هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)،…

پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

«
»

شعر،ادب و عرفان

هستی، بود و است !

امین الله مفکر امینی                        1015-22-12! بهشتِ این دنیا را مفروش به نسیــــه ی بهشتِ ناپیـــــــــداغنیمت دان بهشتی آفـریده که  نـــــــدارد آغـازو انتهـــــــــا این هست وبود بهستی همیشه بسـوزد ودرسوزوگـدازاسـت عــــــــدم  نبود بهستی،خالقش بودواست وعاری زنیازاست مفکـــــــــــــر بربنـی  چون خرد میباشـد هستیرا کامروایـی هرکه بـــــا ن عملکرد بیـــا بــد بجهــان  بســی رستگــاری…

بیشتر بخوانید

به پیشواز شب یلدا

دوباره نوبت دیدار یلداست شب برف است و یخبندان و سرماست دگر دادم به تو قول و امیدی حضورت روشنی بخشای یلداست به خوان دوستان در این شب شاد انار و هندوانه جلوه فرماست به یاد زلف مشکین و درازت همه شب های من مانند یلداست نکو رویان شب یلدا برقصند فضای بزم خوبان وه…

بیشتر بخوانید

هستی، انسان و عدم 

رسول پویان  عمری گذشت در خم و پیچ مدام هیچ  بـودن نـدیده مانـدن کس در دوام هیچ  جاه و جلال و قـدرت آدم فـسـانه بود  ابحـاری در سـراب تخیّـل تمــام هیچ  زور و زر و کمال تمـدن به باد رفت  ای بی خبرزگردش ودرک مرام هیچ  تاریخ پر ز قصۀ جنگ و ستیز گشت  گویی که در غلاف قلم شد حسام هیچ  هـست و شـدن ارچه تکامل کـرده اند  دردا که می فتند در آخـر به دام هیچ  در امتداد بـود و شـدن خـاک میشویم  تا ذره ذره هـسـتی شـود انقسـام هیچ  دیگ زمان در آتش آز شدن بسوخت  فـرسـوده گـشت در گـذر انهـدام هیچ  هیچی که در خیال عدم جلوه می کند  افکنده است بودو شدن را به کام هیچ  هستی که در تنوع هستی شـده عیان  افـشـرده بـود در دل چـاه ضلام هیچ …

بیشتر بخوانید

             خواب ظلمانی

خفتگا ن رویا ی  یک  آرا مش ا ند  همچوکشتی بسته درساحل خوش اند لیک ، کشتی  هست  از بهری سفر ورنه  بهری چیست ایجا دش به  بر غا فل از اهدا  ف  راه و منزل  اند چشم   دل  را  با   تو هم  بسته  اند ساکت و توفان هراسی  نا  بجا ست  بحر…

بیشتر بخوانید

مرغ رویا  

رسول پویان  مسوزان بال پـرواز پرستـوهـای زیبا را   میفگـن در قفسهای طلایی مرغ رویا را  بیـا بر قایـق بشکـسته چشـمان من بنشین  اگـر داری هـوای گـردش امواج دریا را  هوای گـردش چشمی به دل افتاده از اول  که با نیم نگاهی می کـنـد شرمنده مینا را  دلم از کودکی داغ جـفایی می کشد باخود  که…

بیشتر بخوانید

اتحاد 

تابکی در رنج  و دوری ها ستیم موج  نا  پید ا ی  سا حلها   ستیم  یک عمر از همدگر دوری وهجر پس چوقت اخر من و تو ما  ستیم راه یکی میهن  یکی  مقصد یکی  از چه  بین خو یش دردعوا ستیم هرکه خود را حق بجانب مینگرد بر  نگا ه  جمع    نا…

بیشتر بخوانید

نان آوران کوچک

   ساجده میلاد در ازدحام جاده در شب ها  کودکی پرسه می‌زند هر جا  همه در میز ها نشسته خوشند  کودکی دل شکسته ی تنها  از یکی پول نان میخواهد  از یکی آب سرد می جوید  همه کس بی خیال اند از او  کودک است ،کودکانه می گوید  کودک است ،مادر مریض دارد  پدری که ،دست…

بیشتر بخوانید

روناک آلتون

خانم “روناک آلتون” (به کُردی: ڕوناک ئاڵتوون)، شاعر و نویسنده‌ی کُرد زبان، ساکن سلیمانیه است. ┄┅═✧❁❁✧═┅┄ (۱) پیش از سنگ شدن، من چشمه بودم –  دریغ که تو زبان آب را نمی‌فهمیدی! (۲) جلوی خانه‌ی ما درخت سیبی  و جلوی خانه‌ی آن‌ها،  بوته‌ای گل نسرین… مگر مرزهای بهشت، همین اندازه نیست؟! (۳) در بهاران، سفید…

