جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

«
»

يو دلسوز متفکر

سميع الدين افغاني

خپل اولاد سړي ته ګران دی ترهرچا

دا احساس شته هر انسان کې د دونيا

 

که هر څومره تنګ فرصت ددې هستي وي

د اولاد په نيکمرغۍ کې  خوشالي وي

 

څوک چې وس يی شته توان لري په زړه کې

د اولاد نيکمرغي غواړي ژوندانه کې

 

——

يو کيسه د يو ماشوم ده مشهوره

يادول يې په دا وخت ګنم ضروره

 

کوم ماشوم په سرد دوه ښځوجګړه شوه

يو جالبه  عجيبه شانتې کيسه شوه

 

يوې ښځې  ويل : دا زما پسر دی

بلې  ويلې  نه  زما د زړګي سر دی

 

دواړوجوړه کړه دعوا پدې ماشوم

حقيقت هڅ چاته نه وو ور معلوم

 

هوښيار خلک مشران شولو حيران

دې حالت ته پريشان ول هغه ان

 

که هر څومره قضاوت خلکو پرې وکړ

د ماشوم اصلي والد يې پيدا نکړ

 

پس له ډيرسوال او ځواب او مرکو

په رښتا ددغه راز څوک نشول پوه

 

خلکو ورکه کړه انصاف لورته خپل لار

ويل: چې خدای مکړه چې نه شو ګناه ګار

 

اصلي مور ددې ماشوم څنګه پيدا کړو

په انصاف سره حاصل د خداي رضا کړو

 

دوئ په مينځ کې يو هوښيار سړی پيدا شو

دې مشرانو ته پدې ژبه ګويا شو

 

ويل: چې لاړ به شو قاضا او شريعت ته

اسلامي حقيقي حکم قضاوت ته

 

چې قاضي کومه فتوا کړله صادره

موږ به وګڼو فتوا د قاضي غوره

 

خلک راغله ټول حاضر شول محکمې ته

د قاضي فتوا، انصاف او فيصلې ته

 

قاضي وکړه تحقيقات د دواړو خوا

ويل: رښتينې پاک انسان وايې رښتيا

 

راته ووايئ: اصلي ماشوم د چا دی

دروغ ويل هر مسلمان ته نا روا دی

 

دواړو ښځې وې قايم پدې بيان

زما ځوی دی زما روح دی زما ځان

 

پس له ډيرو معلوماتو او پښتنو

دواړو ښځو په يو شان  څرګندونو

 

چې قاضي شولو عاجز لدغه راز

داسې حکم يې صادر کړه دې بې نياز

 

ويل: چې راولئ جلاد او لويه توره

دا هلک به نيمايې کړو له مجبوره

 

په بل شکل دوئ هرګز نه سلا کيږي

نيم بدن به هريو ښځې ته رسيږي

 

يوې وويل:چې قبوله مې فتوا ده

دقاضې دا فيصله زما رضا ده

 

څه چې حکم کړي قاضي زه يې منم

ددې طفل نيم بدن زه قبلوم

 

کوم ساعت چې د قاضي خلاص شو بيان

اصلي مور يی  په ژړا شوه هغه ان

 

وارخطا په نارو سر په واويلا شوه

په دير عذر بلې ښځې ته سلا شوه

 

ويل: قاضي صيب زه يم تير دخپل پسر

ورتسليم يې کړه ژوندی مې د زړه سر

 

سم ژوندي يې دغه ښځې ته تسليم کړئ

هسې نه چې تن جدا ددې معصوم کړئ

 

قاضی پوه شو چې اصلی اولاد د چا دی

کومې ښځې دا ماشوم وړي په غلا دی

 

سم دستي يې بيا فتوا کړله صادر

هغه دم هغه ساعت دې پوخ ماهر

 

ويل اصلي مور يې هغه ده چې ډير ژاړي

د اولاد خپل سلامت او ژوندون غواړي

 

وهمدې ته يې تسليم کړئ دا يې مور ده

هغه بله چې نيم غواړي مخ يې تور ده

 

هڅ مور نه غواړي اولاد يې نيمايې شي

د اولاد په مرګ به کله څوک راضي شي

 

بيا هلک يې کړ تسليم اصلي خپل مورته

دعوه ګيره ښځه يې بوتله د بند لور ته

 

هوښاري ددې قاضی ته ټول حيران شول

ټول مشکور په عدالت د پاک سبحان شول

 

نن زموږپه ګران هيواد کې داسې کيږي

څوک يې ويشي په قومو څوک پرې زوريږي

 

نن موهر افغان که هر ځای کي اوسيږي

د پردو په دسايسو ښه پوهيږي

 

اتحاد او ورورګلوۍ ته هوسيږو

موږ ټول عمر يو او بل ته  خوشاليږو

 

که نابود شې د دښمن شوم پلانونه

بيا به هله شي يو موټی ولسونه

 

ددې خاورې دښمنان ربه رسوا کړې

يو دلسوزه مدبر زموږ پيشوا کړې

————————–

سميع الدين افغاني

٢٢٩٢٠١٤

م٠ کال