طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده…

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه…

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ…

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو…

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما…

اولادی مبارزِ وطن!

امین الله مفکر امینی                    2026-13-04! بــی بنیاد میگردد پایه های ظلم وستـــم…

بلز پاسکال

هغه فرانسوی فیلسوف، اختراع کونکی، ریاضی پوه، فزیک پوه، الهیات…

مذاکرات هیئت های افغانستان

و پاکستان با پا در میانی چین یک روز قبل از…

افغانستان در آجندای مذاکرات اسلام آباد

عبدالصمد ازهر                …

شماره یکم سال بیست و نهم گاهنامه محبت

شماره یکم سال بیست و نهم گاهنامه محبت نشر شد 

رنه ډکارت

دی د پنځلسمې پېړۍ یو فرانسوي فیلسوف، ریاضی پوه، فزیک…

ماکسیم گورکی

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده‌ی کلاسیک ادبیات روسیه و شوروی، نویسنده‌ی برجسته‌ی…

جنگ‌های ژئوپلیتیک و فروپاشی عقلانیت سیاسی در جهان معاصر

نویسنده: مهرالدین مشید فاجعهٔ فکری و سیاسی در پرتو منطق ساختاری…

آمریکا و سیاست بیطرفی افغانستان

سیاست بی‌طرفی افغانستان برخاسته از موقعیت جغرافیایی آن است ،…

«
»

سوله د کورنيو ښامارانو په خوله کې

خبرو ته د حزب اسلامي حاضريدل او د ځينو کړيو مخالفتونه

په داسې حال کې چې افغان حکومت او حزب اسلامي د سولې په اړه توافق ته نږدې شوي؛ د بلخ ولايت سرپرست عطامحمد نور د افغان سولې اړوند اندېښمن دی او په ياده پروسه کې د پردې تر شاه د پټې معاملې په اړه ولس ته د وضاحت غوښتونکی دی. د بلخ سرپرست والي ويلي، چې ملت ته دې د سولې په سر د پردې تر شا معاملو په اړه معلومات ورکړل شي او زياته يې كړه، چې د افغانستان خلک پټو معاملو ته د نه ويلو حق لري. که څه هم ښاغلي نور په ډاګه نه کړه چې څوک له چا سره او څه ډول معامله کوي خو داسې معلوميږي چې اشاره يي په غير مستقيم ډول له حزب اسلامي سره د حکومت له لوري د سولې خبرې کول دي.

نوموړي همدارنګه وويل، کوم معلومات چې دى يې لري، زيات شمېر وسله وال مخالفين د هېواد شمالي ولايتونو ته ورغلي او نور لا هم دغو ولايتونو ته پر لاره دي. د هغه په وينا، لازمه ده، چې هېوادوال له دغسې وضعيت سره د مقابلې لپاره چمتو واوسي. که څه هم په يادو مراسمو کې اجرايه رييس ډاکټر عبدالله د نور څرګندونو ته په ځواب کې وويل، چې د سولې په اړه به د پردې شاته هېڅ ډول معامله ونه شي؛ خو دلته غواړو د د يو شمير هغو کړيو په اړه چې په جنګ کې خپل سياسي ژوند ويني؛ رڼا واچوو.

سوله د افغانانو اړتيا او لوی ارمان دی. سوله د الله جل جلاله د ټولو مخلوقاتو له پاره اړينه او طبعي غوښتنه ده، سوله يواځي دانسانانو له پاره نه بلکه د هوا د مرغانو ، د ځنګل د حيواناتو، د سمندري ژويو او د ځمکې پر مخ د نباتاتو د ژوند، هوساينې او بقا لپاره يوه اړتيا ده. خو دلته په لوړه کچه کورنۍ کړۍ شته چې په افغانستان کې د جنګ غوښتونکې دي. دغه کړۍ خپل سياسي ژوند او بقا په جنګ کې ويني او نه غواړي چې له طالب سره سوله وشي. دلته ځينې کړۍ دي چې نه غواړي د طالبانو سره سوله وشي ځکه د دوی ګټو او اهدافو ته طالبان ډیر لوی خطر دی او دوی هیڅکله دې خطر منلو ته تیارې ندي. دغه کړۍ په دې فکر کې دي که سوله وشي نو طالبان به هم د افغانستان د حکومت په چوکاټ کې راداخل شي. که چيري طالبان او حزب اسلامي په حکومت کې شريکيږي نو ښکاره ده چې هغه امتيازات او هغه ونډه چې دوی (د سولې مخالفې کړۍ) اوس په حکومت کې لري؛ پرې به قطع او د حکومت مخالف لوري ته به ورکړل شي.

