مرکه

له ښاغلي (عبدالملک پرهیز) سره د نړېوال ادبي ښوونځی اکسپرسیونیسم…

سرمایه‌داری در لبهٔ شکست؛ اقتصاد بحران‌زده و سیاست مشت‌آهنین

نویسنده: مهرالدین مشید بحران های ساختاری نظام سرمایه داری و ظهور…

سوسیال دموکراسی؛ تمایز مفهومی، تجربهٔ تاریخی و امکان بومی‌سازی در…

نور محمد غفوری مقالهٔ را تحت عنوان (چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی…

الگوریتم څه شی دی، څه وخت، چیرته او څنګه را…

نور محمد غفوري الگوریتم د ستونزې د حل لپاره د منظمو،…

د گوند کالیزه په مناسبت‎

پتمنو خویندو او ملگرو د افغانستان دخلق دموکراتیک گوند د…

بوی نفت و خون 

رسول پویان  ز خون سرخ بشر دست ظلم گلگون است  زطرف جیحـون وکارون تا امازون است  خـدا نظـاره گـر قـتل نظـم و قـانـون است  ز بیم جنگ و تجاوز بشر جگرخون است  شرار…

چه ارزان فروختند!

امین الله مفکر امینی                        2026-22-01! چه ارزان فروختند مردمِ دانـــــای  میهن ما را…

پاسخ به سیاه‌مشق آقای انجنیر کمال بهادری (نامی بی‌هویت که…

درباره‌ی مسئولیت جمعی، نقد سیاسی و ضرورت عبور از فردمحورینوشته‌ی…

چرنیشفسکی نیکولای گاوریلوویچ

ترجمه. رحیم کاکایی پ. ا. نیکولایف.  بخش یکم نیکولای گاوریلوویچ چرنیشفسکی در ۱۲…

ټکنالوژي، سیاست او د عدالت پوښتنه

نور محمد غفوری ایا د نوې زمانې په راتګ سره ټولنیز…

وحدت به‌مثابه پراتیک تاریخی

بازخوانی تیوریک نشست شصت و یکمین سالگرد تأسیس حزب دموکراتیک…

یادنامهٔ دکتورعبدالسلام آثم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ در روزگاری که تاریخ کشورما مشحون از رخ داد های…

بحران فقر در افغانستان: عوامل، چشم‌انداز و راهکارهای مقابله با…

افغانستان در یکی از تاریک‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر خود بصورت…

بازسازی نیروی چپ دموکراتیک افغانستان

افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و بحرانی‌ترین مراحل تاریخ معاصر…

طالبان؛ گسست خشونت‌بار و تعلیق تاریخ در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید حکومت ضد تاریخی طالبان؛ نمادی ازایستایی در برابر…

گزارش از جریان نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح…

           نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح د خ ا…

عقل چیست ؟

د مولانا سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان …

د تصوف او عرفان په تړاو مرکه‎

له ښاغلي پوهاند محمد بشیر دودیال سره، چې د علم،…

نمک شناسان!

امین الله مفکر امینی                     2026-15-01! دوستش میدارم آنــرا کزاعمــــاقی قلبی  مملو زمهــــرش دوستم بــــدارد  بسی…

رمان نیهلیستی، عرفان رفرمیستی، روشنفکر پوپولیستی

Aldous Huxely (1894- 1963) آرام بختیاری روشنفکران و فرهنگسازان در رمانهای هاکسلی. آلدوس…

«
»

Daily Archives: October 7, 2025

از طوفان تا پایداری؛ روایت دو سال مقاومت در غزه

هفتم اکتبر ۲۰۲۳، روزی بود که جنبش حماس با اجرای عملیات «طوفان‌الاقصی» معادلات منطقه را برای همیشه تغییر داد. این عملیات که توسط نیرو‌های مقاومت فلسطینی در پاسخ به دهه‌ها اشغال، سرکوب و بی‌عدالتی آغاز شد، به یکی از مهم‌ترین رویداد‌های قرن بیست‌ویکم در حوزه مقاومت، امنیت و سیاست بین‌الملل تبدیل شد. اما حالا با…

