د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

«
»

شرح حضور بنده در برنامه ۲۱۱۷ رازق مامون راجع به فدرالیسم

اولاً تز یا تتبین مسئله این گونه اشتباه است: ریاستی نظام ناکام بود و تجربه کنیم فدرالیسم را٬ زیرا نظام ریاستی و پارلمانی و یا نمیه ریاستی نمیه پارلمانی در حیطه تفکیک قوا که رشته تخصصی حقوق اساسی و حقوق اساسی تطبیقی است مطالعه می شود و گونه های دولت از لحاظ حقوقی نه سیاسی یا نظام های اداری بسیط یا مرکب در رشته تخصصی حقوق اداری مطالعه می گردد. که برای درمان قلب نمی شود ادویه گرده را تجویز کرد. 

ثانیاً تا رسیدن به فدرالیسم٬ در گونه بسیط ما متمرکز داریم٬ که مقصد تمرکز زدایی ما را جواب دهد.

جانم کلام:‌ در قوانین واژه ها و کلمات خیلی مهم است و فقط آنچه واژه ها و کلمات معنی دهد ببرداریم ولی زمانی یک حزب سیاسی موردی را تز می کند. باید آنرا تحقیق کنیم و بعد تحقیق درج افکار عمومی بسوی سیر از بدویت به مطلوبیت جامعه و سعادت کشوری٬ یعنی مبارزه حبیب الله خان کلکانی مبارزه دینی عقیدتی بوده نه قومی تاجکی آنچه لطیف پدرام وانمود می کند و یا در جای من ندیده ام که در نواری قهرمان ملی گفته باشد در برابر استبداد پشتون ها من ایستاده شده ام٬ همواره از انتخابات و رای مردم٬ همدیگر پذیری و عدالت اجتماعی… را اهداف خود گفته 

سرشت قدرت فساد آورست: بله در تمامی پژوهش های علمی و تخصصی که تا حالا داشته ام در برابر این سرشت که حتی مجری قدرت در فقدان قانون خود نمی داند چطور مستبد می شود من پرداخته ام و از زمان افلاطون که آکادمیک بناء می شود تا امروز در سطح دنیا برای مهار قدرت توسط قدرت یا میزان و تعادل یا همانا تفکیک قوا که از لوازم شکلی حاکمیت قانون است پیشنهاد می شود. با دقت این رشته جان بخش: که لوازم ماهوی حاکمیت قانون سطح بلند اگاهی مردمست که حاکمیت از مردم بوده و پدیداری آن قانون اساسی٬ اما در کجا دنیا برای مهار استبداد فدرالیسم را تجربه کردند؟ در حقیقت بعد حاکمیت ملی و حاکمیت قانون سنجش و تحقیق کاربردی شود نه آزمایش شود٬ که بعد آن اگر مناسب استنتاج شد فدرالیسم و افغانستان نسخه داده شود. چرا که از ۱۷۸۷ تا کنون در آمریکا یک قانون که تعدیل قوانین نظر به ضروریات زمان٬ البته اقتدار اگاهی مردم بوده و فرانسه هم از ۱۷۹۵ تا کنون هم یک قانون٬ اما در افغانستان از ۱۹۱۹ تا امروز هشت قانون اساسی تجربه می شود و فلاکت و تباهی مردم از دست سیاسون قوم گرا و ملای های استخباراتی٬ که اگر رجوع به خرد سیاسی نکنیم و کدام قدرت جهانی بار دیگر در افغانستان حمله نظامی کند٬ برای چندین نسل آینده این تباهی و فلاکت را به میراث داده ایم… گرچه عده با بکس های خالی آماده برای جمع کردن دلار تشنه معلوم می شوند و در دل بدرقه می کنند که چون ۲۰۰۱ آمریکا در افغانستان حمله نظامی دیگری کند.