از دیدگاه علم سیاست !

تلاش و سعی چه به شکل مسلحانه باشد یا غیر…

افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

پر له خەمم!

[خه‌م] پر له خەمم! پر لە خەم... خەم له سینگمە، پر لە بەخەڵم‌و پر لە…

یاداشت انتقادی بر یک مصاحبه تلویزیونی

نور محمد غفوری ژورنالیسم، رسالتش پرسیدن است، نه دفاع کردن؛ روشن…

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به…

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و…

راز ارقام در هستی

رسول پویان جهان با رمز و رازش در دل ارقام پنهان…

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر…

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو،…

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی…

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت…

«
»

لټانو ته د خطر زنګ؛ غني بيا اصلاحات شروع کړل

تېره شپه يو ځل بیا ولسمشر غني په کابل کې په ناڅاپې ډول د عامې روغتیا وزارت اړوند د دوه روغتونونو څخه لیدنه کړې، چې په په دندو کې د بې غورۍ او ناسم وضعیت له امله یې یو شمیر لوړ رتبه کسان له دندو ګوښه کړي دي. غني تيره شپه ناوخته په ناڅاپي ډول د وزیر محمداکبرخان او اندراګاندي (صحت طفل) روغتونونو ته ورغی، د یادو روغتونونو د عمومي وضعیت د ارزونې تر څنګ یې د بستري ناروغانو د حالت پوښتنه وکړه او پایوازانو سره یې هم وکتل. غني لومړی د وزیر محمد اکبر خان روغتون څخه لیدنه وکړه چې په کې کاري وضیعت، نظافت او مدیریت په ښه توګه نه و ترسره شوی. نوموړي ویلي د روغتون له وضعیت څخه سم خبرونه وړاندې کېږي، په داسې حال کې چې له نږدې څخه وضعیت د خوښۍ وړ نه دی. غني وویل، باید ټولې  مقررۍ او منفکۍ د قانون په اساس تر سره شي او ټينګار يې وکړ چې په یادو روغتونونو په غیر قانوني توګه ټول مقرر شوي ټول کسان به له دندو څخه ګوښه شي.

دا لومړی ځل نه دی چې ولسمشر په ناڅاپي ډول له مهمو ځايونو ليدنه کوي او په کې لټ او ناغيړه چارواکي له دندو ګوښه کوي؛ بلکې څو ورځې وړاندې د کابل ښار له نهمې امنيتي حوزې د ناڅاپي ليدنې پر مهال يې د يادې حوزې د مسوولينو دندې ځنډولې وې. د پوليسو نهمې امنيتي حوزې ته د ولسمشر د ورتلو پر مهال يو شمېر مسوولين د حوزو د اصولو او لوايحو د تنظيم  چارو خلاف په خپلو دندو کې موجود نه وو. غني چې ياد وضعيت وليد پرته له ځنډه يې د حوزې د لوړ رتبه مامورينو دندې وځنډولې او ټينګار يې وکړ چې پوليس بايد د خلکو خدمتګار او ويښ وي چې خلک د شپې ارام ويده شي. نه داچې پوليس خوبونه ووهي. همداشان ولسمشر د ملي يووالي حکومت د کار په لومړيو ورځو کې هم  ورته ناڅاپي ليدنې کولې چې تر ډيره د خلکو له ګرم هرکلي سره  مخامخ شوې وې.

د ولسمشر ياد اقدام د ستايلو وړ دی او په ترسره کولو سره به يې په دولتي او نادولتي ادارتو کې ډیر اصلاحات رامنځته شي. په دغه کار سره د ولس او دولت تر منځ ایجاد شوی واټن هم لمنځه ځي، په حکومت د خلکو باور زياتيږي، اداري اصلاحات رامنځته کيږي او په دولتي او نادولتي ادارو کارکوونکو کې د مسوليت پيژندنې حس راژوندی کيږي. خو يوه خبره چې اړينه ده هغه په دوامداره توګه له ټولو دولتي او نادولتي ادارتو څخه ليدنه او ارزيابي ده. ولسمشر بايد په همدې له څو ادارو څخه په ليدنې  بسنه ونه کړي. بلکې ډیری داسې لوړې ادارې شته چې جدي اصلاحاتو ته اړتيا لري. زمونږ  ځيني چارواکي د زور مسلمانان دي، تر هغې چې ورپسې کوتک راوانخيستل شي؛ خپل مسوليت نه پيژني او په دندو کې غفلت کوي.

ولسمشر غني ته په کار ده چې له دې وروسته له لوړپوړې دولتې ادارې وزارت، رياست او معينيت څخه نيولی آن تر يوې کوچنۍ ادارې پورې ناڅاپي ليدنه وکړي او په ادارتو کې موجوده لټان له دندو ګوښه کړي. خلک له ولسمشر غني نه تمه لري چې خپل دغې اصلاحي کار ته دوام ورکړي او له لويې څارنوالۍ هم ليدنه وکړي چې د پراخ فساد د شتون ادعا پرې خلک لري، غني بايد له سترې محکمې ليدنه وکړي، له بهرنيو چارو وزارت ليدنه وکړي، له کورنيو چارو وزارت ليدنه وکړي، له دفاع وزارت ليدنه وکړي، له پوهنې وزارته ليدنه وکړي، له ګمرکاتو ليدنه وکړي، له مستوفيت ليدنه وکړي، له کابل ښاروالۍ ليدنه وکړي، له دولتي اوخصوصي پوهنتونو ليدنه وکړي، له ثبت احوال نفوسو ادارې ليدنه وکړي او هغه لټان او په دندو کې فساد کوونکي چارواکي له دندو ګوښه کړي چې څوکۍ يې په انحصار کې نيولې خو د کار يې درک نشته.

ولس د ولسمشر غني د دا ډول اصلاحي کارونو پراخ ملاتړ کوي او ترې هیله لري چې له ټولو دولتي او نادولتي ادارو خپلو کتنو ته دوام ورکړي. باوري يو چې په ياد کار سره به يې په ډيری ادارو کې اصلاحات رامنځته شي، چارواکي به خپل مسولیت ته متوجه شي او د دولت او ولس تر منځ رامنځته شوی واټن به له منځه ولاړ شي.

لیکنه : خوشحال آصفي