مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

«
»

علمی و معلوماتی

تراشه قلب فنآوری دیجیتال سده 21

بیژن باران قلب فنآوری دیجیتال تراشه در طراحی، تولید، کاربرد، ساختن بنگاه تراشه سازی است. با آغاز انقلاب اطلاعات در آمریکا فنآوری دیجیتال رشد نجومی کرد تا جایی که صنایع سوختی و لابی آنها در جنگهای میانه سده 20 بکنار رفته؛ گلوبالیزاسیون و تجارت به پیدایش طبقه متوسط 1 بیلیونی هند و چین در نیم…

بیشتر بخوانید

زورگویی او قلدری 

نور محمد غفوری (د یوه ګران دوست د پوښتنې په ځواب کې) د زورګویۍ او قلدرۍ لغتونه یو له بله سره ډیر نږدې دی، خو بیا هم ځینې تفاوتونه لري. زورگویی: په (قاموس کبیر افغانستان) کې لیکي چې د زورګويي (/zor.goo.yee/) د لغت ترکیب دری دی چې لغوي معنا یې په پښتو ځورول، زور چلول،…

بیشتر بخوانید

آیا انترناسیونالیسم مرده یا در شُُرُف مرگ است؟

نوشته: گریگ گودلز برگردان: آمادور نویدی انترناسیونالیسم: آیا مرده یا در حال مرگ است؟ سخت است در مورد کوبا فکر کرد، ولی احساساتی نشد. شب گذشته نتوانستم بخوابم، و از خاموشی تراژیک تقریبا کل کشور با نزریک شدن طوفان شدید پریشان بودم. آری، نسل‌کشی در فلسطین و لبنان، احساسات و بی‌خوابی‌های مشابهی دارد؛ اعمال دولت اسرائیل وقیحانه و حیوانی…

بیشتر بخوانید

سکولاریسم در تکریم و حرمت به تقدس دین…!

در نخست سکولاریسم مارکسیستی کمونیستی را٬ با سکولاریسم سیاسی که نهاد دین را از نهاد حکومت جدا می کند٬ تمیز داد. که در رویکرد سکولاریسم سیاسی در حقیقت٬ دین از سیاست جدا نمی شود. بلکه تخصص گرایی در نهادهای حکومت نهادینه باید٬ تا توسعه و هدف مطلوب در همه ابعاد اجتماعی سیاسی و اقتصادی پدیدار گردد. سکولاریسم به مفهوم…

بیشتر بخوانید

مارکس؛ پیامبر، دانشمند، مصلح اجتماعی ؟

– karl marx (1818-1883) مارکس؛ پیامبر، دانشمند، مصلح اجتماعی ؟ آرام بختیاری مارکس، و دست آوردهای نظری اش. از جمله مهمترین کشفیات نظرات مارکس: درک ماتریالیستی تاریخ، و تئوری ارزش اضافی در سرمایه داری است. او میگفت مهمترین هدف و قانون مطلق کاپیتایسم، تولید ارزش اضافی از طریق استثمار کارگران است. به باور او حذف…

بیشتر بخوانید

نظریه لنینی حق ملتها برای تعیین سرنوشت خود و توسعه جهان در سده بیست

ترجمه. رحیم کاکایی موتاگیروف جمال زینوتدینوویچ دکترای علوم فلسفه، استاد دانشگاه دولتی سنت پترزبورگ پیشرفت سیاسی-اجتماعی بشریت، بطوریکه معلوم است، چندین جریان یا محرک نیرومند دارد: جنبش برای برابری اجتماعی یا مبارزه طبقات، جنبش برای برابری جنسیت‌ها و جنبش برای برابری خلق‌ها. مارکسیسم برای نخستین بار این جریان‌های جنبش آزادی‌بخش بشریت را یک جا و…

بیشتر بخوانید

بایسته های عدالت قضائی وتأثیرآن برامنیت جامعه وعدالت اجتماعی 

نگارشی از سخی صمیم  از اثر اخیرم  بنام (ناگفته های از قضاء ) مدد گرفتم.   ****        واقعیتیکه من به آن ایمان دارم : امنیت وحفاظتِ جامعه وافراد آن، منوط به حاکمیت قانون ونظام مضبوط حقوقی وبالاخیره عدالت اجتماعی بوده می تواند که بدون گسترش عدالت قضائی هیچگاهی نمیتواند وجود کاملِ خارجی پیدا کند…

بیشتر بخوانید

لنین در دنیای وانفسای بحران فرهنگ گلوبال!

