آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

«
»

مسایل بین المللی

نمایندهٔ چاویست، ایریس وارلا: «بولیوار به ما می‌آموزد که استقلال ملی در درجهٔ نخست قرار دارد»

معترضان پرچم‌های آمریکا و اسرائیل را در کاراکاس به آتش می‌کشند، ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶. عکس: ماکسول بریسنیو/خبرگزاری فرانسه. جنبش‌های اجتماعی ونزوئلا روز جمعه در میدان بولیوار در کاراکاس گرد هم آمدند تا در چارچوب گرامی‌داشت دویست‌وچهل‌وسومین سالگرد تولد سیمون بولیوار، پدر بنیان‌گذار پنج کشور آمریکای جنوبی، مخالفت خود را با مداخلهٔ خارجی در ونزوئلا ابراز…

بیشتر بخوانید

تأثیر عامل ایران بر ثبات و چشم‌اندازهای توسعهٔ بریکس

نویسنده: ولاد مارکین ــ  تنها عاملِ ایران نیست که چشم‌اندازهای بریکس را تعیین می‌کند؛ با این حال، وضعیت کنونی پیرامون جمهوری اسلامی ایران را می‌توان، بدون اغراق، یک آزمون واقعی برای این قالب همکاری دانست. ایران به‌عنوان یک دارایی راهبردی این مجموعه پیوستن ایران به بریکس در ژانویهٔ ۲۰۲۴ صرفاً به‌معنای گسترش رسمی این باشگاه…

بیشتر بخوانید

ترامپ با جنگ علیه ایران خود را در بن‌بست قرار داده است

نویسنده: ونیامین پوپوف‌ ــ  تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران، توازن جهانی قدرت را به‌طور چشمگیری تغییر داده است. خسارت اقتصادی ناشی از این عملیات نظامی عظیم است و پیامدهای آن همچنان در بازارهای جهانی احساس می‌شود؛ برطرف کردن آثار این خسارت ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها به‌طول بینجامد. آزادی کشتیرانی در امتداد یکی…