دلته مهمه دا نه ده چې څوک د چا سره د سولې مخالف دي؟ بلکه په وروستيو کې چې د سولې وروستۍ هڅې هیلې بښونکې دي، په ځانګړي توګه د حزب اسلامي لخوا د افغان حکومت سره د سولې خبرو ته چمتووالي ولس ډیر هيله مند کړی دی نو پر وړاندې يي د ځينو کړيو له لوري خنډونه جوړيږي او په غير مستقيم ډول له حزب اسلامي سره سولې ته د حکومت او د مخالف لوري تر منځ د معالمې نوم ورکوي. مهمه دا ده چې په داسې يو حساس وخت کې ولې د سولې د مخالفانو په خېټو کې دردونه پيل شول؟

خبره څرګنده ده چې په نظام کې د ننه شته د جنګونو په پيسو پړسېدلې کړۍ او ډلګۍ به د دې هیلو د ناکامولو لپاره خپلې هڅې کوي او خداي مه کړه دا نوي راټوکېدلې د هیلو غوټۍ د دوي په کرکجنو دسایسو بېرته مړاوې شي. له افغان حکومت سره د خبرو لپاره د حزب اسلامي حاضريدل او پر وړاندې يي مخالفتونه پورته کيدل؛ هماغه پخواني نکل ته ورته کيسه ده چې وايي :

يوه ګيدړه او لېوه يو باغ ته چې لوړ، لوړ دېوالونه يې لرل او دروازه يې هم بنده وه د غلا لپاره تللي وو. خو مخکې له دې چې باغ ته ولاړ شي، ګيدړې د خپلو ګيدړي چلونو له مخې لېوه دې ته اړ کړى و چې د باغ ديوال ته د نيږدې ولاړې ونې له لارې ځان باغ ته وغورځوي او دا (ګيدړه) د ديوال پر سر ورته څوکيداري وکړي. ګېدړې لېوه ته ويلي و چې باغ ته د تګ لار يې ورته وښوده او د بېرته وتلو لار به هم ورته وښيي.

لېوه په باغ کې له يو څه وخت تېرولو وروسته ګيدړې ته ويلي و چې په باغ کې يې سخت زړه تنګ شوى او نور دې د وتلو چل ورته وښيي. ګيدړې په داسې حال کې چې د باغ خاوند له سوټي سره د باغ خوا ته را روان و او دې ليده، ليوه ته وويل :” تر اوسه خو لا ښه يې، زړه خو به دې هلته ډېر تنګ شي چې د باغ څښتن له سوټي سره باغ ته راورسي”

دلته د حزب اسلامي مخالفې ډلې به هم هغه وخت زړه خوړېنې شې چې کله د افغان حکومت او حزب اسلامي تر منځ خبرې په بريا پای ته ورسيږي او حزب اسلامي په حکومت کې شريک شي.

لکه څرنګه چې حزب اسلامي د افغانستان د قضيې له ځينو ښکېلو ډلو سره پخوانۍ دښمنۍ لري. او همداشان وخت ناوخت دغه ګوند د شمال ټلوالې او ځينې نورو مشخصو قومونو په تړاو توندې اعلاميې نشر کړې. او اوسمهال د اشرف غني او عبدالله تر منځ په ګډ حکومت کې هم همدغه دوه ډلې کسان پراخ حضور لري او په لوړيو کليدي پوسټونو ځای پر ځای دي نو که د حزب اسلامي او افغان حکومت خبرې د بريا تر پولې رسي نو پرته له شکه به د يادو ډلګيو او کړيو حضور کميږي، په دوی به امتيازات بنديږي او په همداشان په حکومت کې به يي ونډه کمیږي نو فلهذا ځکه خو د حزب اسلامي پر وړاندې غبرګونونه او مخالفتونه توند دي.

لیکنه : خوشحال آصفي