بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

«
»

پاکستان د زوال په څنډه

وروسته له هغې چې په افغانستان کې د ملي يووالي حکومت رامنځته شو او ولسمشر غني د افغانستان په اړه د پاکستان د نيت د بدلولو په خاطر له هندوستانه ليرې او پاکستان ته ډير نیږدې شو، پاکستان لکه د تيرو حکومتونو په شان د ولسمشر غني د تيرايستلو لپاره هم لاس واچولو. ولسمشر غني د پاکستان د منافقانه سياست د بدلولو په خاطر دغې هيواد ته په يو شمېر يو طرفه امتيازونو هم قايل شو لکه دغې هيواد ته د پوځي زده کړو لپاره د نظامي افسرانو استول، له پاکستان سره د پټو استخباراتي معلوماتو د شريکولو توافق، دغې هيواد ته د غني سفر، د پاکستانيو چارواکو پر مخ د کابل دروازې خلاصول او دلته يې د چارواکو راتلل، او له هندوستان سره د پخواني ولسمشر کرزي د مهال د وسلو د قرارداد لغوه کول.

خو سره د دغو امتيازاتو چې پاکستان ته ورکړل شوي ول؛ بيا هم پاکستان د سپي لکۍ وه،سيده نه شوه او کومه تمه چې ولسمشر غني ترې لرله؛ ترلاسه نه شوه. پاکستان بيا هم د خپلو اجيرو وسله والو طالبانو پر مټ په کابل او بيلابيلو ولايتونو کې خونړي بريدونه وکړل. د بېلګې په توګه يې تر ټولو خونړی د شاه شهيد سيمې بريد يادولی شو چې له امله يې ولسمشر غني پاکستان له افغانستان سره په ښکاره دښمنۍ تورن کړ او د کابل او اسلام آباد اړيکې په ټپه ودرېدلې.

له هماغه ورځې ولسمشر غني درک کړله چې پر پاکستان باور کول د وخت ضايع کول او لور په لوټه تيره کول دي. له هماغه وخته غني په نړيواله کچه د پاکستان د منزوي کولو او نړۍ ته يې د منحوسې څېرې ښکاره کولو لپاره ملا وتړله. په هر کورني او نړيوال ټریبيون به يې داسې چيغه اوچتوله چې پاکستان به يې په لړزه راوستلو، په وارسا کنفرانس کې، آسيا زړه کنفرانس کې، د ناټو په غونډه کې او په ټولو نړيوالو غونډو کې ولسمشر غني پاکستان ته داسې سياسي ګوزارونه ورکړل چې له پښو يې وغورځاوه. ښه بېلګه يې د آسيا زړه کنفرانس کې د پاکستان ۵۰۰ ميلوني مرسته ردول يادولی شو.

د هند په امریتسر کې د اسیا زړه کنفرانس ته په وینا کې افغان ولسمشر محمد اشرف غني پر پاکستان نیوکې وکړې او وویل پاکستان د افغانستان د بیارغونې لپاره ۵۰۰ میلیون ډالره مرستې اعلان کړي، خو ښه به دا وي، چې دغه هیواد “له موږ سره د دغو مرستو پر ځای هلته د ترهګرو فعالیت له منځه یوسي.”

د دغو ټولو هڅو نتيجه دا شوه چې پاکستان په نړيواله کچه خپل اعتبار له لاسه ورکړ، د امریکا په شان ستراتيژيک ملګري يې له لاسه ورکړل او آن د غني پاکستان ضد هڅو دومره کار ورکړ چې پخپله پاکستاني سياستوال او چارواکي اړ شول چې په خپله کړې ګناه او منحوسې څېرې اعتراف وکړي. په امريکا کې د پاکستان پخواني سفير حسين حقاني څو ځله پخپله په پاکستان وربلوسلي دي. همدا اوس په تازه کې يو ځل بيا د پاکستان پخواني سفیر په واشنګټن کې د خاقان عباسي وروستۍ خبرې رد کړي او پاکستان یې د سخت دریځو ځاله بللې چې افراطیانو ته یې پناه ورکړې ده.

همداراز تر ټولو غټ کار چې د پاکستان د منزوي کيدو او زوال زيری راکوي هغه د پاکستان په اړه د امريکا د دريځ بدلون دی چې د افغانستان او سيمې لپاره د ټرمپ په نوې ستراتيژۍ کې ليدل کيږي. په دغه ستراتيژي کې امریکا له هندوستانه غوښتي څو په افغانستان کې خپل سياسي او اقتصادي رول زيات کړي او پاکستان ته بيا اخطار ورکړل شوی امریکا نور په پاکستان کې د ترهګرو د پناه ځايونو پر وړاندې غلې نه شي کېناستلی. ټرمپ ويلي چې امريکا په ميلياردونو ډالره د پاکستان په واک کې ورکړي خو نوموړي هيواد په خپله خاوره کې ترهګرو ته خوندي پناه ځايونه جوړ کړي دي.

په ټوله کې ويلی شو چې ولسمشر غني نړیوال قانع کړي چې د ترهګرۍ پر وړاندې جګړه کې جدي شي او پر خپلو تګلارو له سره غور وکړي. د ولسمشر غني د هڅو په نتيجه کې اوس نړيوال په دې ډاډمن شوي چې په سيمه کې ترهګري خپرونکی هيواد پاکستان دی او بايد چې پر ضد يې ګامونه پورته شي. اوس تر ټولو اړينه دا ده چې ولسمشر غني د بهرني پاليسي تر څنګ بايد په کور دننه اصلاحاتو ته هم پاملرنه ډيره او د قدرت هغه جزيرې وچې کړي چې د حکومت له منځه د حکومت د نړولو هڅه کوي. تر ټولو اړين فکتور همدا دی چې په کورني سياست پاملرنه ډيره شي څو د حکومت دننه د پنځم ستون موقف لرونکي چارواکي په نښه او د خپل عمل په سزا ورسول شي.

لیکنه : خوشحال آصفي