بیشتر بخوانید

راه‌آهن بلخ-هرات؛ گذرگاه استراتژیک به سوی آینده‌ای نوین برای افغانستان و منطقه

در قلب تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی آسیای مرکزی و جنوبی،پروژه‌ای عظیم در حال شکل‌گیری است که می‌تواند نقشه ترانزیت و تجارت منطقه را برای همیشه دگرگون کند. خط راه‌آهن بلخ-هرات، با بیش از ۵۶۰ کیلومتر طول، تنها یک پروژه عمرانی نیست؛ بلکه نماد آرمان دیرینه افغانستان برای تبدیل شدن از یک «کشور محصور در خشکی»…

بیشتر بخوانید

سنجاب و بلوط !

تاریخ انتشار :07.10.2025  hoshyaresmaeil2017@hotmail.com افشاگری هاآرتص از پروژه دولت نتانیاهو در راه اندازی اکانت‌های جعلی فارسی برای برجسته‌سازی رضا پهلوی برای من عجیب نبود تنها سوالی که به ذهنم زد اینکه چرا حالا ؟  طبیعی است هاآرتص برای رضای خدا موش نمیگیرد . سفر رضاپهلوی به اسرائیل و کله زدن به تیوال و ملاقات با…

بیشتر بخوانید

ځانګړې مرکه

په ادبي بهیر کې له پېژانده څېرې، لیکوال، کیسه لیکونکي او ژباړن ښاغلي پوهاند استاد محمد بشیر دودیال سره د رومانتیزم نړېوالې ادبي ښونځی په تړاو مرکوال: انجنیر عبدالقادر مسعود   پوهاند استاد محمد بشیر دودیال د پښتني- ادب او فرهنګ په غوړېدلي او ځلانده ډګر کې هغه پوهیال، ادبپال، فرهنګپال، پیاوړی او نوښتګر کیسه او…

