دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

«
»

جنایت جمهوری تبهکار اسلامی ایران علیه کارگران افغانستان در روز جهانی کارگر

بیش از پنجاه نفر از کارگران افغانستان که برای فروش نیروی کار راهی ایران بودند، در منطقۀ مرزی درۀ ذوالفقار توسط عوامل جمهوری اسلامی دستگیر و به شدت شکنجه شدند. پس از شکنجه و رفتار غیر انسانی بیش از بیست نفر از آنها به رودخانۀ هری رود انداخته شدند که تعدادی از آنها کشته و…

بیشتر بخوانید

در سوگ ابراهیم 

با کمال تاسف امروز رفیق ابراهیم گوکچک گیتاریست «گروپ یوروم» را از دست دادیم! بهرام رحمانی  bahram.rehmani@gmail.com  ابراهیم گوکچک هنرمند انقلابی و عضو گروه‌(گروپ یوروم) که دو روز پیش به اعتصاب غذای ٣٢٣ روزه خود پایان داده بود در یکی از بیمارستان‌های استانبول چشم از جهان فروبست.  ابراهیم گوکچک از اعضای گروه یوروم که در…

بیشتر بخوانید

معمای سه بعدی

برطبق موافقتنامه امریکا وطالبان: ۱- طالبان بر عساکر امریکایی حمله نمیکنند.۲–دولت افغانستان مکلف است تا پینج هزار زندانی طالب را اززندانها رها سازد .۳– درجلوگیری از کشتار عساکر افغانی توسط طالبان مکلفیت صریح ذکر نشده ، تخفیف خشونت گفته شده که معنی خودداری از جنگ را نمیدهد. برد وباخت با کیست ؟ تا حال برنده…

بیشتر بخوانید

چگونه پول را تبدیل به تاپاله کنید ؟

حذف چهار صفر از پول ملی در مجلس اسلام تصویب شد . واحد ریال حذف و کمترین واحد تومان میشود ، یعنی اسکناس هزار تومانی به سکه یک تومانی تبدیل میشود… به گفته یک مقام مسلمان اکنون هر یورو حدود ۱۷ هزار تومان ارزش دارد، اما در واحد پولی جدید ارزش فعلی هر یورو معادل…

بیشتر بخوانید

هفتادو پنجمین سال پیروزی بر ناسیسم

داکتر آرین بشریت به هفتادوپنجمین پله نرد بان سالهای می رسد که او را از لحظه شکست نهایی ناسیسم و پایان جنگ در اروپا جدا می سازد، در نهم ماه می سال 1945 ارتش آلمان نازی” ورماخت” عملا تسلیم شده، جهان شادمان و از شر هیولای نازیسم  و فاشیزم آزاد  گشت. هیچ جنگی تصادفی نیست…

بیشتر بخوانید

به بلایش

آن خاک چو در دام بلا شد ، به بلایشآماج بسا حادثه ها شد ، به بلایشگر طالب خونخوار به پوسته زده شبخونسر از تن سرباز جدا شد، به بلایشبیکاری اگر گشته بلای سر مردمبا دیپلوم و تحصیل گدا شد، به بلایشمامی که زمحتاجی جگر گوشه فروختهآواز او تا عرش خدا شد ، به بلایشگر…

