چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

گزیده مقالات

سکوت خلیفه در برابر امیر شکست یا فرصتی برای انحام ماموریت بزرگ

نویسنده: مهرالدین مشید عباس ستانکزی: ملایعقوب کل روند را از مسیر خود منحرف کرد به تعلیق درآمدن کمک های میلیون دالری آمریکا و درخواست بازداشت ملاهبت الله از سوی دادگاه کیفری بین المللی؛ رخداد های زنجیره ای چون، افزایش بحران اقتصادی، اختلاف درون گروهی طالبان، بحران رهبری و افزایش انتقاد های رهبران طالبان از ملاهبت…

بیشتر بخوانید

شکست و باخت قدرت

شکست و باخت قدرت نه تنها حس ملی و مردمی را از بعضی ها می‌گیرد که عقل و خرد را نیز از ایشان می ستاند . در سرویس خبری ۸ فبروری افغانستان انتر نیشنل یکی از سخنگویان وزارت دفاع جمهوری تحت اشغال آمریکا گفت : — ترامپ باید فشار اقتصادی بر افغانستان را تشدید نماید…

بیشتر بخوانید

غریزه در سلب عقل: دلیل نبود دولت مدرن در افغانستان…!

عقل نیروی تفکر و گوهر شناسایی حق در برابر باطل می باشد. که افلاطون پدیداری نیکی را٬ از عقل می داند٬ یعنی غریزه یا خواست نفسانی انسانی چون عقل٬ مورد یا پدیده بیرون نمی دهد٬ که همه از نیکی آن مستفید گردد. تکامل عقل در بابت الهیات شناسی سیر عرفانی می باشد٬ که عقلانیت تا خرد سیاسی در حیطه فلسفه…

بیشتر بخوانید

۲۱ و ۲۲ دلو فتح افشار

نه ماه از ورود گروه‌های جهادی در کابل می‌گذشت، از جمله جنایات این ورود قصه های خونین ، درد های جانکاه و فجایع غیر قابل نگارش یکی هم فتح افشار است . حزب وحدت اسلامی مزاری بر اینجا حاکمیت داشت. انستیتوت علوم اجتماعی آن وقت قرارگاه عبدالعلی مزاری بود . در سلسله جنگهای تنظیمی مجاهدین…

بیشتر بخوانید

همخوابگی های سیاسی نافرجام طالبان افغانستان و آخوند های ایران

نویسنده: مهرالدین مشید افتضاح دیپلوماسی هوتل محور ایران در افغانستان عباس عراقچی، روز یکشنبه هفتم دلو وارد کابل شد و نخست با متقی سرپرست وزارت خارجه افغانستان؛دیدار کرد. متقی در این دیدار ابراز امیدواری کرد تا سطح روابط میان دو کشور هرچه بیشتر گسترش یابد. وزیر خارجه ی ایران پس از دیدار با متقی با ملا محمدحسن آخند، رئیس‌الوزرای…

بیشتر بخوانید

کابل آبستن یک تحول در موجی از اختلاف های درونی طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت ملاهبت الله در گرو عصیان همرزمان و احمال جولانی شدن افغانستان مردم افغانستان در این روزها فصل جدیدی از آشفتگی های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را در موجی از اختلاف های درونی و خشونت های اجتماعی طالبان پشت سر می گذارند. هنوز اندکی از بار سنگین فقر و بیکاری کشنده از…

بیشتر بخوانید

هم پیوندی

جهان با حفظ،نا همگونی ها یک کل به هم پیوند یافته است ، درین هم پیوندی نقش و امکانات کشورهای نیرومند یا قدرت‌های بزرگ چنان است که ممالک ضعیفتر از هر اقدام آنها متاثر گردیده در حالت ناچاری قرار می‌گیرند، هر قدر رهبران ممالک عقب‌مانده و کم توان دم از بی نیازی بزنند نمی‌توانند مردم…

