سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

«
»

د ژوند قافله

د مولانا داکتر محمد سعید « سعید افغاني » لیکنه

دا قافله په ډیرو خطر ناک مسیر روانه  وه  او په مخ کښی ئی  ډیر خنډونه پراته وو.

هو :  کندی ،  پرښی ، ګټی ،  اغزي ، کراړی ، ماران ، لړمان ،  لیوان او د نور و ډیرو خزنده  او څیرونکو حیواناتو سره مخامخ  وه  خو د پوهی رهبری په واسطی ئی و کړل شول چی  دغه  ټول موانع  او عوائق  لری او مطلب ته د رسیدو لیاره همواره او سمه کړی .

اوس  د دی قافلی د مزل لیاره اوږده  ده او د کلو کلو بیرته پاتی کیدو موده ئی  ډیره تیره شوی  ده نوځکه پوره  ګړندی توب  ته ضرورت لری او عاقلانه او عاملانه  حرکت ورته  په کار دی .

اوس دا قافله د ډیری امیدواری سره مخامخ  ده او دا قافلی د ټولو ملګرو مرستی  او پاملرنی  ته ضرورت  لری .

دا قافله باید  د تیرو درسونو څخه عبرت  واخلی او د نوو درسونو پوره خیال  وساتی .

دا قافله  لکه څنګه چی وی کړی شول  چی د خپلی مخی څخه موانع او خنډونه لری کړی همدا شانی ورته په کار دی چی مطلب ته درسیدو وسایل هم برابر کړی .

اوس په  دغه مرحله کښی  یو داسی ذهنیت باید ولرو چی ټول په ګډه په ټول قوت ، طاقت  او مرستی د وطن د آبادی او آرامی په لیاره کښی نه هیریدونکی هاند وباسو او د پوره اطمینان وسایل ډیر کړو .

مونږ هم انسانان یو او د انسان په ټوګه باید د پرمخ تللو قافلو څخه د عبرت درس واخلو .

په دغه مناسبت وایم :

هلته ګوره خلکو څنګه  ښه ژوند برابر کړی دی ، د خندا او هوس دنیاه ده .

هلته  د کار او کارګر د ټولو هیلو او هڅو ارمان نشته دی .

هلته اخلاقی جرائم  د محوه کیدو په حالت کښی دی ، اسباب ، علل او عوامل ئی  له مینځه تللی دی نو د اخلاقی  جرائیمو د ارتکاب لپاره ضرورت نه پاتی کیږی .

هلته د کورونو ، کالو او خوراک  سر شته برابره ده .

هلته  د روا  هوا او هوس د پوره کیدو لپاره پوره خدمت شوی دی ؛  ولږه ، بربنډ والی  نشته ، خلک نه  دولیږی څخه  مری او نه هم  د ډیره  مرسته  پړسیږی او یا ټنډیږی .  بلکه خلک  صحی  خوراک پیژنی او په صحی  ډول خپل ژوند  تنظیمولی شی .

هلته داخلي او خارجي  امنیت او اطمینان  برابر ،  د سر لوړی او افتخار د ژوند کولو لپاره  ورځ  په ورځی  مخ  په وړاندی حرکت روان  دی .

هلته نوی  اختراعات او اکتشافات  د امیدواری مراحل طی کوی او علم او فن په هر قدم کښی د انسان د آرامي  لپاره  استخدامیږی .

هلته د بشري طاقت یوه ګړی بی ځایه هدر له لاسه نه ځی ، وخت خپل قیمت لری او قیمت د منفعت په اساس سنجول کیږی .

هلته  د ساعت تیری ټول وسایل برابر ، هر څوک د لازم کار څخه وروسته د قانوني  ساعت  تیری لپاره  د رخصتي  حق  لری او په دغو ورځو کښی  د لویو او وړو چوکیو خاوندان د خپل  حق څخه استفاده کوی . خپلو قوآ و ته  د مه او انرژی  ورکوی  ترڅو و کړی شی  چی د راتلونکو  فعالیتونو ترسره  کولو لپاره  بدني او عقلي  تیاری ولری .

هلته هر څوک خپل  اجتماعي مسوولیت  ته پوره پام  کوي او هرچاته  د بشري اجتماعي خدمت کولو فرصت برابر دی، نو هرڅوک خپل استعدادونه په ښه توګه په کار اچوي .

