون مهاجر در آنجا کار یافته بودند. هم‌زمان، لیبی با دارایی‌های بی‌اندازه خود، ایجاد ارگانیسم‌های اقتصادی مستقل مانند: صندوق مالی آفریقا، بانک مرکزی آفریقا، بانک آفریقایی سرمایه‌گذاری را در بطن اتحادیه آفریقا امکان‌پذیر ساخته بود. ‬

همان‌گونه که ایمیل‌های هیلاری کلینتون ثابت می‌کند، اتحادیه اروپا و فرانسه با هم توافق کردند که نخست نقشه قذافی را در مورد ایجاد یک پول آفریقایی برای جایگزینی دلار و فرانک سایفا (س.اف آ. ـ تحمیل شده توسط فرانسه به ١٤ مستعمره سابقش)، خنثی کنند. ‬

پس از نابود کردن دولت و به قتل رساندن قذافی، آنچه باقی‌ مانده بود، عظیم بود. بزرگ‌ترین ذخیره‌های نفت آفریقا، معادن گاز طبیعی، سفره بی‌کران آب زیرزمینی که طلای سفیدی است گرانبهاتر از طلای سیاه، خود سرزمین لیبی که از لحاظ استراتژیک اهمیتی درجه اول دارد. دولت لیبی، از دارایی‌های بی‌اندازه خود، تقریباً ١۵٠‌میلیارد دلار را در خارج از کشور سرمایه‌گذاری کرد که با حکم سازمان ملل بلوکه شد.‬

از ١٦‌میلیارد دلار دارایی لیبی که توسط ئورو کلیر بانک بلژیک بلوکه شده بود، ١٠‌میلیارد دلار بدون اجازه برداشت ناپدید شد. همین سرقت بزرگ در سایر بانک‌های اروپایی و آمریکایی رُخ داد. ‬

در لیبی، در آمد‌های مالی مربوط به صادرات انرژی، که در سال ٢٠١٧ از ٤٧‌میلیارد دلار به ١٤‌میلیارد دلار رسید، بین گروه‌های قدرت شرکت‌های فراملی تقسیم شد. دینار لیبیایی که قبلاً برابر با ٣ دلار بود، هم اکنون هر ٩ دینار با یک دلار تعویض می‌شود. اجناس مصرفی معمولی باید وارد و به دلار پرداخت شوند و این در حالی است که تورم سالانه به ٣٠ درصد رسیده است.‬

سطح زندگی اغلب شهروندان به‌علت نداشتن پول و خدمات اصلی سقوط کرده است. امنیت و نظام واقعی قضایی دیگر وجود ندارد. بدترین شرایط متعلق به مهاجران آفریقایی است: تحت اتهام کاذب «مزدوران قذافی» (اتهامی ‌که توسط رسانه‌های غربی تقویت می‌شود)، شبه‌نظامیان اسلام‌گرا آنها را به زندان می‌افکنند (حتی داخل قفس‌های باغ‌وحش)، شکنجه می‌کنند و به قتل می‌رسانند. ‬

لیبی در دست قاچاقچی‌های انسان‌ها، تبدیل به راه عمده گذر به‌سوی اروپا شده است که در حین عبور از دریای مدیترانه، هر سال بیش از بمباران‌های ناتو در سال ٢٠١١ قربانی می‌گیرد. ‬

شهروندان لیبیایی همچنین با اتهام طرفداری از قذافی، تحت تعقیب قرار می‌گیرند. در شهر تاورقا، شبه‌نظامیان اسلام‌گرا (همان‌هایی که قذاقی را به قتل رساندند) با کشتن، شکنجه کردن و تجاوز کردن، به  یک «پالایش» واقعی قومی ‌دست یازیدند. بازماندگان، وحشت‌زده شهر را ترک گفتند. امروزه، آنها تقریباً ٤٠‌هزار نفرند که چون نمی‌توانند به شهر تاورقا بازگردند، در شرایط غیرانسانی می‌زیند. پس این نمایندگان «چپس که هفت سال پیش با داد‌و‌فریاد و جار‌و‌جنجال به‌نام حقوق انسانی مداخله در لیبی را خواستار بودند، چرا اکنون سکوت را پیشه خود ساخته‌اند؟‬