جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و…

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی…

ولادیمیر مایاکوفسکی

برگردان. رحیم کاکایی نگاه لنین به فوتوریسم و مایاکوفسکی  چهره‌ کلیدی فرهنگ…

زنان و تولید علم در تاریخ تمدن اسلامی !

مقدمه زنان مسلمان ، از خانه تا دانشگاه ، از مسجد…

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای…

         وحدت خواست مبرم زمان است

هرکه دورافتاده شد ازاصل خویش  باز جوید روز گاری وصل خویش اصالت…

فن تفکر و تمرین فلسفه

درسنامه برای مدارس آموزش سیاسی پدیدآورنده و ویراستار: یوری نیکولاویچ آنتونوف…

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی -- نظامی پاکستان ! ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت…

سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

«
»

يو دلسوز متفکر

سميع الدين افغاني

خپل اولاد سړي ته ګران دی ترهرچا

دا احساس شته هر انسان کې د دونيا

 

که هر څومره تنګ فرصت ددې هستي وي

د اولاد په نيکمرغۍ کې  خوشالي وي

 

څوک چې وس يی شته توان لري په زړه کې

د اولاد نيکمرغي غواړي ژوندانه کې

 

——

يو کيسه د يو ماشوم ده مشهوره

يادول يې په دا وخت ګنم ضروره

 

کوم ماشوم په سرد دوه ښځوجګړه شوه

يو جالبه  عجيبه شانتې کيسه شوه

 

يوې ښځې  ويل : دا زما پسر دی

بلې  ويلې  نه  زما د زړګي سر دی

 

دواړوجوړه کړه دعوا پدې ماشوم

حقيقت هڅ چاته نه وو ور معلوم

 

هوښيار خلک مشران شولو حيران

دې حالت ته پريشان ول هغه ان

 

که هر څومره قضاوت خلکو پرې وکړ

د ماشوم اصلي والد يې پيدا نکړ

 

پس له ډيرسوال او ځواب او مرکو

په رښتا ددغه راز څوک نشول پوه

 

خلکو ورکه کړه انصاف لورته خپل لار

ويل: چې خدای مکړه چې نه شو ګناه ګار

 

اصلي مور ددې ماشوم څنګه پيدا کړو

په انصاف سره حاصل د خداي رضا کړو

 

دوئ په مينځ کې يو هوښيار سړی پيدا شو

دې مشرانو ته پدې ژبه ګويا شو

 

ويل: چې لاړ به شو قاضا او شريعت ته

اسلامي حقيقي حکم قضاوت ته

 

چې قاضي کومه فتوا کړله صادره

موږ به وګڼو فتوا د قاضي غوره

 

خلک راغله ټول حاضر شول محکمې ته

د قاضي فتوا، انصاف او فيصلې ته

 

قاضي وکړه تحقيقات د دواړو خوا

ويل: رښتينې پاک انسان وايې رښتيا

 

راته ووايئ: اصلي ماشوم د چا دی

دروغ ويل هر مسلمان ته نا روا دی

 

دواړو ښځې وې قايم پدې بيان

زما ځوی دی زما روح دی زما ځان

 

پس له ډيرو معلوماتو او پښتنو

دواړو ښځو په يو شان  څرګندونو

 

چې قاضي شولو عاجز لدغه راز

داسې حکم يې صادر کړه دې بې نياز

 

ويل: چې راولئ جلاد او لويه توره

دا هلک به نيمايې کړو له مجبوره

 

په بل شکل دوئ هرګز نه سلا کيږي

نيم بدن به هريو ښځې ته رسيږي

 

يوې وويل:چې قبوله مې فتوا ده

دقاضې دا فيصله زما رضا ده

 

څه چې حکم کړي قاضي زه يې منم

ددې طفل نيم بدن زه قبلوم

 

کوم ساعت چې د قاضي خلاص شو بيان

اصلي مور يی  په ژړا شوه هغه ان

 

وارخطا په نارو سر په واويلا شوه

په دير عذر بلې ښځې ته سلا شوه

 

ويل: قاضي صيب زه يم تير دخپل پسر

ورتسليم يې کړه ژوندی مې د زړه سر

 

سم ژوندي يې دغه ښځې ته تسليم کړئ

هسې نه چې تن جدا ددې معصوم کړئ

 

قاضی پوه شو چې اصلی اولاد د چا دی

کومې ښځې دا ماشوم وړي په غلا دی

 

سم دستي يې بيا فتوا کړله صادر

هغه دم هغه ساعت دې پوخ ماهر

 

ويل اصلي مور يې هغه ده چې ډير ژاړي

د اولاد خپل سلامت او ژوندون غواړي

 

وهمدې ته يې تسليم کړئ دا يې مور ده

هغه بله چې نيم غواړي مخ يې تور ده

 

هڅ مور نه غواړي اولاد يې نيمايې شي

د اولاد په مرګ به کله څوک راضي شي

 

بيا هلک يې کړ تسليم اصلي خپل مورته

دعوه ګيره ښځه يې بوتله د بند لور ته

 

هوښاري ددې قاضی ته ټول حيران شول

ټول مشکور په عدالت د پاک سبحان شول

 

نن زموږپه ګران هيواد کې داسې کيږي

څوک يې ويشي په قومو څوک پرې زوريږي

 

نن موهر افغان که هر ځای کي اوسيږي

د پردو په دسايسو ښه پوهيږي

 

اتحاد او ورورګلوۍ ته هوسيږو

موږ ټول عمر يو او بل ته  خوشاليږو

 

که نابود شې د دښمن شوم پلانونه

بيا به هله شي يو موټی ولسونه

 

ددې خاورې دښمنان ربه رسوا کړې

يو دلسوزه مدبر زموږ پيشوا کړې

————————–

سميع الدين افغاني

٢٢٩٢٠١٤

م٠ کال