بیشتر بخوانید

ارزشهای جهانشمول انقلاب کبیر فرانسه

1میرعبدالواحد سادات و درس های از عبرتسرای تاریخ !  مسیر تاریخ  جهان را در چند قرن اخیر  انقلابات بزرگ رقم زده است  .  و فتح باستیل در (14) جولای (۱۷۸۹  م) و انقلاب فرانسه ، یکی از صفحات شورانگیز و از مهم‌ترینرویدادهای تاریخ سیاسی  جهان به شمار می‌رود.  انقلاب کبیر فرانسه (1789)  یک شورش علیه سلطنت مطلقه نبود، بلکه محصول یک تحول عمیقفکری، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بود که از اندیشه‌های عصر روشنگری (The Enlightenment) الهام گرفت و در بستر بحران‌های مالی، نابرابری‌های طبقاتی، فقر گسترده ، ضعف ساختار سیاسی و  شرایط عینی جامعه فرانسه  و تغیرات  خارجی در اواخر قرن هجدهم شکل گرفت.  این انقلاب با پایان دادن به سلطنت مطلقه لویی شانزدهم، امتیازات فئودالی را در فرانسه لغو کرد، روندافول فئودالیسم را در اروپا شتاب بخشید و با استقرار اصول آزادی، برابری، مالکیت خصوصی وحاکمیت قانون، زمینه را برای گسترش نظام سرمایه‌داری (Capitalism) و شکل‌گیری دولت مدرن(Modern State) فراهم ساخت متفکرانی چون مونتسکیو  ، با نظریه : – تفکیک قوا (Separation of Powers)  – ژان ژاک روسو  با نظریه حاکمیت مردم (Popular Sovereignty) و قرارداد اجتماعی (Social Contract)  – ولتر، فیلسوف بزرگ عصر روشنگری، با دفاع از آزادی اندیشه، آزادی بیان، حاکمیت عقل و مبارزه بااستبداد و تعصب دینی و بزرگان دیگر ، الهام‌بخش روشنفکران قرن هجدهم شدند و زمینه فکری انقلاب را فراهم کردند . انقلاب فرانسه برای نخستین بار اصل مشروعیت حکومت را از : «حق الهی پادشاهان» به «اراده ملت» انتقال داد .  که پیامد آن تصویب : اعلامیه حقوق بشر و شهروندی (Declaration of the Rights of Man and of the Citizen) بود کهاصولی چون : آزادی (Liberty) برابری (Equality) حاکمیت قانون (Rule of Law) حقوق بشر (Human Rights)   و حاکمیت ملی (National Sovereignty)  را در تداوم  اعلامیه استقلال امریکا به ارزش‌های جهانی تبدیل کرد .  هرچند انقلاب در برخی مراحل با خشونت ، کشتار ، و افراط همراه شد، اما در نهایت مسیر شکل‌گیریدولت مدرن، قانون اساسی، نهادهای دموکراتیک و جامعه مدنی را هموار ساخت. در جهان امروز و بویژه در احوال ناهنجار کنونی ، کماکان  اهمیت انقلاب فرانسه ، پیام  و درس هایتاریخی آن ، همچنان پابرجاست.  تجربه بیش از دو قرن گذشته نشان داده است که :  توسعه پایدار، امنیت، عدالت و ثبات سیاسی تنها در سایه حکومت قانون، استقلال قوه قضائیه،مشارکت مردم، احترام به حقوق اساسی شهروندان و پاسخگویی قدرت امکان‌پذیر است. کشورهایی کهاین اصول را نهادینه کرده‌اند، از ثبات و پیشرفت بیشتری برخوردار شده‌اند .   و اکنون  سکانداران قدرت به این ارزشهای پشت کرده اند ، شاهد افول ارزشهای و با جهان ناهنجارمواجه هستیم .  تاریخ به ما می‌آموزد که انقلاب فرانسه پیش از آنکه یک انقلاب سیاسی باشد، یک انقلاب فکری بود .  اندیشه، کتاب، روشنکری و آگاهی، زمینه‌ساز تحول سیاسی شدند.  این همان پیام ماندگار انقلاب فرانسه است که پس  از دو قرن، همچنان یکی از مهم‌ترین منابع الهامبرای ملت‌هایی است که در جست‌ وجوی آزادی، مشروعیت و دولت قانون‌مدار میباشند . این، مهم‌ترین میراث  و تجربه تاریخی انقلاب فرانسه برای جهان و مهم‌ترین درس آن  ، برای ما ،  است ،که خوشبختانه با دین ، آیین و تاریخ افغانستان  مباینت ندارد .  برای افغانستان، مهم‌ترین درس انقلاب فرانسه آن است که هیچ تحول پایدار سیاسی بدون تحول فکریو فرهنگی امکان‌پذیر نیست.  پیش از هر انقلاب سیاسی، باید یک جنبش روشنگری ملی (National Enlightenment) شکل گیرد . جنبشی که با درس و عبرت از جنبش ها و حوادث بزرگ جهانی و تاریخی کشور ، در   :…

بیشتر بخوانید

انشعاب بزرگ در حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه

– انتخابات سال 2028 در این کشور! بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در یکی از مهم‌ترین تحولات و تغییر آرایش‌های سیاسی چند دهه اخیر در ترکیه، اوزگور اوزل، رهبر برکنارشده حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، به‌همراه ۹۱ نماینده مجلس با ارائه مدارک رسمی به وزارت کشور ترکیه، رسمیت یافتن حزب جدید خود تحت عنوان «حزب نوین» (Yeni Parti)‌…

بیشتر بخوانید

به یاد رفیق تقی شهرام و فرار تاریخی‌اش از زندان شاه و اعدام‌اش در جمهوری اسلامی ایران!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در سحرگاه دوم مرداد 1359، رفیق محمد تقی شهرام در پی بیش از یک سال حبس انفرادی و شکنجه و آزار بسیار و پس از نمایش چهار روزه به نام «دادگاه؟!» در زندان اوین تیرباران شد.  در این مطلب، با گرامی‌داشت زندگی سرافرازانه این کمونیست، نگاهی به فرار تاریخی وی از زندان…

بیشتر بخوانید

قیمت نفت به‌طور خودکار جهش خواهد کرد

ترامپ خواهد باخت، روسیه سود خواهد برد ا. م. شیری- مترجم از تشدید جدید جنگ با ایران چه انتظاری باید داشت؟ آیا اکنون نوبت حوثی‌ها فرارسیده است؟ درگیری میان آمریکا و ایران وارد مرحلۀ تازه‌ شده است. بامداد ۲۱ ژوئیه، جمهوری اسلامی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در بحرین و کویت حمله کرد. هم‌زمان، حوثی‌های…

