نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

«
»

بم زنده است

                تقدیم به فریبرز رئیس دانا

حامی کودکان یتیم در زلزلۀ بم 

سگی ندیدم… گربه ای ندیدم

مردم در شهر نبودند

دکان ها بسته بود …

خیابان ها تعطیل

شهر متروکه

آنجا و آنجا…

گهگاه در دکه ای

کسی چیزی می فروخت

شهر غرق در سکوت

شهر بی جوش … بی خروش 

هر از چند گاهی … 

لرزشی خفیف … در زیر پاهایم

می گفت در بم هستم

باد … شاخ وبرگ نخل ها را 

این سو می برد … 

آن سو می برد

چمن ها سبز بودند 

و شاخۀ نخل ها ….پر از خرما

زرد …خرمایی…قرمز و عنابی

دستی نبود …

                 تا بچیندشان

مینی بوسی  کهنه 

بس به خاک آلوده… و در حرکت 

 با شعاری بر شیشۀ پشت

بم زنده است

خانه های گلی دیگر نبودند 

خانه های گلی با ساکنانش …

                                دیگر نبودند

اینجا و آنجا 

بچه های تکیده …

                     سیاه چرده 

از ویرانه ها …

                 بالا و پایین 

                                 می دویدند

مردان تکیده بلوچ

با شلوار چین دار 

با پیراهن گشاد … 

                      تا به زیر زانو

کارگران مهمان بودند

چه شده ؟…

چه شده بلوچ ها در بم

بمی ها کجا 

کارگر روزی پنج هزار

                           شش هزار 

تریاک مثقالی دو هزار

چه شده؟

           خروار خروار تریاک

از کجا می آمد …

                  به کجا می رفت

سادمان گمارا 

              تکرار نبود

سادمان گمارا … نبود

زمین زیر پایم می لرزید 

می گفت

در بم ام 

در کمپ ها چه شده

خودی ها چه کردند

دختران و پسران 

فریاد شان را… تجاوز ها را…در نامه ها

به سنگ صبوری … 

به روانشناس آمده برای یاری به کودکان 

فرستادند

ان سنگ چه شد

دیوانه شد

دیوانه شد … خود را کشت

فریاد دخترکان را … فریاد پسرکان را 

کسی نشنید

اشک هایشان را کسی ندید

ولی آن ها نوشتند…

                       و نوشتند 

و او که می خواند

                        دیوانه شد

                        دیوانه شد  

و خود را کشت

ما کجاییم

           کجای زمین

           کجای زمان

زمین می لرزد

ما در بم ایم

در بم می گرییم

خزان می آید

بادها شدید تر

باد گیر ها ریخته

دیگر گربه ای نمی آید

سگی نمی رود 

                  موشی و وهوشی

                                        جنبی و جوشی

بی بی جان می گفت

هر وقت به ارک می روم می گریم

پرسیدم چرا 

گفت … چون تنها جایی بود که داشتیم

و حال فرو ریخته

آفتاب تند است

نگهبان پیر ارک دیگر کسی را ندارد

پنج نفر عائله داشت… و حالا دیگر هیچ

سرش را میان دو دست می فشارد

دیگر کسی را ندارد

لرزش خفیف زمین…

زخم صورت محمد 

زخم عجیبی ست

محمد این زخم چیست

عفونت پوستی خانم

                       از زمان زلزله

کوچه ها خاکی

                محوطه ها 

                             و فاصلۀ خانه ها 

خاک ولو … لغزان… پودر

چرا … چرا پاهایم در خاک فرو می رود 

زمین می لرزد

می فهمم که در بم ام

شهر بسته است

شعر تعطیل است

هتل آزادی با چند ترک

                           با چند ترک کوچک

                           با چند ترک بزرگ

                                                 برجا و بر پاست

ساختمان های کوچک آجری

بناهای بزرگ اجری…

تریاک کیلویی چند

در بم هر وقت زلزله می آید 

قیمت تریاک فرو می ریزد

برج و بارو فرو می ریزد

مردم در بم چگونه کار می کردند

مردم در بم چه کار می کردند

چرا بم تریاک

چرا بم هرویین

بم معدن تریاک است خانم

بم معدن تریاک

اول این جا … بعد همه جا

زمین زیر پایم می لرزد

می فهمم در بم هستم

نه جغد و نه کلاغ

نه سگ و نه واق

چرا بادمجان بم  آفت ندارد

چرا در بم طلاق کم است

چرا در بم کار کم است

چرا بم بزرگ است

آب از کجا می آید

نان از کجا می آید

مهریه دختران چیست

حامی دختران کیست

زمین می لرزد

                 زمین می لرزد

من هنوز در بم

بم هنوز در من

می گریم… می گریم

پسران ده ساله

پسران دوازده ساله

پسران سیزده ساله

چرا پسران بم در پرخاش

چرا پسران گلاویز

چرا پسران عاصی

چه شده … چه شده 

پدرانشان در چه کارند ؟

پدرانشان در چه کارند !

پدرانشان در زندان اند

آه بم …آه بم… آه بم

چقدر قصه داری

آه بم  … آه بم … آه بم

چقدر غصه داری

دندان هایش سیاه بود

دندان هایش کم بود

موهایش رو به سفیدی

موهایش زیاد بود

تکیده بود… تکیده بود

دنیا دنیا غم … از گلویشان آویزان

ای سرزمین سوخته

                        ای سرزمین سوخته

چه بر سرت آمده

چه برسرت خواهد آمد

آب نیست… نان نیست

کار نیست… تریاک هست

زمین می لرزد 

                  زمین می لرزد 

بم در من است

فرح نوتاش      

بم  مهر ماه 1383 

کتاب شعر فارسی 5 

www.farah-notash.com