نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

«
»

مسایل بین المللی

آغاز بازآرایی صف‌بندی‌ها در خاور میانه

نویسنده: عباس هاشمی ــ  حملات آمریکا و اسرائیل به ایران گذار خاورمیانه از یک نظم امنیتی تحت رهبری آمریکا به‌سوی یک معماری منطقه‌ای به‌طور فزاینده چندقطبی را شتاب بخشیده و ائتلاف‌ها و پویایی‌های قدرت منطقه‌ای را دگرگون کرده است. از نظم تحت رهبری آمریکا تا معماری امنیتی چندقطبی حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران،…

بیشتر بخوانید

نمایندهٔ چاویست، ایریس وارلا: «بولیوار به ما می‌آموزد که استقلال ملی در درجهٔ نخست قرار دارد»

معترضان پرچم‌های آمریکا و اسرائیل را در کاراکاس به آتش می‌کشند، ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶. عکس: ماکسول بریسنیو/خبرگزاری فرانسه. جنبش‌های اجتماعی ونزوئلا روز جمعه در میدان بولیوار در کاراکاس گرد هم آمدند تا در چارچوب گرامی‌داشت دویست‌وچهل‌وسومین سالگرد تولد سیمون بولیوار، پدر بنیان‌گذار پنج کشور آمریکای جنوبی، مخالفت خود را با مداخلهٔ خارجی در ونزوئلا ابراز…

بیشتر بخوانید

تأثیر عامل ایران بر ثبات و چشم‌اندازهای توسعهٔ بریکس

نویسنده: ولاد مارکین ــ  تنها عاملِ ایران نیست که چشم‌اندازهای بریکس را تعیین می‌کند؛ با این حال، وضعیت کنونی پیرامون جمهوری اسلامی ایران را می‌توان، بدون اغراق، یک آزمون واقعی برای این قالب همکاری دانست. ایران به‌عنوان یک دارایی راهبردی این مجموعه پیوستن ایران به بریکس در ژانویهٔ ۲۰۲۴ صرفاً به‌معنای گسترش رسمی این باشگاه…

بیشتر بخوانید

ترامپ با جنگ علیه ایران خود را در بن‌بست قرار داده است

نویسنده: ونیامین پوپوف‌ ــ  تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران، توازن جهانی قدرت را به‌طور چشمگیری تغییر داده است. خسارت اقتصادی ناشی از این عملیات نظامی عظیم است و پیامدهای آن همچنان در بازارهای جهانی احساس می‌شود؛ برطرف کردن آثار این خسارت ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها به‌طول بینجامد. آزادی کشتیرانی در امتداد یکی…