بیشتر بخوانید

مبهم توافق او مبهم لیدلوری

ولي منګل  د روان کال د فبرورۍ په نویشتمه د متحده ایالتونو او طالبانو تر منځ توافق او هوکړه وشوه؛ چې  پهترڅ کې به یې متحده ایالتونه له افغانستان څخه په زماني چوکاټ کې خپلې ځواکونه   باسي؛  اوطالبان به  بین الافغاني خبرو اترو ته د یوه باثباته ، سوله ایز او ټولو افغانانو ته د یوه منلي راتلونکيدولت او حکومت   د رامنځ ته کولو  لپاره چمتو کیږي. دغه د توافق دوه عمده ټکي دي. اوس پوښتنه دا ده ، چې څنکه او ترکومه بریده به دغه هوکړه عملي شي؟ په نړۍ او  په ځنګړي توګه په افغانستان کې، که د جنګ جګړو او منازعاتو تاریخ او پېښو ته وکتلشي، نو باید وویل شي چې، اپتمیزم او هیلې دغه توافق ته بېځایه دي. ځکه : په افغانستان د متحده ایالتونو یرغل او د هغه لاندې کولو سره ، ددغه لوی امپریالیستي ښامار سترېجیوستراتیژيکي او جیوپولیتیکې ګټې او منافع تړلې وې او دي؛ او هغه په هېڅ قیمت او بیه نه غواړي لهلاسه ورکړي. د متحده ایالتونو د حاکمو کړیو په اند په هندوکش ولکه یا تسلط د اسیا فتح ده . که داومنو ، نو ویلای شم چې دغه توافقات هسې د کاغذ پرمخ  بې ادرسه متن دی ؛ د جګړې ختم او سوله ددغو توافقاتو سره تړاو نه لري ، ځکه دغه هوکړه یوازې د امریکا او طالبانو سره لکه د موازي حکومتنماینده ګانو  سره شوې ده ؛ نه د افغان حکومت  سره چې په اوس کې د جنګ عمده لوری دی. یو مشکل اړخ  او پوښتنه داده چې ددغې پروسې بین الافغاني مذاکرات به تر کومه د یوه افغان شمولهپراخ راتلونکي سیاسي نظام پر سر کامیاب وي او څومره وخت به ونیسي ؛ پداسې حال کې چې دجګړې میدان به ګرم او تود وي؟ دوهم مشکل او له ابهامه ‌‌‌‌‌‌ډک وضعیت دادی چې ایا متحده ایالتونه به دغو توافقاتو ته په رښتیا ژمنواوسي؛ که هسې د ترامپ  لپاره په راروانو انتخاباتو کې د بریا لپاره د میز پر سر  « د کمپاین توس » دی .. د متحده ایالتونو د ولسمشر ترامپ ، مبهم او ناپېژندونکی سیاست  څخه ، او د نوموړي له سیاسيسواد نه خو داسې معلومیږي چې هغه به له دغې هوکړې او توافقاتو ووځي، ځکه په اغلب ګمان کههغه بیا انتخابات وګټل ، ددغه کار لپاره کافي وخت لري.متحده ایالتونه د خپل بهرني متکبرانه سیاستپه بهیر کې د بین المللي  او بین دولي توافقاتو نه د سرغړونو تاریخچه اومخینه لري. دایران سره روان ګرم کړکېچ ؛او په نړۍ کې د روسیې مخ په زیاتیدونکي سیاسي، اقتصادي اونظامي نفود ، د متحده ایالتونو کارنګریس ماینان ګانګستران او په نړې کې جګړو او اخ‌‌‌‌‌‌ډوب ته لېوالهجنرالان، جمهور ریس ترامپ  هڅوي چې له افغانستان څخه خپل ځواکونه و نه باسي، هغوی په دېاند دي چې له امریکا وروسته به  دغه منطقه د هغوی د دښمانانو ؛ روسیه او ایران د فعال حضور اونفوذ ساحه وګرځي او د سوریه سڅېناریو به تکرار شي. د ستونزې عمق حقیقت دادی چې افغان منازعه  د دولتي قدرت او حاکمیت ، د نظام د څرنګوالي د جوړښت پر سر ،په  يو ټولنیز ، سیمه ایز او نړیوال سیندروم بدله شوې ده :  یوه ‌‌‌‌‌‌ډله د قدرت مدعیان طالبان؛ پدې اند دي چې ټولنه او عنعنه له دوی سره ده؛ او غواړي چې مطلقاسلامي بنسټپال او ردیکال نظام رامنځ ته شي. بله ‌‌‌‌‌‌ډله پخواني جهادي باندیتیزم دی چې، که پرون یې د نظام لپاره طالباني فکر درلود؛ نن تر یوه حداو بریده د معتدلې اسلامي دموکراسۍ  او نظام غوښتونکي دي، په کوم کې  چې همدا اوس غوړهچربه برخه لري. بله د افغانستان مدرنیزه ، روڼ انده او روښانفکره ترقي پاله د یویشتمې پېړۍ ټولنه ده؛ چې د یوهواقعي دموکراتیک  کثرت ګرا، مدني او حقوقي « پان افغان  دولت او ملت » یا په بل عبارت ، د یوهواحد غوړیدلي دولت او ملت ؛ او په هغه کې د انتخابي حاکمیت غوښتونکي دي. نوی نسل اوس په تېروماورا قبیلوي، دیني او قومي استبدادي حاکمیتونو باور نه لري. که دغو پاس د ټولنې دریو متضادو کتګوریو ته وکتل شي؛ نو د یوه راتلونکي باثباته دولت او حاکمیت دجوړښت  لپاره هیلې ‘باد ګزکولو’ ته  په اوس کې ورته کیږي؛ ځکه د افغانستان شخړه  په د ننه کې دنظام او قدرت پر سر ده ؛ او په بهر کې ، د سیمه ایزو هېوادونو او د لویو قدرتونو ؛ د ستراتیژيک عمقاو جیوپولیتیکو مفاداتو او ګټو پر سر ده. پایله: د افغانستان ستونزه او منازعه یوازې او یوازې د بین  الافغاني پراخ سیاسي دیالوګ؛ او ورسرهجوخت د سیمه ایز و او نړیوالو قدرتونو د یوه صادقانه ، د حسن نیت کنسېنسوس او وفاق له مخېبنیادي حل و فصل کېدای شي. نېږدې او لیرې تاریخ موږ ته راښي چې دا هېواد په یکتازۍ ، زور اوجبر هېڅ قدرت او طاقت نه دی په بشپړ ‌‌‌‌‌‌ډول مستعمره او لاندې کړی.…

