مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

«
»

علمی و معلوماتی

        زیارتگاه امام صاحب ولایت کندز دومین شهر مذهبی افغانستان

  نوشته کریم پوپل مورخ ۲۱ فبروری ۲۰۲۵    مقدمه  ولسوالی امام صاحب با داشتن ۲۷۷ هزار نفوس یکی از شهرهای مذهبی ترانزیتی افغانستان است. بدین اساس  یکی از غنی‌ترین ولسوالی‌های افغانستان می‌باشد. امام صاحب دارای علفچرها ی وافر و زمین‌ها حاصلخیز، منابع نفت وگاز، آبدات تاریخی، تسهیلات صحی وآموزشی بهتر، سرحد با جمهوریت تاجکستان وموجودیت بندر…

بیشتر بخوانید

             تاریخچه نام گردیز

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۵فبروری ۲۰۲۵ بسیاری از دوستان یکی از روی  نوشته دیگران  تاریخ نام گردیز را نوشته اند بدون از اینکه منابع هندی و انگلیسی را مطالعه کنند. آنها چنین نوشته اند :  گر به معنی کوه و دیز قلعه را گویند یعنی قلعه کوه . وآنها اظهار می کنند که قلعه…

بیشتر بخوانید

چاپنداز

بزکش، پهلوانی که  با سواری اسب، بز را به دایره ٔ حلال میرساند دکتور فیض الله نهال ایماق بزکشی یکی از ورزش های ملی افغانستان به شمار می رود که در این ورزش شرکت کنندگان باید لاشه بز را باخود حمل کنند و در محلی مشخص به نام دایره حلال بیندازند. بزکِشی (کشیدن بزها)، بازی…

بیشتر بخوانید

فیلسوف شدن دانشمند اتمی، بعد از یکسال زندان

Weizsäcker, k.F.(1912-2007) آرام بختیاری فیزیک دان اتمی، میان فلسفه و رسالت صلح. کارل فریدریش- وایتسکر (2007-1912) میلادی، فیزیک دان هسته ای، فیلسوف، محقق صلح، خدا جو، اخترشناس، نماینده ایده آلیسم فیزیکی،و تئوریسین فیزیک کوانتوم، بعد از شکست فاشیسم در سال 1945، بدلیل شرکت در برنامه اتمی نمودن آلمان، توسط انگلیسی ها دستگیر و یکسال در…

بیشتر بخوانید

ګوندي فعاليتونه او دموکراسي

نور محمد غفوری یادونه: دا مقاله مې په ۲۰۱۸ کال لیکلې ده او دادي یو ځل بیایې د درنو لوستونکو او سیاسي او ګوندي فعالیتونو د مینه والو له پاره وړاندې کوم    ټول پوهيږو چې د بريالۍ سياسي مبارزې له پاره غښتلي ګوندي سازمان ته اړتيا ده. د يوه غښتلي مبارز سياسي ګوند جوړول ټاکلی مرام غواړي چې…

بیشتر بخوانید

زمانیکه کیفرخواست دادستان وحکم دادگاه  منفعل گردد  

نکارشی از سخی صمیم  مسئول کیست و عدالت کجاست؟  ***  ایجازی ازین مختصر!     قدرت وحاکمیتیکه بطور مشهود حقوق ومنافع مردم و جامعه و مشروعیت قانون، را در هم شکند ـ دادگاه ودادستانی رانادیده گیردویااگر این مراجع حفظ نظم و قانون وجود خارجی داشته باشند، تأمین عدالت مفهوم خود را از دست دهد و مردم…

بیشتر بخوانید

هوش مصنوعی دیپسیک

دکتر بیژن باران پیشرفت چین در جهان چند قطبی رقابت اقتصادی، امنیت و صلح در جهان را بیافزاید. منظور از صلح عدم جنگ اتمی نه بمباران های محلی است. چند فنآوری چین در زیر آیند: ای آی دیپسیک، انرژی هسته ای از همجوشی چون خورشید؛ اپ جهانی تهیه ویدیو تیک تاک، رایانه کوانتوم، فضا. چین…

بیشتر بخوانید

لیبرال ها، میان ماکس وبر، و کارل مارکس

— max weber 1864-1920 آرام بختیاری جامعه شناسی بورژوایی در مقابل جامعه شناسی چپ  ماکس وبر(1920-1864م)، جامعه شناس آلمانی، مورخ، حقوقدان، نماینده امپریالیستی یک کمونیسم ستیزی خشن، یکی از رهبران جریان “نئوپوزیویتیسم” در ایدئولوژی پایان بورژوازی پیش از فاشیسم، و مدعی درک اقتصاد سیاسی، بود. وبر را میتوان نماینده جامعه شناسی بورژوایی در قرن 20،…

بیشتر بخوانید

هنر عشق ورزیدن….! 