بیشتر بخوانید

چند شعر کوتاه از زانا کوردستانی

گاهی اتفاقی ستاره‌ای  در دفترم چشم باز می‌کند ولی، من هنوز به آفتاب نقش بسته  بر جلد دفترم دلخوشم… (۲) همه‌ی چراغ‌ها را به شب بده!  تو کفایت می‌کنی،  این خانه را… (۳) غمگین‌ترین کنج جهان شد، وقتی که تو ترکش کردی… خانه‌! (۴) نگاهم کن! حتا کاکتوس‌ها هم  به آفتاب محتاج‌اند… (۵) وقتی که…

بیشتر بخوانید

پدر سالار

ما زنان سر زمین های جنگ  زنان جهان سوم  جهان پدر سالار وقتی نوشتیم  زنی بعد از سقط کودکش  مجبور بود به مزرعه برود و کار کند وقتی از فروش زنها در بدل پول گفتیم  در مقابل قیمت های گذاف یا اندک ، وقتی از دخترانی  گفتیم  که در برابر آدم کشتن برادر یا پدرش …

بیشتر بخوانید

میراث سکاها، هویت ایرانی و مسئله تورانیان در شاهنامه 

– دکتر بیژن باران شاهنامه، خاطره حماسی سکاهای ایران، جغرافیای اسطوره‌ای آن و حس در حال تکامل پادشاهی و هویت آن را حفظ می‌کند. توران در این حماسه، نمایانگر سکاهای ایرانی‌زبان است، نه ترک‌ها، و تفسیرهای سیاسی مدرن نمی‌توانند شواهد زبانی، ژنتیکی و باستان‌شناسی را نادیده بگیرند. نیز به چگونگی مفهوم‌سازی حماسه از فر (شکوه…

بیشتر بخوانید

شور و حال عشق 

رسول پویان  عشق دردام سیاست مرغ بسمل می شود  پـرپـر احسـاس دل بندِ سـلاسـل می شود  تا ز چنگِ بازی ی صیاد مـرغ دل پـرید  عشوه از بهر فریب دل، مشکل می شود  داغ آتـشـناک دل پاکـیـزه گـردانــد درون  خـدعۀ جادوگـران هـربار باطل می شود  غـمزه و ناز و ادا با سـیرتِ مهـر و وفـا  زینت چشم خماروروی خوشکل می شود  درجنون عشق ومستی میشود دل شادمان  چون دغا بیند ز بدمستان، عاقـل می شود  دل همان رند نظربازاست کزروزنخست  دم بـه دم با ناوک مـژگان مقابل می شود  یکنفس بی شوروحال عشق هرگزدل مباد  آنکه با دل های پاک وساده مایل می شود  غنچه های باغ دل صدبار…

بیشتر بخوانید

فلسفه سیاسی فردوسی و روانشناسی ترس در شاهنامه

دکتر بیژن باران نتیجه‌گیری. شاهنامه فردوسی چیزی بیش از یک حماسه ملی است؛ این یک راهنمای فلسفی و روانشناختی برای زندگی در میان ترس، استبداد و تغییر است. او با تبدیل ناامیدی سیاسی به استقامت شاعرانه، هویت اخلاقی و فرهنگی ایران را حفظ کرد. هیولاهای او استعاره‌هایی برای ظلم و اضطراب هستند؛ قهرمانان او مظهر…

بیشتر بخوانید

دو کنیز در سحرگاه فلسفه یونان

Greece Philosophie.2800j. آرام بختیاری فلسفه یونان؛ افسانه و عرفان، منطق و برهان. در حدود سه هزار سال پیش؛ درآن قرون فرهنگسازی و تراژدی گرایی، دو داستان طنز و رمانتیک مینیمالیستی از یونان باستان نقل و ثبت شده: در داستان نخست: دختری بعد از شنا در سواحل دریای گرم مدیترانه قصد شانه کردن موهایش را دارد؛…

بیشتر بخوانید

جنگی حاجی

آقای “جنگی حاجی” (به کُردی: جەنگی حاجی) با نام کامل “جنگی حاجی جبار” (به کُردی: جەنگی حاجی جەبار)، شاعر کُرد زبان است.وی زاده‌ی ۱۰ مه ۱۹۶۹ میلادی، در اربیل است. ┄┅═✧❁❁✧═┅┄ (۱)[برای حلبچه]حلبچهتنهای تنهاست،تنهای تنها،همیشه تنهاست!از سال ۱۹۸۸ تاکنون تنهاست.تنها می‌گریدتنها می‌میردو در تنهایی بی‌پایانش اشک‌هایش را پاک می‌کند.و تنهای تنها به دروغ‌های بی‌پایان ما گوش می‌دهد.…تنهای تنها،با غم…

بیشتر بخوانید