از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

قیچی های مودب !

بنا به گفته مقام‌های ایالات متحده، ارتش این کشور اقدام به پرتاب ده‌ها موشک کروز به پایگاه هوایی در خاک سوریه کرده‌است. این حمله اندکی پس از انتشار گزارش‌ها در مورد حمله شیمیایی به خان‌شیخون صورت می‌گیرد…..

آنچه که امروز در سوریه میگذرد استمرار همان سناریوی 6 سال پیش است . جنگ سوریه از ابتدا توسط غرب سازماندهی و اجرا شده و میشود . از همان زمان که به قول خودشان پازل جنگ را هم چیده بودند تا مثل قذافی کار را سریع تمام کنند. با قبول مسیر مذاکره از طرف حکومت اسلامی ایران این بازی خون به شکل دیگری طراحی و ادامه دارد . مهم نیست حمله شیمیایی کار کیست ، حمله هوایی آمریکا به پایگاه سوریه خواب است یا بد ، روسیه چه غلطی میکند ، مدافعان حرم چه جوری و به کی کون میدن …. کشته ها و کودکان و خرابی ها و تمامی جنگ سوریه از ابتدا تا انتها مسئولییتش با غرب است . تجربه ثابت کرده هراتفاقی حامل یک پیام سیاسی در سطح جهانی است . اسد دیکتاتور است، از صدام و قذافی بدتر است…ولی ادامه این جنگ فقط با لجستیک غرب ( دولت آمریکا ) عملی است. دولت آمریکا از زمان ورود رسمی به خاورمیانه تا همیشه مسئولییت فجایع به نامش ثبت میشود !

 

………………………………….

 

سالها پیش که رسیده بودم به فصل خواندن و نوشتن….ابتدا خیلی ها استقبال و تشویق کردند ! به به به ، چه سری ، چه دمی ، چه نوکی….ما هم خوشمان آمد که عجب ملت با فرهنگی داریم….

 

مدتی گذشت و به آرامی پیشنهاداتی رسید مبنی بر اینکه : الان نکن ، بعدا بکن ، اون کلمه رو حذف کن ، اون جمله روعوض کن ، مواظب اون سوراخ باش ، موقع نوشتن حتما پشمای زیر بغلت زده باشه….ما هم همه را میخواندیم و کار خودمان را ادامه میدادیم….

 

مدتی بعد پیام آمد که : البته قلم خوبی داری ، ما هم اهل سانسور نیستیم ولی نوشته های شما را معذوریم منتشر کنیم….بازم گفتم چه ملت با فرهنگی داریم ، فرهنگ سانسور و خود سانسوری….فرهنگی که محصول استمرار دیکتاتوری طی حداقل یک قرن است و این ژن معیوب فرهنگی عجیب نیست . فقط از ذهنم گذشت جناب رهبر عقیدتی که بچه غولی هستند برای خودشان ، زدیم زیرمیزش، بقیه جوجه های ریقو که اندازه “قلاده زدن” نیستند !

 

مشکلات فرهنگی راست و میانه و چپ ….ندارد . همان زمانها یک فعال ” چپ ” لیستی فرستاد و نوشت برای نجات “یه چیزی” امضاء کن . ما هم برای نجات یه چیزی امضاء کردیم . چند روز بعد که لیست نهایی منتشر شد اسم من نبود…برایش نوشتم شما خودت اول فرستادی و چرا حذف کردی ؟ دفعه بعد دقت کن که که اسم من در بازار بورس مشکلی پیش نیاره ! جواب نداد .

 


تجربه کردم که آدمها عموما به 2 دسته تقسیم میشوند . گروه اول کسانی که از یک متن ادبی با هنری و سیاسی …. با اولین واژه غیرمتعارف رم میکنند و کل مطلب قیچی میشود و اگر دستشان برسد ازکل زندگی قیچی ات میکنند .

 


گروه دوم کسانی هستند که متن را میخوانند و دنبال محتوا یا حرف اصلی آن هستند … از واژه های غیر متعارف رم نمیکنند یا برایشان جنبه طنز دارد و یا اصلا نمیبینند … هر دو گروه حق انتخاب دارند . گروه اول همان اکثریت هستند .اکثریت غیرتمدار ، مودب ، قاطبه…. که مشتی ماموتهای سیاسی هم به همین بخش تعلق دارد ، ریشه و معنی استعاره ای کلمه ” قاطبه ” را کامل میداند و تلفظ میکند ، ولی از کلمه غیر متعارف چندشش میشود . عوام مودب هم از صحنه اعدام در معابر عمومی لذت میبرد . ازشبی 200 اعدام در دهه خونین 1360 و اختلاسهای میلیاردی روزانه غیرتش جوش نمیآید …. ولی کلمه را مثل خرچنگ میبیند !

 


تولد و آغاز اخلاق انسانی ، در گرو خوردن مهر پایان انواع تعصبات است ….

 

اسماعیل هوشیار