فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

شفتالو در سیاست و شف شف آن در جامعه سیاسی افغانستان چیست؟

روزانه ممکن این ضرب المثل افغانی را٬ بگویم یا بشنویم که شف شف نگو٬ بگو شفتالو٬ منظور ما در سیاست از شفتالو عبارت از منافع عامه یا خیر عمومی که شف شف آن٬ هنرهای چون حیله و مکر یا تمثیل های دروغین سیاست مداران می باشد که در نتیجه: شفتالو یا همانا نفع عمومی به نفع خصوصی تنازل می کند. 

که تار و پود یا فلسفه دولت در خدمت عبارت از رفع نیازمندهای اجتماعی می باشد. که با افکار قومی و سمتی بودن یا شدن٬ بستر را برای مجریان مهیا می سازیم٬ تا منافع عامه را دزدی کنند. از طرفی اسطوره سازی در ماهیت مردم سالاری را نفی می کند. از این جهت سالانه در ایالات متحده آمریکا٬ بین هزار تا یک هزار و پنجصد انتخابات برگزار می شود. یعنی همه انتخابات به مفهوم انتخاب فرد اول یا نمایندگان مردم نیست. بلکی به این معنا می باشد که در همه امور فرد گرایی منتفی شده و نظر یا ایده ها به رای سپرده شده و الزامی می شود. بطور مثال: انتخاب مدیر مکاتب یا انتخاب رییس باشگاه ورزشی و امثالهم …

و در جامعه سیاسی احزاب مردمی به مفهوم اینکه: رهبر حزب٬ از طرف اعضاء انتخاب شده و ماقبل انتخابات در حیطه اساسنامه حزب٬ برنامه خودرا به اعضاء اعلان می دارد.  اما متاسفانه در جامعه سیاسی ما٬ احزاب تک رهبری قومی و موروثی می شود٬ که در نتیجه ماهیت مردم سالاری را٬ از بین میبرد. 

در چنین حالت احزاب با مجریان قدرت در طول بیست سال جمهوریت٬ در دزدی منافع عامه شریک بودند. و فکر نکنم به مانند اشرف غنی شف شف گوی شفتالو دزد٬ در تاریخ افغانستان تجربه شده باشد – که تنها در بخش هوانوردی که خودم شاهد بودم و می دیدم اعضاء تیم دولت ساز غنی٬ چطور با بی حیای تام دزدی می کردند. و دزدی که به مثابه خیانت ملی محسوب می گردد یعنی انتقال قدرت در ۲۰۲۱ به طالبان و رابطه غنی و طالبان از رفتن انتخابات به دور دوم در ۲۰۱۴ شروع می شود. و طالبان از نقطه ضعف غنی٬ یعنی حریف داری وی با رقیب سیاسی اش در درون نظام همانا دکتر عبدالله٬ بسیار استفاده کردند. که نظام تا ۲۰۱۹ متلاشی شده بود و می توان مذاکره آمریکا با طالبان را٬ ناشی از ناکامی جمهوریت به سبب احزاب تک قومی و مجریان دزد دانست. 

محمدآصف فقیری