باید ووایم چی :   ډیر له په خوا څخه  په نوری دنیا کښی او په خاص ډول  په خاصو ممالکو کښی د مدنیت قافله مخ په وړاندی لاړه او مونږ د ظالمانو ، بیرحمانو او مستبدانو د لاسه په کلو ، کلو  بیرته پاتی شلو !!!   زمونږ ملی  مبارزین  د پر مخ تګ د راوستو په ګناه و ځپل شول خو سره د ټولو ځپلو وی کړی شول  چه د خپل ژوند له  مخی ظالمانه ، بیرحمانه  او مستبدانه ټول خنډونه لری او د دایمی سعادت او نیکمرغی د لاس ته را وړو زمینه  برابره کړی .

هو :  اوس د خلکو له مخی ټول خنډونه پورته شول او د وطن د آبادی  او آرامی لپاره  لیاره همواره او برابره ده ، نو په دی اساس  داسی هڅه او هیله وړاندی کوم .

ای  د هڅو او هیلو طوفانه پا څه چپی  و وهه ، د پاتی کیدو په مقابل  کښی  طغیاني  شه ،  دغه ټولی شاړی او میری ، دا جږی او لوړی په همت او میړانی آبادی کړه .

ای د خلکو د کلو کلو بندو، مینو او تلوسو :                                                                         اوس دا  شرایط  برابر دی ؛ پام کوی چی بندي پاتی نشی !  نو ونڅیږی ، وښوریږی او یو زبر دست د کار او عمل شور  او ځوږ  جوړ کړی او دغه پاتی  قافله په لږه  موده  کښی تر سرحده  ورسوی .

ای د پلرو او نیکو د آرمانجنو هڅو او هیلو بچيه :                                                                ځغرده شه ، پا څه دغه د کلو کلو تږو ورشو ته د خپل وطن د ځمکی  په سر او د ځمکی د لاندی اوبه ورسوه او ورته پورته ئی کړه ، خوړوبه ئی کړه،  طبیعي استعداد ئی  په کار واچوه ، تولیدی  مدارک او منابع  دی پوره د  استفادی وړګرځوه ،  میوی دانی او په زړه پوری حاصل ورڅخه واخله ، مدنیت ته انکشاف ورکړه ، صنعت او زراعت دی جږی مستوی ته ورسوه ، د معدنونو څخه  دی  فایده لاس ته راوله او تخنیکی  فعالیت دی د ضرورت  په اندازی وچت کړه  ، د ژوند  د هری  برخی د سمون په خوا متوجه شه  او دنیامیکی  طاقت دی په کار واچوه .

 

ای ارمانونو : تر څو به په ارمان کښی  پاتی کیږی ، ترڅو به انتظار باسی ، ترڅو به  په احتیاط  قدم پورته  کوی ، ترڅو به د ویری او ډار ژوند کوی ، ترڅو به په دی مساعدو شرایطو کښی هم  د خپلو پخوانیو وسواسونو د تاثیر لاندی شپی  او ورځی تیروی  او د جمود او خمود  حالت ته  به خاتمه  نه ورکوی .

ای د وطن زلمو او ځوانانو : تاسو بختوریی  چی د ستاسو  د طاقت او قدرت په  وخت کښی  د وطن د آبادی او آرامی لپاره  مساعد فرصت برابر شو ، تاسو د خجالت له ژونده خلاص شوی نو راځه  ای د انسانیت ، شرافت او کرامت هیجانه پاڅیږه  ، ښه ګړندی او په ټوپو او ترپکو مخ  په وړاندی  په دغه سمه او برابره لیار سم او برابر شه ، مه ورخطا کیږه  تر  کهکشانه پوری لیاره  درته سمه ، همواره او برابره ده .

زه  ورځه  د کار غښتلیه ځوانه مخ  په وړاندی  ورزه بی له ویری ورتلی شی او دپر مخ تللو  په مخ کښی دی د ژوند ټول  خنډونه  او اړیکی له مینځه  لاړی .  نور نو د فریب کارو د  فریب او دوکی  په لومو او د مزخرفو سیاست  مدارانو د نخرو په سیاست کښی ګیر نشی  پاتی کیدلی .

نو بیا هم  وایم :  مخ  په  وړاندی زه ، ورځه  په سی ورځه !!!   تر هغه  ورځه چی  د پوره  حیات د چینی اوبو ، آرامی او اطمینان ته ځان ورسوی او د خیر او شر په مجادله کښی په زړه پوری موفقیت لاس  ته راولی .

***

سعید افغاني

کابل ــ خیرخانه مینه

د ۱۳۵۵ هجري شمسي کال

ترتیب کوونکی :  برهان الدین  «  سعیدی »