LENIN. W.I (1870´- 1924) لنین؛ سومین ستاره جهانبینی کمونیسم علمی.  آرام بختیاری لنین (1924-1870 م)، تئوریسین نابغه انقلابی، مبارز حرفه ای آشتی ناپذیر، پایه گذار حزب کمونیست روسیه، و رهبر شناخته شده پرولتاریای بین الملل، مهمترین ادامه دهنده نظرات مارکس و انگلس در پایان قرن 19 و آغاز قرن 20 میلادی بود. او خصوصیات و…

بیشتر بخوانید

تاریخ هویت های ملی…!

ملی از ملت گرفته شده٬ که خود پدیده «ملت» و یا حاکمیت مردمی مبحث جدید٬ در مدرنیته به خصوص در قرن هفدهم در غرب می باشد. هویت ملی با مشتق شدن از نام کشوری یا گرفته شده از پیشوند و یا پسوند نام کشور٬ جنبه بین المللی چون مفهوم شناخت دارد – که از قوانین اساسی کشورها٬ منشاء حقوقی میگیرد. البته…

بیشتر بخوانید

عقل در سیاست و دین…!

فلسفه وجودی انسان یا عقل بگفته ارسطو و غزالی عبارت از حیوان سیاسی است. دین در سیاست به گونه ابزار و به مثابه تظاهر بسوی هدف٬ برای مجری قدرت شناخته شده است. و از طرفی هم باور داریم دین از سیاست جدا نیست. در حقیقت دین اسلام در سیاستگذاری همانا شورا منتخب مردم در تصویب قوانین…

بیشتر بخوانید

انگلس ؛ تئوریسن سوسیالیسم علمی

Friedrich Engels (1820-1895) آرام بختیاری انگلس، در نظر و در عمل؛ همرزم مارکس. انگلس(1895-1820.م)، دانشمند نابغه، انقلابی درخشان آلمانی، پایه گذار ماتریالیسم تاریخی-دیالکتیکی، و طبق نظر مارکس؛ آموزگار پرولتاریای مدرن، سهم مهمی در خلاقیت غالب مفاهیم مارکسیستی مانند: فلسفه، اقتصاد سیاسی، کمونیسم علمی، تفکر فلسفی و انقلابی بشریت داشت. او در حوزههای علمی دیگر مانند:…

بیشتر بخوانید

«منطق تاریخ در آموزه‌های کارل مارکس و در تاریخ واقعی جامعه 

ترجمه- رحیم کاکایی لئو سورنیکوف:  دیدگاه هایی که مارکس و انگلس هرگز آنها را رها نکردند. احکام و نظریات عمده و خلل ناپذیر مارکسیسم- لنینیسم 1. جهان، گیتی-  ماده‌ای تغییر پذیر، یعنی واقعیت عینی است که در خواص پنجگانه انسان بازتاب می یابد.. 2. ماده نخستین است – آگاهی دومین یا ثانوی است. اما از…

بیشتر بخوانید

دموکراسي د ګډ کار کولو هنر دی

نور محمد غفوری سریزه: دموکراتان باید پخپله د دموکراسۍ د بنستیزه کېدو، پراختیا او تکامل له پاره په عملي او جدي توګه لاس په کارشي. ما په ۲۰۱۶م کال کې په خپله مقاله کې چې اوس هم زما د فیسبوک پر پاڼه شته، ولیکل چې دموکراتانو ته نه ښايي چې د قوم‌پالونکوغیر دموکراتو، د شر او فساد د عاملینو او جګړه مارو افرادو او…

بیشتر بخوانید

چیستی عشق؟

چیستی در پی علت و مبدا گرایی پدیده می باشد٬ که چگونگی صورت العمل پدیده در دنیای فیزیک یا ماتریالیستی ماست. حالا چیستی عشق برخلاف غلط عام٬ حس نیست. نار یا آتش بوده که وجود مقصد عشق است و در سوختن غیر خود٬ در وجود انسانی٬ که آتش شهوت و دیو سیرتی را٬ این نار عشق مهار می کند(قدرت٬ قدرت را…

بیشتر بخوانید

«حزب باد»: تحلیل پدیده فرصت‌طلبی و تبعیت از جریانات غالب از منظر روانشناسی اجتماعی

«حزب باد Opportunism»: تحلیل پدیده فرصت‌طلبی و تبعیت از جریانات غالب از منظر روانشناسی اجتماعی! به برخی افراد به دلیل ویژگی‌های خاص رفتاری‌شان، اصطلاحاً پیروان «حزب باد» اطلاق می‌شود. در این مقاله، از واژه‌ی قدیمی «حزب باد» برای اشاره به افراد فرصت‌طلب (اپورتونیست) استفاده شده است. این دسته از افراد نه به اصول خاصی پایبندند…

بیشتر بخوانید