بیشتر بخوانید

ارزشهای جهانشمول انقلاب کبیر فرانسه

1میرعبدالواحد سادات و درس های از عبرتسرای تاریخ !  مسیر تاریخ  جهان را در چند قرن اخیر  انقلابات بزرگ رقم زده است  .  و فتح باستیل در (14) جولای (۱۷۸۹  م) و انقلاب فرانسه ، یکی از صفحات شورانگیز و از مهم‌ترینرویدادهای تاریخ سیاسی  جهان به شمار می‌رود.  انقلاب کبیر فرانسه (1789)  یک شورش علیه سلطنت مطلقه نبود، بلکه محصول یک تحول عمیقفکری، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بود که از اندیشه‌های عصر روشنگری (The Enlightenment) الهام گرفت و در بستر بحران‌های مالی، نابرابری‌های طبقاتی، فقر گسترده ، ضعف ساختار سیاسی و  شرایط عینی جامعه فرانسه  و تغیرات  خارجی در اواخر قرن هجدهم شکل گرفت.  این انقلاب با پایان دادن به سلطنت مطلقه لویی شانزدهم، امتیازات فئودالی را در فرانسه لغو کرد، روندافول فئودالیسم را در اروپا شتاب بخشید و با استقرار اصول آزادی، برابری، مالکیت خصوصی وحاکمیت قانون، زمینه را برای گسترش نظام سرمایه‌داری (Capitalism) و شکل‌گیری دولت مدرن(Modern State) فراهم ساخت متفکرانی چون مونتسکیو  ، با نظریه : – تفکیک قوا (Separation of Powers)  – ژان ژاک روسو  با نظریه حاکمیت مردم (Popular Sovereignty) و قرارداد اجتماعی (Social Contract)  – ولتر، فیلسوف بزرگ عصر روشنگری، با دفاع از آزادی اندیشه، آزادی بیان، حاکمیت عقل و مبارزه بااستبداد و تعصب دینی و بزرگان دیگر ، الهام‌بخش روشنفکران قرن هجدهم شدند و زمینه فکری انقلاب را فراهم کردند . انقلاب فرانسه برای نخستین بار اصل مشروعیت حکومت را از : «حق الهی پادشاهان» به «اراده ملت» انتقال داد .  که پیامد آن تصویب : اعلامیه حقوق بشر و شهروندی (Declaration of the Rights of Man and of the Citizen) بود کهاصولی چون : آزادی (Liberty) برابری (Equality) حاکمیت قانون (Rule of Law) حقوق بشر (Human Rights)   و حاکمیت ملی (National Sovereignty)  را در تداوم  اعلامیه استقلال امریکا به ارزش‌های جهانی تبدیل کرد .  هرچند انقلاب در برخی مراحل با خشونت ، کشتار ، و افراط همراه شد، اما در نهایت مسیر شکل‌گیریدولت مدرن، قانون اساسی، نهادهای دموکراتیک و جامعه مدنی را هموار ساخت. در جهان امروز و بویژه در احوال ناهنجار کنونی ، کماکان  اهمیت انقلاب فرانسه ، پیام  و درس هایتاریخی آن ، همچنان پابرجاست.  تجربه بیش از دو قرن گذشته نشان داده است که :  توسعه پایدار، امنیت، عدالت و ثبات سیاسی تنها در سایه حکومت قانون، استقلال قوه قضائیه،مشارکت مردم، احترام به حقوق اساسی شهروندان و پاسخگویی قدرت امکان‌پذیر است. کشورهایی کهاین اصول را نهادینه کرده‌اند، از ثبات و پیشرفت بیشتری برخوردار شده‌اند .   و اکنون  سکانداران قدرت به این ارزشهای پشت کرده اند ، شاهد افول ارزشهای و با جهان ناهنجارمواجه هستیم .  تاریخ به ما می‌آموزد که انقلاب فرانسه پیش از آنکه یک انقلاب سیاسی باشد، یک انقلاب فکری بود .  اندیشه، کتاب، روشنکری و آگاهی، زمینه‌ساز تحول سیاسی شدند.  این همان پیام ماندگار انقلاب فرانسه است که پس  از دو قرن، همچنان یکی از مهم‌ترین منابع الهامبرای ملت‌هایی است که در جست‌ وجوی آزادی، مشروعیت و دولت قانون‌مدار میباشند . این، مهم‌ترین میراث  و تجربه تاریخی انقلاب فرانسه برای جهان و مهم‌ترین درس آن  ، برای ما ،  است ،که خوشبختانه با دین ، آیین و تاریخ افغانستان  مباینت ندارد .  برای افغانستان، مهم‌ترین درس انقلاب فرانسه آن است که هیچ تحول پایدار سیاسی بدون تحول فکریو فرهنگی امکان‌پذیر نیست.  پیش از هر انقلاب سیاسی، باید یک جنبش روشنگری ملی (National Enlightenment) شکل گیرد . جنبشی که با درس و عبرت از جنبش ها و حوادث بزرگ جهانی و تاریخی کشور ، در   :…

بیشتر بخوانید

انشعاب بزرگ در حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه

– انتخابات سال 2028 در این کشور! بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در یکی از مهم‌ترین تحولات و تغییر آرایش‌های سیاسی چند دهه اخیر در ترکیه، اوزگور اوزل، رهبر برکنارشده حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، به‌همراه ۹۱ نماینده مجلس با ارائه مدارک رسمی به وزارت کشور ترکیه، رسمیت یافتن حزب جدید خود تحت عنوان «حزب نوین» (Yeni Parti)‌…

بیشتر بخوانید

به یاد رفیق تقی شهرام و فرار تاریخی‌اش از زندان شاه و اعدام‌اش در جمهوری اسلامی ایران!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در سحرگاه دوم مرداد 1359، رفیق محمد تقی شهرام در پی بیش از یک سال حبس انفرادی و شکنجه و آزار بسیار و پس از نمایش چهار روزه به نام «دادگاه؟!» در زندان اوین تیرباران شد.  در این مطلب، با گرامی‌داشت زندگی سرافرازانه این کمونیست، نگاهی به فرار تاریخی وی از زندان…