بیشتر بخوانید

تکریم مقام معلم و تبجیل از روز جهانی شان 

تتبع و نگارش از :  میرعبدالواحد سادات  کیست می‌دانی معلم؟ آنکه نازد سروری  بر همایون نام وی  ، در زیر چرخ چنبری روز معلم یادآور جایگاه والای کسانی است که چراغ دانایی را در تاریکی جهل روشن نگه داشته‌اند. این روز تنها یک مناسبت تقویمی نیست ،  فرصتی است برای تأمل در نقش معلم در سرنوشت کشوری که  در نیم قرن اخیر ، درگیر جنگ و بحران  می باشد .  امروز و درین کسوف تاریخ ، که با معرفت و معارف دشمنی میگردد و نیمی از پیکر جامعه از حق تعلیممحروم ساخته سده اند ، معلمان با  تحمل مشکلات اقتصادی و اجتماعی در دشوار ترین احوال ناهنجارروانی قراردارند .  اهمیت جهانی و  جایگاه معنوی  معلم یونسکو از سال (۱۹۹۴ – میلادی ) پنجم اکتبر را روز جهانی معلم نامگذاری کرده است. تا همیشه بیاد داشته باشیم که :  معلم، ستون اصلی آموزش و پیشرفت جامعه است. افغانستان نیز برای هماهنگی با جامعه جهانی، این روز را  از سوم جوزا به سیزدهم میزان تغییر دادهاست .  اگر به تاریخ تمدن اسلامی و نیز تجربه‌های جوامع توسعه‌یافته امروز بنگریم، می‌بینیم که هیچ جامعه‌ایبدون معارف پویا و معلمان شایسته توان عبور از تاریکی به روشنایی را نداشته است.  معرفت، بنیان خودآگاهی و رهایی از جهل است و معارف، ابزار نهادینه‌سازی این معرفت در ساختاراجتماعی و جامعه  است که معمار آن معلم می باشد .  در فرهنگ اسلامی، معلم جایگاهی بی‌بدیل دارد. پیامبر بزرگ اسلام، رسالت خود را «معلم بودن» معرفی کرده است. آزادی واقعی تنها از رهگذر رهایی از جهل ممکن است. این رهایی جز با کسب معرفت و آگاهی حاصل نمی‌شود. نلسون ماندلا ، در همین ارتباط سخن ارزشمند دارد :  «آموزش کلید پیشرفت در هر جامعه‌ای است و معلمان ستون فقرات این نظام هستند.»  معلم مانند چراغی است که تاریکی ناآگاهی را می‌زداید و مسیر حکمت را روشن می‌کند. معلمی شغل نیست ، رسالت است، هنر است، عشق ، ایثار و فداکاری است. بقول شیخ فریدالدین عطار :  «معلم، پدر معنوی جامعه است.»  تجربه تاریخی نشان می‌دهد هیچ جامعه‌ای بدون معارف پویا و معلمان شایسته نمی‌تواند پیشرفت کند. افغانستان امروز بیش از هر زمان نیازمند بازاندیشی در مفهوم معارف است. نسل جوان باید معلمان را به عنوان معماران اصلی آینده بشناسد. بدون معارف سالم، نه شهروند مسئول پرورش می‌یابد، نه حاکمیت قانون استقرار می‌یابد، نه جامعهمدنی معنا پیدا می‌کند. با وجود جایگاه رفیع  معنوی معلم، وضعیت  زندگی آنان تأسف‌بار است: کاهش منزلت اجتماعی معلم محدودیت‌ها و فشار بر معلمان زن که روز تا روز بیشتر میگردد .  این  احوال ناهنجار نه تنها معلمان را دشوار ساخته ، بلکه آینده آموزش و معرفت افغانستان را به خطرانداخته است .  ضرورت بازاندیشی افغانستان نیازمند تحول در نگاه به معلم و آموزش است. حرمت معلم باید  اساس محور سیاست‌های  فرهنگی و معارف پرور ملی باشد .  به گفته حکما :  «انسان دو معلم دارد: آموزگار و روزگار اگر  از  معلم نیاموزیم  ، دومی  و روزگار به تلخی  ‌و با شکست خواهیم  آموخت.» معارف و مکتب  مدرن در افغانستان اولین مکتب مدرن افغانستان، مکتب حبیبیانا و لیسه عالی حبیبیه، در زمان امیر حبیب‌الله خان تأسیسشد. از آن زمان تاکنون، معارف و جایگاه معلم مراحل مختلفی از رونق تا افول را پشت سر گذاشته‌اند.…

بیشتر بخوانید

سراج‌الاطفال و جایگاه آن در تاریخ ادبیات کودک

میرعبدالواحد سادات  1 ادبیات کودک در افغانستان پیشینه بیش از یک قرن دارد ، اما  حوادث ناهنجار ، جنگ‌ و اشوب مانع رشد و توسعه آن گردیده است.  نخستین نشریه برای  کودکان  افغانستان، با نام سراج‌الاطفال، در سال (۱۲۹۷ خورشیدی )  به ابتکار محمود طرزی فقید و توسط س اج الاخبار منتشر گردید.  این نشریه با محتوای معاوماتی ،…

بیشتر بخوانید

سیاست تعامل تخنیکی آلمان با طالبان

واقع‌گرایی دیپلماتیک و مسئولیت بشردوستانه در این روزها در رسانه های اجتماعی و بخصوص از جانب فعالین زنان انتقادات شدید متوجه سیاست آلمان در تعامل با حاکمان کنونی افغانستان است. من می خواهم در مورد تحلیل و نظر خویش را به طور فشرده بر مبنای اساسات علمی پیشکش خوانندگان گرامی نمایم. پس از بازگشت طالبان…

بیشتر بخوانید

په اروپا کې د کډوالو پر وړاندې د کرکې زیاتوالی

حميدالله بسيا داسې ښکاري چې د کډوالو لپاره نور د اروپايي هېوادونو د مېلمه‌پالنې او ښه راغلاست دوره پای ته رسېږي. دا هغه دوره وه چې يو وخت  اروپا د ازادۍ، برابري او ورورولۍ شمعه ګڼل کېده، خو اوس د بربنډې کرکې او سياسي لوبو تر سيوري لاندې  دا شمعه تته او مړه کېږي. په…

بیشتر بخوانید