” زیبایی عشق در این است که نه به چیزی وابسته است و نه از چیزی می‌گریزد؛ بلکه در آغوش مسئولیت، خود را آزادانه معنا می‌کند.” فرشید یاسائی پیشگفتار: عشق، این تجربه پیچیده و رازآلود انسانی، همواره موضوعی جذاب برای اندیشه‌ ورزی و تأمل بوده است. در دنیایی که روابط انسانی بیش از پیش تحت…

بیشتر بخوانید

“سوسیالیسم سلطنتی”،- فیلسوف سرنوشت و زوال

Oswald Spengler(1880- 1936) آرام بختیاری اسوالد اسپنگلر،- فیلسوف راستگرا، نیهلیست فرهنگی. اسپنگلر(1936-1880م)، فیلسوف تاریخ، منتقد فرهنگ، نماینده زوال و بدبینی، یکی از راستگرایان فلسفه تاریخ در نیمه نخست قرن 20 در امپریالیسم آلمان،و پیش از جنگ جهانی اول بود. او در مخالفت با مارکسیسم و کمونیسم زمان خود، مدعی شد که دولت سلطنتی-امپراتوری پرویس در…

بیشتر بخوانید

گزیده‌ای از «درسگفتارهای کاپیتال» رفیق فقید جوانشیر در زندان

از نظر مارکس دو نوع بخش خصوصی وجود دارد مارکس … با دقت و تأکید تمام می‌کوشد این مطلب را توضیح دهد که اقتصاد سرمایه‌داری اگرچه به‌ظاهر همان اقتصاد کالایی و پیشه‌وری است اما ماهیتاً با آن تفاوت دارد. مهم‌ترین تفاوت‌ها عبارتند از: ۱. در تولید ساده پیشه‌وری نیروی کار کالا نبود. در سرمایه‌داری نیروی…

بیشتر بخوانید

روزای خونین؛ میان نامه های زندان و تئوری انقلاب

Rosa Luemburg (1871- 1919) آرام بختیاری فدایی سوسیالیسم؛ 14 کتاب خانم روزا- لوکزمبورگ.  خانم روزا- لوکزمبورگ(1919-1871 میلادی)،کمونیست آلمانی، لهستانی یهودی تبار، سیاستمدار، تئوریسین مارکسیست، مبارز میدانی جنبش کارگری، مبلغ و ژورنالیست سوسیالیسم، رهبر جنبش بین المللی کارگران، پایه گذار حزب کمونیست در آلمان و لهستان، و رهبر تئوریک چپ آلمان، در سال 1919 میلادی، همراه…

بیشتر بخوانید

ګوندي فعاليتونه او دموکراسي

نور محمد غفوری ټول پوهيږو چې د بريالۍ سياسي مبارزې له پاره غښتلي ګوندي سازمان ته اړتيا ده. د يوه غښتلي مبارز سياسي ګوند جوړول ټاکلي مرام غواړي چې عملي کول يې په علمي بنسټ سنجول شوې ستراتيژي او د هغو په چوکاټ کې روځنيو تکتيکونو ته ضرورت لري. دا ډول غښتلى مبارز سازمان د…

بیشتر بخوانید

عرفان در مغز

دکتر بیژن باران     لامارک 200 سال پیش گفت: به پذیرش رساندن یک نظریه در مردم بسیار دشوارتر از ابداع آن نظریه است.  آیا در فرهنگ ایرانی عرفان به شبکه های مغزی در لایه باور، نرم افزار، شخصیت، پندار، گفتار، کردار مردم رسوب کرده؟ آیا سامانه عامل مغز مانند رایانه برخی برنامه های عرفان چون درویشی،…

بیشتر بخوانید

در دنیای دیجیتالی امروز، انسان‌ها به مراتب آسیب پذیرتر شده اند!

دیوارها موش دارند و موش‌ها گوش! این مثل یا زبانزد عام در سال‌های حاکمیت استبداد کبیر و صغیر در کشور ما که سخن‌چینی و جاسوسی از زنده‌گی خصوصی مردم بسیار گسترده شده بود، مورد کاربرد عام و خاص قرار داشت و هدف از ان این بود که حتا از سخنان درون خانه شما نیز سرکار…

بیشتر بخوانید