ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

«
»

مشارکت درنقض حاکمیت

عبدالاحمد فیض

برپایه اصول ومعیارهای حقوق بین الملل ، یک ساختارسیاسی زمانی شخصیت حقوق بین المللی بنام دولت را کسب مینماید که دریک جغرافیای معین ودارای جمعیت انسانی ازاعمال قدرت سیاسی برخورداربوده وقادرگردد تاحاکمیت خود را درآن قلمرو تمثیل نماید . تمثیل حاکمیت یا اعمال قدرت سیاسی دولت متضمن استقلال سیاسی دولت بوده وعنصرنهایت مهم یعنی آزادی ملی درآن تجلی مییابد . مفهوم حقوقی وسیاسی حاکمیت دولت دربرگیرنده امورداخلی وخارجی دولت است که ازورای عملکرد مستقلانه دولت درساحات فوق وعاری ازمداخله ونفوذ خارجی متبارزمی میگردد.

بایست اذعان داشت که علی الرغم اهمیت استثنائی حق حاکمیت ملی دولتها درنظام بین الملل وتاکید حقوق بین المللی مبنی برخدشه ناپذی حق حاکمیت دولتهای مستقل ، فقط موارد ویژه حقوقی وجود دارد که ازمرزهای مستحکم حق حاکمیت دولت عبورنموده وبه مداخله جامعه جهانی ازمجرای سازمانهای با اعتبارجهانی منجمله سازمان ملل متحد وجاهت میبخشد واین مواردی است که یکدولت با استفاده سؤازحق حاکمیت ، موازین قبول شده حقوق بین المللی را بزیان امنیت جمعی ویا حقوق بشری نقض نماید.

حاکمت دولت درعرصه داخلی مشمول اعمال نا محدود قدرت سیاسی دولت درتمام ساحات تحت حاکمیت اعم قلمرو زمینی وحریم فضائی میگردد که تبعیت ازعنصرخارجی درزمینه های فوق بدون ابهامی به فقدان حاکمیت ملی واستقلال سیاسی منتج میگردد. فلهذا باتوجه به توضیخ مؤجزحقوقی فوق آیا کنترول حریم فضائی افغانستان توسط دوستان خارجی کابل آنهم نه درراستای امنیت فضائی کشوربلکه درجلوگیری ازورود شخصیتهای سیاسی داخلی ویا ممانعت ازپروازهای شدیدأ دفاعی ناقض حق حاکمیت ملی نیست ؟

مبرهن است که نیروهای غرب ازبدوحضورتمام عیارنظامی وسیاسی درافغانستان برزمین وفضای کشورتسلط داشته وحریم فضائی افغانستان را زیرنظردارند ومدعی خواهند بود که کنترول فضای افغانستان به هدف تأمین امنیت این کشوربربنیاد توافقاتی دوجانبه امنیتی وقطعنامه های ملل متحد مشروعیت مییابد اما ممانعت ازنشست طیاره حامل معاون رئیس جمهوروتعقیب آن درتناقض به تمام هنجارهای جهانی ، ونافی مفاد توافقات دوجانبه خارجیها با کابل بوده که نه تنها این اقدام اهانت آشکاربه افغانستان ومردم آن پنداشته میشود بل نقض صریح وخشن حق حاکیت یک کشوراست که خود را آزاد میخواند. مسلم است که دخالت نیروهای خارجی حمایت قاطع درممانعت ازنشست طیاره حامل جنرال دوستم درمیدان هوائی شهرمزاردرتفاهم به کابل صورت گرفته است واین خود، جزء مشارکت دولت درنقض حاکمیت خودی درتبانی به نظامیان خارجی مفهوم دیگری نخواهد داشت ،هکذا رد دخالت درین موضوع توسط نماینده ذیصلاح ناتودرکابل خود بیانگرآن است که کلیه اقدامات وتمهیدات درین قضیه ازقبل سازمان یافته ونمایندگی نیروهای خروجی درکابل بوضوح میدانند که عملکردهای ازین گونه با ماهیت حقوقی حضورتفنگداران خارجی ومسوولیت شان درکشوردرتقابل قرارداشته است.

مسلم است که دستگاه قدرت درکابل تلاش دارد که به بهانه اتهامات حقوقی وجزائی وارده برجنرال دوستم درمشوره با مستشاران خارجی ، ماهیت حقوقی ادعای وارده برجنرال موصوف را کرکترسیاسی بخشیده وبه هدف حذف وی ازکاربرد همه ابزارها، یعنی تجرید سیاسی ومحاکمه بهره خواهند جست ، اما ارک بایست بخوبی درک نماید که هرگونه ادعا اعم ازحقوقی وجزائی برمعاون رئیس جمهور، محتوای حقوقی داشته که دستیابی براه حل ورسیدگی عادلانه بدان مستلزم کاربرد میکانیزمهای معین حقوقی است که درماده (۶۹) قانون اساسی تسجیل گردیده وتعقیب این مقام دولتی درنهاد های عدلی وقضائی عادی ممکن نخواهد بود. هکذا مساعی ارک دربه انزوا قراردادن سیاسی جنرال که ازجایگاه مردمی ونفوذ قدرتمند برخورداراست با راه اندازی سروصداهای سازمان یافته تبلیغاتی وبا دخا لت دادن محافل خارجی درین موضوع جزتشدید بحران کشورپیامدی دیگری نخواهد داشت. هکذا موازی با این همه اقدامات هدفمندانه ، دامنه حملات مسلحانه مخالفان مسلح درروزهای پسین درولایات ومناطقی گستره بی سابقه کسب نموده است که برخاستگاه اصلی وسنتی جنرال دوستم پنداشته شده وتلاشهای مرموزی وجود دارد که میخواهد دوستم را درمقرفرماندهی وی بوسیله گروه های مزدوردرتگنای سیاسی ونظامی قراردهند ،لذامقرفرماندهی نظامی خارجی مستقردرشمال مجاب گردیده است تا ازهمکاری های دفاعی ، اعزام چرخبالهای جنگی وغیره درولایات چون سرپل ، فاریات که درمعرض حملات پیهم دشمن قراردارد خود داری ورزند چنانچه متکی به ادعای صورت گرفته رئیس شورای ولایتی فاریاب که درشبکه های اجتماعی بازتاب وسیعی داشت، نیروهای خارجی درزون شمال که کنترول فضای شمال کشوررا بدوش دارند ازاعزام چرخبال غرض نجات جان بیست نفرازنیروهای مردمی که درکوهستانات ولایت فاریاب درمحاصره دشمن قرارداشت ممانعت نموده اند که درنتیجه این افراد بدست دشمن به قتل رسیدند. به باوراین قلم تداوم سیاستهای ازینگونه دروضعیت حساس ودرحال استحاله امنیتی ونظامی کشورنه تنها پیام آوررنجها ومصائب جدید بسود دشمنان وطن بوده بلکه جلب حمایت خارجی درحذف ویا تجرید رقبای سیاسی ازآدرس حکومت مشارکت درنقض حاکمیت ملی خودی پنداشته که عواقب ناگواری درپی خواهد داشت.