بیشتر بخوانید

حقایق کروناویروس آشکار می ­شود

ولادیمیر پراخواتیلوف (Vladimir Prokhvatilov) استاد علوم سیاسی، کارشناس مسائل جهانی ابراهیم شیری «تنها ابزار مقابله با طاعون، صداقت است» (آلبر کامو) متخصصان برجسته میکروب شناسی و امراض مسری بر این باورند، که اطلاعات رسمی در باره کروناویروس منطبق بر واقعیت نیست. جان یوآنیدیس، پروفسور ویروس­ شناسی،بیماری­های واگیر و آمار دانشگاه استنفورد اعتقاد دارد، که «داده­ های جمع­ آوری…

بیشتر بخوانید

طعم تلخ قلم !

نجف دریابندی مترجم و نویسنده پرتلاش ایران روز دوشنبه ۱۵ادریبهشت ۹۹در سن۹۱سالگی در تهران درگذشت…  احساس میکنم دلم برای قلم و رسالت قلم میگیرد . دریا بندی را به صفت شخصی نمیشناختم حالا در فضای مجازی از او تعریف میشود من دلم برای اشخاص کمتر میگیرد . ولی برای قلم خیلی دلگیرم . به آرامی…

بیشتر بخوانید

فریاد اعتراض علیه جنایات بشری در مقابل افغانهای پناهنده درایران

ما به اینجا نه پی حشمت وجاه امده ایماز بد حادثه اینجا به پناه امده ایم حافظ رسانه ها بطور مستند اجساد کشته شدگان وشکنجه دید گان افراد محتاج ومعصوم افغان را به نمایش میگذارند که در جمهوری اسلامی ایران با بی رحمی وبی حرمتی به مقام انسان بعد از لت وکوب وشکنجه بدریا انداخته…

بیشتر بخوانید

عاشیق فیصل، خنیاگر شب های آفتابی!

بهروز مطلب زاده 25 اکتبر سال 1894 است. یک روز شورانگیز بهاری. «گلزار» که آخرین روزهای بارداری خود را می گذراند، با شکمی برآمده و گام هائی شمرده، پاکشان و سلانه سلانه، با عبور از کناره های سرسبز و پرآب علف روستای «سبوری» شارکیشلا، از توابع استان «سیواس» ترکیه، به سوی چراگاه می رود تا…

بیشتر بخوانید

جنایت شرم آور جمهوری اسلامی نسبت به کارگران افغا ن را محکوم می کنیم!

فراخوان گزارشگرانچگونه میتوان بر این جنایت وحشتناک چشم فرو بست و اعتراض نکرد؟ چگونه میتوان مرگ و قتل این کارگران و نوجوانان را دید و سکوت کرد؟ ماموران مرزی جمهوری اسلامی شب اول ماه مه تعدادی از مهاجران و پناهندگان افغانی را که قصد ورود به خاک ایران را داشتند , بازداشت کرده و با…

بیشتر بخوانید

افغانستان ته وسلي جوړول

د افغانستان د امتيت شورا ريس شاغلي محب او اشرف غني دواړه بايد د مکلفيت د دوري دوه کلنه دوره د مختلفو دلايلو په خاطر جبري او حتمي کړي او هر افغان چي ۱۸ کاله عمر پوره کړي د خپل ملي او اسلامي او افغاني دين او وظيفه په رضا او خوشحالي په ځان تطبيق…

بیشتر بخوانید

نقد با 6قاعده بلوم شعر مهناز بدیهیان

بیژن باران.  غراب اصفهان، مجموعه شعر، مهناز بدیهیان، 2019، 108 ص، سن فرانسیسکو، انگلیسی. جهانی بی جنگ، سرنگونی سرمایه داری، مجموعه شعر، جلد 6، گردان شاعران انقلابی، ویراست: جک هیرشمن، کملاندر-مگون، جان کرل، 2019، 231 ص، نشر کالاتوبیا، سن فرانسیسکو، انگلیسی.  مهناز زاده اصفهان، مقیم حومه برکلی است. برادرش فردین در جنگ با عراق کشته…

بیشتر بخوانید

نني پښتانه د اعتماد وړ نه دي

زما وروڼو پښتنو ( پکتياوالو – خوستيو – پکتيکا والو – غزنيچيو. – وردګو – لوګريو – کندزيو – مزاريو – پروانيو – زابليو – قندهاريو – هلمنديو – ارزګانيو – هراتيو – بادغيسو خلاصه چيرته چي په افغانستان کي پښتانه اوسي او دکوزي پشتونخوا هغو پشتنو ته چي پنجابي شوي نه دي ټولو لرو…

بیشتر بخوانید