بیشتر بخوانید

تلاش بغداد برای ایجاد تعادل بین ایران و آمریکا

دمیتری نفیودوف (Dmitry NEFYODOV)، دانشمند علوم سیاسی، کارشناس مسائل بین‌المللی ا. م. شیری- کف‌گیر رژیم تروریستی آمریکا به ته دیگ خورده یا مقامات جمهوری اسلامی را احمق تصور می‌کند؟ بنظرم، هر دو! رژیم امپراتوری آمریکا که با حمله به میهن ما- ایران، خود را در باتلاق خودساخته گرفتار کرده‌ است، در تلاش برای خروج از…

بیشتر بخوانید

گذار از دیکتاتوری‌های مدرن (3)

«حکومت‌های موازی، اقتصاد استبداد و جامعهٔ مدنی» تهیه و تدوین: فرشید یاسائی فصل هشتم:  « بحران رهبری و اپوزیسیون؛ چرا بسیاری از جنبش‌های آزادی‌خواه به مقصد نمی‌رسند؟ » ادامه از شماره قبل….تاریخ تحولات سیاسی نشان می‌دهد که سقوط یک حکومت، الزاماً به معنای پیروزی آزادی نیست. در بسیاری از کشورها، لحظهٔ فروپاشی نظم پیشین، هم‌زمان…

بیشتر بخوانید

آنارشیسم یا سوسیالیسم؟(بخش۲)

نوشته: ی. و. استالین برگردان: آمادور نویدی آنارشیسم یا سوسیالیسم؟ بخش (۲) تئوری ماتریالیستی «این آگاهی انسان‌ها نیست که هستیِ آنان را تعیین می‌کند، بلکه برعکس، این هستیِ اجتماعیِ آن‌هاست که آگاهی‌شان را تعیین می‌کند.»– کارل مارکس ما اکنون می‌دانیم که روش دیالکتیکی چیست. اما نظریهٔ ماتریالیستی چیست؟ همه‌چیز در جهان تغییر می کند، و…

بیشتر بخوانید

نشست دیپلماتیک آسیای جنوب شرقی‌(آ.سه.آن) در مانیل!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  هم‌زمان با برگزاری پنجاه‌ونهمین نشست وزیران امور خارجه اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا‌(آ.سه.آن) در مانیل، مقام‌های این اتحادیه و شرکای گفت‌وگوی آن بر ضرورت کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی، برقراری آتش‌بس در غرب آسیا، حفظ امنیت دریای جنوبی چین و تقویت همکاری‌های اقتصادی و منطقه‌ای تاکید کردند. ده کشور عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق…

بیشتر بخوانید

ایران در دو جنگ با امریکا و اسرائیل

در بارۀ جنگ دوازه روزه که با حملۀ امریکا و اسرائیل به خاک کشور ایران به تاریخ 23 خرداد یا جوزای 1404 خورشیدی مطابق به 13 جون 2025 میلادی و جنگ چهل روزه 9 اسفند یا حوت 1404 خورشیدی مطابق به 28 فوریه 2026 میلادی به راه افتاد، زیاد مطالعه، تحلیل و بررسی شده است.…

بیشتر بخوانید

تنگه ی هرمز _ ایجادگر هژمون ایران                            

                مقاومت ایران ، امریکا را درمانده کرده است.       نوشته ی : اسماعیل فروغی       پس از دوهفته بمباردمان بیرحمانه ی اهداف نظامی و ملکی ایران توسط امریکا که ادامه ی همان حملات ویرانگرانه ی دوازده روزه و چهل روزه ی امریکا برایران است ، جمهوری اسلامی ایران هنوز پابرجاست ، هنوز…

بیشتر بخوانید

رهبران احزاب و فعالان سیاسی کرد

جمهوری اسلامی فهرست ۳۷ نفره را برای استرداد از عراق و اروپا اعلام کرد! بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  خبرگزاری فارس ۳۰ تیر ۱۴۰۵ به نقل از قوه قضاییه جمهوری اسلامی گزارش داد که در پی تشکیل پرونده‌های قضایی و ثبت شکایت‌های «خصوصی»، برای شماری از رهبران و اعضای احزاب و گروه‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی، از جمله…

بیشتر بخوانید

جنگ اوکراین، جنگ آمریکا علیه روسیه است

نویسنده: برایان برلتیک ــ  در حالی که رسانه‌های غربی همچنان به شکل دادن روایت‌هایی ادامه می‌دهند که از شکافی فزاینده میان آمریکا و اروپا دربارهٔ جنگ جاری در اوکراین سخن می‌گویند ــــ روایتی که در آن آمریکا هرچه بیشتر بی‌علاقه و در حال عقب‌نشینی نشان داده می‌شود و اروپا هرچه بیشتر مستأصل و تقابل‌جو ــــ…

بیشتر بخوانید