بیشتر بخوانید

قیمت نفت به‌طور خودکار جهش خواهد کرد

ترامپ خواهد باخت، روسیه سود خواهد برد ا. م. شیری- مترجم از تشدید جدید جنگ با ایران چه انتظاری باید داشت؟ آیا اکنون نوبت حوثی‌ها فرارسیده است؟ درگیری میان آمریکا و ایران وارد مرحلۀ تازه‌ شده است. بامداد ۲۱ ژوئیه، جمهوری اسلامی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در بحرین و کویت حمله کرد. هم‌زمان، حوثی‌های…

بیشتر بخوانید

تلاش بغداد برای ایجاد تعادل بین ایران و آمریکا

دمیتری نفیودوف (Dmitry NEFYODOV)، دانشمند علوم سیاسی، کارشناس مسائل بین‌المللی ا. م. شیری- کف‌گیر رژیم تروریستی آمریکا به ته دیگ خورده یا مقامات جمهوری اسلامی را احمق تصور می‌کند؟ بنظرم، هر دو! رژیم امپراتوری آمریکا که با حمله به میهن ما- ایران، خود را در باتلاق خودساخته گرفتار کرده‌ است، در تلاش برای خروج از…

بیشتر بخوانید

گذار از دیکتاتوری‌های مدرن (3)

«حکومت‌های موازی، اقتصاد استبداد و جامعهٔ مدنی» تهیه و تدوین: فرشید یاسائی فصل هشتم:  « بحران رهبری و اپوزیسیون؛ چرا بسیاری از جنبش‌های آزادی‌خواه به مقصد نمی‌رسند؟ » ادامه از شماره قبل….تاریخ تحولات سیاسی نشان می‌دهد که سقوط یک حکومت، الزاماً به معنای پیروزی آزادی نیست. در بسیاری از کشورها، لحظهٔ فروپاشی نظم پیشین، هم‌زمان…

بیشتر بخوانید

آنارشیسم یا سوسیالیسم؟(بخش۲)

نوشته: ی. و. استالین برگردان: آمادور نویدی آنارشیسم یا سوسیالیسم؟ بخش (۲) تئوری ماتریالیستی «این آگاهی انسان‌ها نیست که هستیِ آنان را تعیین می‌کند، بلکه برعکس، این هستیِ اجتماعیِ آن‌هاست که آگاهی‌شان را تعیین می‌کند.»– کارل مارکس ما اکنون می‌دانیم که روش دیالکتیکی چیست. اما نظریهٔ ماتریالیستی چیست؟ همه‌چیز در جهان تغییر می کند، و…

بیشتر بخوانید

نشست دیپلماتیک آسیای جنوب شرقی‌(آ.سه.آن) در مانیل!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  هم‌زمان با برگزاری پنجاه‌ونهمین نشست وزیران امور خارجه اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا‌(آ.سه.آن) در مانیل، مقام‌های این اتحادیه و شرکای گفت‌وگوی آن بر ضرورت کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی، برقراری آتش‌بس در غرب آسیا، حفظ امنیت دریای جنوبی چین و تقویت همکاری‌های اقتصادی و منطقه‌ای تاکید کردند. ده کشور عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق…

بیشتر بخوانید

ایران در دو جنگ با امریکا و اسرائیل

در بارۀ جنگ دوازه روزه که با حملۀ امریکا و اسرائیل به خاک کشور ایران به تاریخ 23 خرداد یا جوزای 1404 خورشیدی مطابق به 13 جون 2025 میلادی و جنگ چهل روزه 9 اسفند یا حوت 1404 خورشیدی مطابق به 28 فوریه 2026 میلادی به راه افتاد، زیاد مطالعه، تحلیل و بررسی شده است.…

بیشتر بخوانید

تنگه ی هرمز _ ایجادگر هژمون ایران                            

                مقاومت ایران ، امریکا را درمانده کرده است.       نوشته ی : اسماعیل فروغی       پس از دوهفته بمباردمان بیرحمانه ی اهداف نظامی و ملکی ایران توسط امریکا که ادامه ی همان حملات ویرانگرانه ی دوازده روزه و چهل روزه ی امریکا برایران است ، جمهوری اسلامی ایران هنوز پابرجاست ، هنوز…

بیشتر بخوانید

رهبران احزاب و فعالان سیاسی کرد

جمهوری اسلامی فهرست ۳۷ نفره را برای استرداد از عراق و اروپا اعلام کرد! بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  خبرگزاری فارس ۳۰ تیر ۱۴۰۵ به نقل از قوه قضاییه جمهوری اسلامی گزارش داد که در پی تشکیل پرونده‌های قضایی و ثبت شکایت‌های «خصوصی»، برای شماری از رهبران و اعضای احزاب و گروه‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی، از جمله…

بیشتر بخوانید