مهدی دل روشن

دوباره انگار بازی جنگ سرد، شروع شده است؛ البته جنگ سرد 2. همین چند روز پیش بود که تزارها خبر دادند موشک سارمات، بزرگ ترین موشک هسته ای دنیا را آماده آزمایش کرده اند؛ همین خبر کافی بود تا آمریکایی ها هم دست به کار شوند و خودی نشان دهند. دنیا، دیگر دنیاي کم آوردن نیست. در  روابط بین الملل 2016، هر جا کم بیاوری مهره هایت یک به یک از صفحه کنار زده می شوند و آنگاه شاید یک ابر قدرت هم در پوزیشن کیش قرار بگیرد. سارمات آن طور که روس ها ادعا کرده اند می تواند ایالت تگزاس را کلاً و یکجا با خاک یکسان کند. این موشک حتی می تواند از قطب شمال به سمت قطب جنوب شلیک شود. موشکی که 100 تن وزن دارد و می تواند 10 تن کلاهک هسته‌ای با خود حمل کند. خبر که منتشر شد، آمریکایی ها سراغ پروژه رومانی رفتند و سپر موشکی خود را که پیشتر به بهانه تهدید موشک‌های ایرانی به حالت تعلیق در‌آورده بودند، راه انداختند.این کار نشان داد سامانه سپر موشکی رومانی اصلاً به خاطر ایران نبوده و هدف از آن محدود کردن قدرت موشکی کرملین است. حالا بازی خیلی خطرناک شده است؛ پوتین یک جورهایی به اوباما اعلام جنگ کرده که از مسکو می تواند  مستقيم تگزاس، واشنگتن یا هر جای دیگری از ایالات متحده را هدف موشک های هسته ای قرار دهد و از آن طرف هم اوباما با افتتاح سامانه موشکی در کشوری از جماهیر شوروی سابق به رئیس‌جمهور روسیه پیغام پسغام داده که دست از پا خطا کنی، همین جا ، بیخ گوش مسکو موشک برای شلیک داریم. این طوری پیش برود، موتور جنگ سرد 2 هر روز گرم و گرم تر می شود و آنگاه دیگر معلوم نیست چه اتفاقی بیفتد. هر چند بسیاری از کارشناسان معتقدند «اتم»  صلح آورده است اما اگر کار به جاهای باریک کشیده شود، دیگر نه اتم و نه هیچ سلاح دیگری، توانایی خاموش کردن یک جنگ تمام عیار هسته ای را ندارد. اینجا، پای ایدئولوژی و جنگ کمونیسم        با کاپیتالیسم مطرح است!

حالا جملات رد و بدل شده بین روسای جمهور آمریکا و  روسیه را با هم مرور کنیم؛ ولادیمیر پوتین با انتقاد تند و تیز از طرح پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) برای استقرار سپر دفاع موشکی در شرق اروپا، هشدار داد روسیه برای حفظ توازن استراتژیک گام‌های لازم را خواهد برداشت و این تهدیدات را خنثی خواهد کرد.

رئیس‌جمهور روسیه در جمع مقام‌های نظامی این کشور ادعاهای آمریکا را مبنی بر اینکه این سپر دفاع موشکی نه علیه روسیه که برای مقابله با تهدیدهای موشکی ایران است، «مضحک» خواند.

محل استقرار سپر دفاع موشکی ناتو روز پنجشنبه رسما در رومانی و شمال لهستان تعیین شد و گفته می‌شود تا سال ۲۰۱۸ به بهره‌برداری عملیاتی خواهد رسید.

پوتین می‌گوید با دستیابی به توافق جامع هسته‌ای با ایران، دیگر تهدیدی از جانب این کشور وجود ندارد و اگر استقرار این سپر موشکی همچنان ادامه یابد «روسیه همه اقدام‌های لازم برای حفظ توازن استراتژیک را که معتبرترین تضمین پیشگیری از نبردهای گسترده نظامی است، انجام خواهد داد.»

به اعتقاد او سپر دفاع موشکی ناتو نه سامانه‌ای دفاعی، که بخشی از توان بالقوه هسته‌ای و استراتژیک آمریکاست که در شرق اروپا پیاده‌سازی می‌شود.

از سوی دیگر اما  رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به اظهارات پوتین، در دیدار با رهبران5 کشور شمال اروپا (ایسلند، دانمارک، فنلاند، سوئد و نروژ) در کاخ سفید گفت: «ما متحدانه نگران حضور فزاینده و تهاجمی نیروهای نظامی روسیه در منطقه بالتیک و شمال اروپاو معتقدیم شهروندان مان حق زندگی آزاد و امن و عاری از تروریسم را دارند.»

باراک اوباما گفت ایالات متحده و هم‌پیمانانش در اروپا اجازه نخواهند داد «کشورهای بزرگ‌تر به زورگویی به کشورهای کوچک‌تر ادامه دهند» و به کرملین هشدار داد «کاخ سفید اگرچه هدفش تنش‌زدایی است، آماده است با هرگونه تهاجم نظامی از سوی روسیه مقابله کند.»

اوباما همین طور اضافه کرده  تلاش آمریکا برای تعامل و همکاری با روسیه ادامه خواهد یافت، اما به موازات آن از روسیه خواهد خواست همه فعالیت‌های نظامی خود را همسو با تعهدات بین‌المللی‌اش به پیش ببرد. رهبران این 6 کشور (آمریکا به علاوه 5 کشور شمال اروپا) در پایان نشست در کاخ سفید، با انتشار بیانیه‌ای مشترک نسبت به «تحرکات تحریک‌آمیز نظامی روسیه در حوزه دریای بالتیک» ابراز نگرانی کردند.

تنش‌های بین آمریکا و روسیه به حدی رسیده که به گفته تحلیلگران سیاسی از زمان پایان جنگ سرد تا کنون بی‌سابقه است. تهاجم نظامی روسیه به اوکراین و الحاق کریمه به خاک این کشور، تحریم‌های گسترده علیه اقتصاد روسیه را در پی داشت. با این حال، این 6 کشور در بیانیه مشترک خود گفته‌اند هر گاه روسیه کریمه را به قلمروي اوکراین بازگرداند، همه تحریم‌ها علیه این کشور لغو خواهند شد! کاری که بعید است با توجه به شخصیت پوتین، عملی شود.