دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انسان؛ در جست ‌وجوی خویشتن (1)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار : انسان از نخستین…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

«
»

له اسلامي حزب سره سوله، په نورو ډلو يې اغيز او د حکمتيار مسوليت

که څه هم اسلامي حزب او افغان دولت ترمنځ‌  د سولې مذاکرات له نژدې دوه کالونو راهیسې روان ول چې وخت ناوخته ټکني کېدل او د حکومت په داخل کې یو شمېر کړیو او د اسلامي حزب پخواني مخالفینو یې مخالفت کاوه؛ خو بلاخره تيره ورځ په کابل کې د افغانستان د اسلامي جمهوري دولت د استازو او د ګلبدین حکمتیار د اسلامي ګوند د استازو ترمنځ د سولې هوکړه لاسلیک شوه. د سولې هوکړه لیک د دولت له خوا د ملي امنیت د شورا د مشر حنیف اتمر او د اسلامي ګوند د یوه استازي انجنیر امین کریم ترمنځ وروسته له هغه لاسلیک شو چې د اسلامي ګوند د استازو په شمول د غونډې ټول برخه وال د افغانستان مقدس ملي سرود ته د درناوي په نیت ودرېدل.

په ورته مهال د امریکا متحدو ایالتونو هم د افغانستان د حکومت او د حکمتیار د اسلامي حزب ترمنځ د سولې د موافقې هرکلی وکړ. د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزارت د يوې خبرپاڼې په خپرولو سره ويلي «موږ د حکمتیار له اسلامي حزب سره د سولې د موافقې په ترلاسه کولو کې د افغانستان د حکومت د هلوځلو ستاینه کوو، او د افغانستان د شخړې د بیخي پای ته رسېدا هیله لرو.»

اوس پوښتنه دا ده چې دافغان دولت او اسلامي حزب تر منځ سوله به د افغان دولت په نورو مخالفو وسله والو ډلو او د حکومت په سياسي چوکاټ کوم اغيز ولري او له سولې وروسته د ښاغلي حکمتيار مسوليت څه دی؟

په نورو ډلو يې اغيز

د حکومت او اسلامي حزب تر منځ د سولې خبرې په بشپړ ډول افغاني وې او د حکومت په دغه اقدام سره په بین الافغاني مذاکراتو د ولس او وسله والو مخالفانو باور زياتيدلی شي، د اسلامي حزب او افغان دولت تر منځ د سولې د هوکړې لاسليک؛ د افغانستان وسله والو مخالفانو ته د سولې واضح پیغام ورکوي چې حکومت د سولې راوستلو لپاره ژمن دی او دوی بايد په دې بهير هيڅ ډول شک او ترديد ونلري، له يادې هوکړې وروسته د ښاغلي حکمتيار له بښلو سره نورو هغو ټولو ته لاره هوارېږي چې په ورته کړنو تورنې دي. د دغې هوکړې له لاسليک وروسته هغو وسله والو طالبانو ته چې د مذهبي ايډيالوژۍ له مخې يې د حکومت مخالفت کاوه؛ له حکومت سره د مخالفت او جنګيدلو دليل هم ختميږي. همداشان په وسله والو طالبانو کې د اسلامي حزب په نفوذي وسله والو باندې هم اغيز پريباسي چې وسله کيږدي او د اسلامي حزب په شان سياسي مبارزه وکړي.

د دې تر څنګ د اسلامي حزب او افغان حکومت تر منځ د سولې هوکړه لاسليکول د حکومت په سیاسي چوکاټ هم اغيز لري. د دغې هوکړې په لاسليک سره به د حکومت په چوکاټ کې د واک تعادل رامنځته کړي، په ځانګړي توګه دهيواد شمال چې تر ډيره په کې يوه ډله او يو حزب واکمن دی. دا چې د اسلامي حزب او حکومت تر منځ د سولې په هوکړه ليک د ملي يووالي په نامه له حکومت سره لاسليک شو نو د حکومت مشروعيت ته چې پای ته رسيدلی؛ يوه پلمه په لاس ورکوي. په دې مانا چې که چيري خلک د ملي يووالي حکومت مشروعيت تر پوښتنې لاندې راولي نو حکومت به له اسلامي حزب سره د سولې هوکړه مخې ته کوي چې هوکړه د ملي يووالي له حکومت سره شوې ده او که د حکومت مشروعيت ختم وي نو بیا له اسلامي حزب سره سوله هم مشروعيت نه لي. او خلک چې سولې ته تږي دي نو په هيڅ صورت له اسلامي حزب سره سوله تر پوښتنې لاندې نه راولي. په همدې ترتيب به د ملي يووالي حکومت مشرانو ته هم د حکومت د مشروعيت يوه پلمه په لاس ورشي.

د حکمتيار مسوليت

د اسلامي حزب امير ګلبدين حکمتيار بايد له افغان دولت سره د سولې وروسته خپل ټول جنګي فعاليت پایته ورسوي، خپل وسله والو راټول او د جنګي مبارزې پر ځای سیاسي مبارزې ته وهڅوي، د اسلامي حزب له نومه ګټه اخيستونکې ډلې راټولې، چاڼ او تر يو نوم لاندې راجمع کړي څو په بيلابيلو نومونو له حکومته د امتياز اخيستو لړۍ ودريږي. ښاغلی حکمتيار بايد داسې لاره غوره کړي څو په هیواد کې د ويشل شوي افغان ولس د يو ځای والي سبب شي. خپله تيره مفکوره بايد بدله او داسې لاره غوره کړي چې په حکومت کې د واک د تعادل سبب شي. انجينر ګلبدين حکمتيار بايد د ټولنې اوسني حالات درک کړي او د همدې حالاتو په درک سره بايد خپلې موخې د ملي ګټو په رڼا کې تعقيب کړي. تر ټولو مهم دا چې په وسله والو مخالفانو کې د خپل نفوذه په استفادې بايد له وسله والو مخالفانو سره د سولې زمينه برابره کړي.

لیکنه : خوشحال آصفي