بیشتر بخوانید

آن لوله های آب پا های ما نه؛ بلکه آرزو های ما را نیز به آتش زد

نویسنده: مهرالدین مشید روایتی از به زنجیر کشاندن آفتابه ناوقت های شب بود و سکوت نسبی خیمه و خرگاه ی خاکستری خویش را بر بال های زخمی و پیکره های رنجور زندانیان گسترده بود و فضای اتاق ها و دهلیز ها را چنان درهم پیچیده بود که همه چیز چون کابوسی بر روان خسته و…

بیشتر بخوانید

آب در هاون کوبیدن یا سراغاز یک بازی جدید

نویسنده: مهرالدین مشید حکم بازداشت ملاهبت الله یک بازی استخباراتی و یا تکانه ی جدید دادگاه ی جنایی بین المللی خواهان بازداشت ملاهبت الله رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی رئیس دادگاه عالی حکومت طالبان شده و افزوده که دفتر او به زودی درخواست‌های بیشتری را برای سایر اعضای ارشد حکومت طالبان هم ارایه خواهد کرد. پس از…

بیشتر بخوانید

قلم “نی” ایکه “ناسر” ماند

نویسنده: مهرالدین مشید قلم “نی” و نشانه های بی نشانی آن آن معلم معزز و گرانمایه هر از گاهی که در ساعت خط وارد صنف می شد و کفتان صنف ” ولارسی” می گفت و پیش از آنکه شاگردان بر چوکی های خود می نشستند. معلم خط پیش از آنکه سرخط را بر روی تخته…

بیشتر بخوانید

پاینده باد افغانستان

میر عنایت الله سادات                                                   مدتی است که بعضی حلقات معين از طریق وسایل نشراتی شان در خارج کشور، نام “افغان” و ” افغانستان” را مورد سوال قرارداده و گاه و بی گاه به مباحثات بدون محتوی می پردازند. هدف آنها درست معلوم نیست ، ولی ظاهرأ از يکطرف ، خود و حلقات مربوط به…

بیشتر بخوانید

هر وسیله‌ برای رسیدن به هدف مجاز نیست!

نور محمد غفوری در تویتر محترم امرالله صالح یک جمله را خواندم که به نظر وی « هر وسیله‌ای برای رسیدن به هدف مشروع است». در فکر من دفعتاً این سوال خطور کرد که آیا راستی هم «هر وسیله‌ای برای رسیدن به هدف مشروع است؟» فکر می کنم که رابطهٔ هدف با وسیلهٔ تحقق آن…

بیشتر بخوانید

افغانستان و درهم تنیده گی و مد و جزر حوادث از جنوب آسیا تا شرق میانه

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان سرزمینی کوهستانی و محاط به خشکه است که در قلب قاره آسیا موقعیت دارد. این سرزمین در نیمکره ی شمالی، نیمکره ی شرقی و در محدوده ی آسیای میانه حیثیت چهارسوقی را دارد که نه تنها آسیای میانه را به آسیای جنوبی؛ بلکه با احداث دهلیز واخان آسیای شرقی را نیز به…

بیشتر بخوانید

قهرمان تنهایی؛ قهرمانی از تبار قهرمانان دیگر

نویسنده: مهرالدین مشید قهرمان دخت روز های تنهایی در یکی از صبحگاهان زمانی از خواب بیدار شدم که هنوز آفتاب در پشت کوه های مغرور و سر به فلک کشیده ی سلسله کوه های سفید کوه چشمک می زد و اشعه های خورشید برای رهایی از اسارت، در نبردی خونین با تپه ها و بلندی…

بیشتر بخوانید

حاکمیت طالبان و فروپاشی ارزش ها درحامعه افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان زخمی سرطانی بر پیکر افغانستان دردمند حاکمیت گروه ی طالبان در افغانستان  حیثیت زخم سرطانی در بدنه ی دردمند و بلا کشیده ی کشوری را  دارد که از پنج دهه بدین سو در خون و آتش غوطه ور است و پس از سیطره ی طالبان همه ارزش های سیاسی، اجتماعی و…

بیشتر بخوانید