جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و…

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی…

ولادیمیر مایاکوفسکی

برگردان. رحیم کاکایی نگاه لنین به فوتوریسم و مایاکوفسکی  چهره‌ کلیدی فرهنگ…

زنان و تولید علم در تاریخ تمدن اسلامی !

مقدمه زنان مسلمان ، از خانه تا دانشگاه ، از مسجد…

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای…

         وحدت خواست مبرم زمان است

هرکه دورافتاده شد ازاصل خویش  باز جوید روز گاری وصل خویش اصالت…

فن تفکر و تمرین فلسفه

درسنامه برای مدارس آموزش سیاسی پدیدآورنده و ویراستار: یوری نیکولاویچ آنتونوف…

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی -- نظامی پاکستان ! ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت…

سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

«
»

عقل افغان پسان می آید

نویسنده : دکتور فلسفه طاوس وردک لندن ۱۷ هم نوامبر ۲۰۱۶

خدای د په داسې افغانانو اور بل کړی چی تر اوسه هم دوی نه پوهیژي ، دوی نه خبریژي ، دوی ځان نه پیژڼي ، خانونه د خرو بیسیوادانو غونته دغه ۴۰ کاله په تیاره او ګرداو غبار الوده فضا کی وینی او ژوند کوی ، تقریبا نیم قرن زموږ په خاوره او خلکو اور بل دی ، خلک هره ورځ د کوچیانو د رمو په شان د وږیو لیوانو او وحشی حیواناتو قربانی کیژي او دوی لاویده دی ، په داسې حال کی چې هندوستان او پاکستان په ۳۰ کالو کی د اتومی او قریبا د هایدروجنی وسلو چښتن کوی یا کیژي ، خو زموږ وحشی صفته ، زموږ دلویو ګیرو او اوږدو ګیرو ملان او جهادی مشران او روحانیون هنوز ددین او مذهب کونه نیولی او خلکو ته د جنت قوالی او فرامین صادروی ، ۴۰ کاله هلکان ( د لوڅو پښو – چاودې لاسو ـ وچو شونډو – پړانګی پړانګی کالیو – خیرنو جامو د سپږو او حشراتو له محشر او ناتار نه خلاص نه شول ، خلکو په خپلو هیوادو کی خپلو وطندارانو ته جنت جوړ کړو خو زموږ جمهورو ریسانو ، زموږ ګردن کلفته – ګیرورو جهادی رهبرانو او قوماندانانو ) زموږ هلکان او ماشومان د دغو ناورین او غم او هلاکت څخه ونه ژغورل ، که ووایم چی تنظیمی رهبران او قوماندانان شرم نه لری – حیا نه لری – وجدان نه لری – عزت نه لری – شرف نه لری – افغانان نه دی هم درسته ده – ؟؟؟ خو دا به څومره تکراروم ، دا به تر کومه یادوم ، دا به دوی څه وخت منی چی دوی غلطه کړی ، دوی نه پوهیژي ، دوی په غلطه لاره روان دی ، دوی ددشمن په خوله او ددشمن په فرمان او لارښودنه زموږ خوار او بیکسه خلک وژنی او د وینو په ډند کی ېې  د تل له پاره ساتی ، پارالمان یو ځلي د وزیرانو د بودجی د نه مصرفولو په خاطر یو تعداد وزیران استحضا کړل ، خو دوی یوه ورځ ریس جمهور او ریس اجرایه سلب صلاحیت او برطرف نه کړل چی ولسوالی او ولایتونه تسلیمیژي او هره ورځ په سلهاوو زلمیان وژل کیژي ؟؟ ، پارلمان یوه ورځ د کندز او هلمند او ارزګان قوماندانان نظامی او امنیتی او والیان محکمو ته حواله نه کړل او بندیان یی نه کړل ، قوماندان امینه د مزار لللاالحمد وایی چی زموږ میلمانو ته هیڅ اسیب نه دی رسیدلای ؟؟؟ خو والی او پارلمان ورنه پوشتنه ونه کړه چی یوه لارۍ بار انفلاقیه مواد په یوه کاماز کی تر دغو ځاه چا ؟؟ څنګه ؟؟ د چا په مشري او تعقیبی موټرانو په ذریعه راوړل ؟؟؟ دا ټول دیوه سره دیکټه شوی – طرح شوی – پلان شوی – منظور شوی – مخکی له مخکی جوړې شوې توطیی د خارجیانو ؟؟ د دولتی مشرانو ؟؟ د ولایتی حکمرانانو په امر او قومانده تر سره کیژي او پیسې ېې مخکی له مخکی نه تقسیم شوی دی ؟؟ کندز دوه ځله سقوط وکړو ؟؟ جناب اشرف غنی خان – جناب عبدالله عبدالله خان – جناب عمرخیل والی – جناب جنګل باغ خان وجنابانو ریس امنیت ولایت او قوماندان اوردو په کندز کی ، تاسې استخبارات نه لرل ؟؟ تاسې نوکریوالان نه لرل؟؟ تاسې وکیلان د ګذر او د ناحیو ریسان او د جوماتونه ملان او د کوڅو او بازارو کلانتران یا مشران نه لرل ؟؟؟ تاسې نور اضافی تدابیر ولی نه وو نیولی ، ولی د دریو امنیتی ارګانو په چوکات کی منتظره قطعات د اماده باش په حالت کی نه وو ، جنګ خو بریښنا نه ده چې په یوه کړس اور واچوی ، جنګ د کورو ، کوڅو ، بازارو نه شروع او ادامه مومی ایا په یوه ساعت کی منتظره قطعات ولی داخل موضیع نه شول او اقدامات یی عملی نه کړل ؟؟ آیا دغه دوه واری ولي دغه ( والی – جنګل باغ – ریس امنیت – قواندان اوردو ) څلور واړه محاکمه نه شول او په ځای ېې پاک د تنظیمو د اداری او چوکات نه خارج کسان نوی ونه ګمارل شول ، نو ولی پارلمان ریس جمهور او ریس اجرایه برطرف نه کړل ، آیا خلک پسونه دی که نور اهلی حیوانات ؟؟؟ چی هیڅ ېې سر نه خلاصیژي او نه بیداریژي ، یا نه راوسیژي ، څه خت مو عقل بیرته سر ته درځي او که نه درځي نو دغه سرونه باید چټ شی او غوڅ شی ؟؟؟ څومره به نور ځانونه ملیاردران کوی ، څومره به نور غلا او رشوت ته ادمه ورکوی ، دغه بیچاره اولس او خلک په تاسی حق لری که نه ؟؟ نه د خدایه ویریژۍ ؟؟ نه د خلکو د آه او بد دعااګانو نه ویریژۍ ؟؟ نه د خپل ضمیر او وجدانه ویریژۍ ؟؟ ځکه هغه تاسی نه لرۍ ؟؟ دولسوالیو او ولایتو شوراګانو انتخابات څه شول – الکترونیک تذکری څه شوی ؟؟ د لویو او زیربنایی پروژو شروع کیدل څه شول د کنړ او د بدخشان د کوکچې د بند او د پنجشیر دبرق دبندو شروع کیدل او د حاجیګک او چهار اسیاب دمیسو دمعادنو کار څنګه شوو ؟؟  زموږ خلک وخت له لاسه ورکوی او زمان ډیر په سرعت تیریژي ، اوس باید د وزارت دفاع په فرمان په کابل یا شمال کی ( د مهماتو دتولید فابریکه – دهلیکوپترو دجوړیدو – دجټ طیارو – دراکت دجوړیدو ) فابریکات جوړ او تولیدات ېې شروع کړی وۍ ، زموږ ټول همسایه ګان ېې تولیدوی ، زموږ په همسایه ګانو دیوه هیواد تحریم نشته ولی زموږ ړانده او مزدور دولتی چارواکی خاموش او لاس تر زنه ناست دی ، ضرورت فوری دا دی چی ( سیاسی – اقتصادی او امنیتی ) استقلالیت د افغانستان حکومت او خلک تر لاسه کړی او ولری او ددغو کار له پاره د ننه په هیواد کی کافی اندازه سرمایه شته ده فقط رڼا سترګی او سلیم عقل او افغانی جدیت او استقلالیت ته ضرورت دی ؟؟ دقیمتی ډیرو معادن ملی کړۍ ، د مخدره توکو انحصار عملی کړۍ ، خلع سلاح ۱۰۰٪ تطبیق کړۍ نور خارجی ګدایی ته ضرورت نشته ؟؟؟؟؟؟؟او وسله وال پوڅ تر ستونیه مسلح کړی دشمن داسې وځپۍ چې هره ورځ سپین د تسلیمۍ بیرغونه درته جګ کړی ، دزوراوبه تل پورته ځي،( چیرته چی زور وی هلته منطق او زاریو ته ضرورت نشته ) ؟؟؟؟